Skip to content
Open/Close Toolbox
    Item Type: Books
    Document Tags
    Add
    no tags yet
      Recollections
      Add
      no stories yet
      Copyright
      7This work is free of known copyright restrictions.
      This work has been identified as being free of known restrictions under copyright law, including all related and neighboring rights. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission.
      Mobile logo
         

      Turton's Māori Land Deeds : Province of Wellington

      Turton's Māori Land Deeds : Province of Wellington
      Page 1Page 2Page 3Page 4Page 5Page 6Page 7Page 8Page 9Page 10Page 11Page 12Page 13Page 14Page 15Page 16Page 17Page 18Page 19Page 20Page 21Page 22Page 23Page 24Page 25Page 26Page 27Page 28Page 29Page 30Page 31Page 32Page 33Page 34Page 35Page 36Page 37Page 38Page 39Page 40Page 41Page 42Page 43Page 44Page 45Page 46Page 47Page 48Page 49Page 50Page 51Page 52Page 53Page 54Page 55Page 56Page 57Page 58Page 59Page 60Page 61Page 62Page 63Page 64Page 65Page 66Page 67Page 68Page 69Page 70Page 71Page 72Page 73Page 74Page 75Page 76Page 77Page 78Page 79Page 80Page 81Page 82Page 83Page 84Page 85Page 86Page 87Page 88Page 89Page 90Page 91Page 92Page 93Page 94Page 95Page 96Page 97Page 98Page 99Page 100Page 101Page 102Page 103Page 104Page 105Page 106Page 107Page 108Page 109Page 110Page 111Page 112Page 113Page 114Page 115Page 116Page 117Page 118Page 119Page 120Page 121Page 122Page 123Page 124Page 125Page 126Page 127Page 128Page 129Page 130Page 131Page 132Page 133Page 134Page 135Page 136Page 137Page 138Page 139Page 140Page 141Page 142Page 143Page 144Page 145Page 146Page 147Page 148Page 149Page 150Page 151Page 152Page 153Page 154Page 155Page 156Page 157Page 158Page 159Page 160Page 161Page 162Page 163Page 164Page 165Page 166Page 167Page 168Page 169Page 170Page 171Page 172Page 173Page 174Page 175Page 176Page 177Page 178Page 179Page 180Page 181Page 182Page 183Page 184Page 185Page 186Page 187Page 188Page 189Page 190Page 191Page 192Page 193Page 194Page 195Page 196Page 197Page 198Page 199Page 200Page 201Page 202Page 203Page 204Page 205Page 206Page 207Page 208Page 209Page 210Page 211Page 212Page 213Page 214Page 215Page 216Page 217Page 218Page 219Page 220Page 221Page 222Page 223Page 224Page 225Page 226Page 227Page 228Page 229Page 230Page 231Page 232Page 233Page 234Page 235Page 236Page 237Page 238Page 239Page 240Page 241Page 242Page 243Page 244Page 245Page 246Page 247Page 248Page 249Page 250Page 251Page 252Page 253Page 254Page 255Page 256Page 257Page 258Page 259Page 260Page 261Page 262Page 263Page 264Page 265Page 266Page 267Page 268Page 269Page 270Page 271Page 272Page 273Page 274Page 275Page 276Page 277Page 278Page 279Page 280Page 281Page 282Page 283Page 284Page 285Page 286Page 287Page 288Page 289Page 290Page 291Page 292Page 293Page 294Page 295Page 296Page 297Page 298Page 299Page 300Page 301Page 302Page 303Page 304Page 305Page 306Page 307Page 308Page 309Page 310Page 311Page 312Page 313Page 314Page 315Page 316Page 317Page 318Page 319Page 320Page 321Page 322Page 323Page 324Page 325Page 326Page 327Page 328Page 329Page 330Page 331Page 332Page 333Page 334Page 335Page 336Page 337Page 338Page 339Page 340Page 341Page 342Page 343Page 344Page 345Page 346Page 347Page 348Page 349Page 350Page 351Page 352Page 353Page 354Page 355Page 356Page 357Page 358Page 359Page 360Page 361Page 362Page 363Page 364Page 365Page 366Page 367Page 368Page 369Page 370Page 371Page 372Page 373Page 374Page 375Page 376Page 377Page 378Page 379Page 380Page 381Page 382Page 383Page 384Page 385Page 386Page 387Page 388Page 389Page 390Page 391Page 392Page 393Page 394Page 395Page 396

      OCR

      [...]. .

      Kua nomar ki a matou i te rua tekau ma ono o nga rao Pepuere i te tau kotahi mano
      @waru rau e wa tckau ma wa e nga Kai Wakariterite o te Wakaminenga o Nui Tireni i[...]i te pukapuka kua whakapiria ki tenei nei ara ko
      nga wahi katga i Poneke i nga wahi patata ki Poneke i Nui Tireni ko nga‘Pa ia; ko ngay
      Neakinga ko nga Wahi Tapu ko nga Wahi Rongoa anake e toe ki a matou a ka wa[...]
      1839-42]: - WELLINGTON DISTRICT. 97



      e kiia kia tuhia ki nga kai wakariterite o taua Wakaminenga i o matou wahi katoa,i TE ARO PA

      roto i aua wenua, heoti ano nga wahie waihio mo matou ko nga wahi anake kua kore- evokiatabd,
      rotia ra imua ko nga ingoa o nga NO
      (Signed) Te Awitu x tana tohu. Te Teira x tana[...]—
      (Signed) Willm. Spain, Commissioner.
      a George ClarkeClarke, Junior, Protector of Aborigines.
      Thomas 8[...]
      [...]o. 3.
      Hereraunca Buocx, Hurr Disrricr. ~
      Kra Mono nga tangata katoa ki tenei pukapuka ka wakaae maua, k[...]unga hei wenua mo te wakaminenga o Nui Tireni, ko nga
      utu enei kariro mai nei ia maua e wa nga rau o nga Pauna moni koia hoki ka tubituhia
      nei o maua ingo[...]ki raro tho i tenei rangii te tahi tekau ma rua o nga ra o
      Nowema i te tai o to tatou Ariki kota[...]
      [...]tangata i tuhia ai o matou Ingoa. .
      Ko te ingoa o nga tangata ote hapu o Ngati kura e noho ana k[...]
      [...]INGTON, [1847



      Maort TRANSLATION.

      Ko matou ke nga Tangata ko nga Kaumatua o Ngatirnanui o Ngatiawa e noho neii Te
      Aro i Poneke ka whakaae inaianei i te rua tekau ma rua o nga ra o Maehei te Tau
      kotahi mano e waru rau e wha t[...]kai
      katoa, e takoto ana i waenga o tiga whenua o nga Pakeha, ara—ko nganga Pakeha ka whakaaetia nei, kia tukua whaka
      reretia. atu—hei utu mo nga whenwa tinana kua iukua mai nei mo matou e Kanara[...]whakawhiwhi—he mea pani ki te Ta whero i roto o nga Pukapuka
      apitio tenci. He mea maka ki te tahi ki te rua ki te toru o nga whika nui buia o Ri
      rau e rua tekau ma ono o nga eka kotahi Rure—kotahi Paehe ko nga robe oti katoa te
      ata whakatakotokiroto i nga Pakapuka—Apiti mai hoki ki enei whenua—e rua nga Hoiho
      e rua nga kata—me nga mekameka katoa—e rua hoki nga mira huri witi heoti—kei roto
      o te pukapuka tuatahi ko nga Tae kai e takoto haere ana i roto i te awaawa i te kainga
      o Porera—ko nga Tae kai eneiitukua iho ki a matou e Kawana Pitiroi imua ko te nuinga
      kei roto pu kei nga wahi Rongoa o mua kei te whenua i runga ake o te Taone—Engari
      ko nga Tae kaii waenganui o nga whenua o nga Pakeha—ka tukua atu mo tetahi wahi
      whenua i run[...]te tinana whenua—huihuia e waru tekau ma
      iwi o nga Eka e tora o nganga whika ko te waru o nga whika ko te whenua katoa o Kinapora ko te whenua
      rongoa o mua.he mea maka ki te iwa tekau ma tahi o nga whika i Ohariu—huibuia e
      ruarau oiwa tekau onga eka—e rua tekau ma ono o nga paehe—Kei te toru o nga Puka-
      puka kotahi te whenua tinana kei Ohiro—huihuia te nui Qotabi rau e wa tekau ma ono o
      nga Eka e rua nga Rure—kotahi te whenua Rongoa o mua kotabitekau ma rima te
      tohu—Apiti mai hoki e rua rau e toru tekau o nga Eke o te wahi tutata maio runga ake
      o te Taone.[...]rry’s Deep), Wenirxeron Disrrier.

      Ko martov ko nga tangata o Waiwetu, ko nga tangata i a matou nga tae kai me etahi
      whenua ano. Ka whakaae inaianei i te toru tekau o nga ra o Akahuta i te tan’o to
      tatou Ariki Kotahi m[...]tou mahinga kai katoa ¢ takoto ano i waenganui o nga wenua o nga pakeha i roto
      ranei o Heretaunga, i tai ranci, i[...]a ko te kaha ki te hau raro ko te wenua i te 23 0 nga Whika ko te
      kaha ki te tonga ko nga Maunga—ko te kaha ki te tonga hauauru, ko nga ara ruri—ko
      te ara ki te tonga, hei rohe atu i te 13, i te 14 0 nga pihi Whenua ko te ara ki «@iosura
      hei rohe atu i te 18 o nga pihi whenua huihuia nganga pihi whenuaite Taita. Ko te kaha ki te hauraro,
      ko te 60 o nga pihi whenua—ki te tonga, ko teawa o Heretaunga. Ko te 59 hoki o nga
      pihi whenua—ki te mauru ko-mga Maunga te kaha mai—ko nga ekara i riro mai mo
      matou o roto o te 57 o nga pihi—125 ekara—ko nga ekarai riro mai i te 58 o nga pihi,
      15 ekara—kei roto enei kei te tuarua o nga pukapuka—huihuia 140 ekara—kei roto kei
      te pukapuka tuatabi 106 ekara—huihuia katoatia nga ekara i riro mai mo matou 246 0
      nga ekara.

      Ko Hakopa. Ko Hamuera.
      Ko Wiriki.[...]
      [...]DISTRICT. 101



      Te tohu x Te Returu. Te tohu x Nga Kirikiri. WES
      Te tohu x Te Hapimana. Te tohu x Tereturuturu te es
      Te tohu x Horopapera. Aongo.
      Te tohu x Nga Henga. Te tohu x Matahiwi.
      Te tohu x Manihera.

      R[...]avranca Brock, WeLurxcton Disrricr. Z
      Ko warov ko nga Rangatira mo nga tangata Ongauranga e noho nei _ki Ngauranga i te paar ~
      Wahapu o Poneke. Ko nga tangata i a matou nga tae kai me etehi Whenua ano. Ka —

      whakaae inaianei i te wha o nga ra o Oketopa i te tau o to tatou Ariki, ko[...]
      [...]WELLINGTON, (1847



      e takoto ana i waenganui o nga whenus o Tiga Pakeha i roto ranei i tai ranei o Poneke.
      Engari ko nga tae kai i taka mai i roto-o nga kaha kotahi rau kotahi tekau o nga
      ekara nui ake ranei iti iho ranei i pena me te tuhituhi 0 roto o te pukapuka i rungao nga
      pibi whenua tua 7 tua 8 tua 9 ko tena kihai matou[...]apakauhero) mo matou e Kanara Makereweti ratou ko nga Kawana ko te kaha ki
      te Tonga ko te pihi whenua t[...]ra huia katoatia o te pihi i homai
      mo matou 112 o nga ekara huia katoatia 222 o nga ekara mo matou ka wakaae atu ano
      kia Te Manihera[...]pihi me te ara huia katoatia o te mahinga
      e rua o nga ekara. - .

      Ko te Manihera x his mark, Ko[...]
      [...].
      Ko te Whakamaoritanga.

      No te mea, kua kia maia nga tangataaTe Aro kahore he wahi i nga whenua kua tukua
      atu kia ratou. Hei whakatupurang[...]e 26 o te kainga i ohiro ka oti nei te whakaae mo nga tangata
      50 o nga ekara kei roto kei nga kaha A. B. C. D. E. ko te kaha kite tonga ko te m[...]e pihi 25 i Ohiro me te raina e wehe ai taua 50 o nga ekara
      tika tonu ana ki te muru kei te kaha o te 8[...]tineron Disrricr.

      18 October, 1847,
      Ko utarov ko nga tangata me o nga Rangatira e noho nei ki Pitone, ki roto ki te Tau-
      ranga o Poneke, ko nga tangata ia matou nga tae kai, me etahi whenuaano. Ka whakaae
      inaianei ite tahi tekau ma toru.o nga ra o Oketopai te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]atou mahinga kai katoa e
      takoto ana i waenganui o nga whenua o nga Pakeha ki roto Poneka ranei, i Heretaonga
      ranei,i[...]ka oti nei te homai ¢ Kanara
      Makerewiti ratou ko nga Kawana, katoa o tera pihi whenua ko te “58 ”[...]Heretaunga kihai tera i tukuamai mo matou. Engari nga pihi “1” “2" “3” “16”
      “42” o taua kainga me te pihi whenua “20” kia matou tabi ko nga tangata o Waiwetu
      he whenua na nga maori katoa ena whenua. Ko nga pihi whenua “11” 0 ona whika
      kei te pukapuka, kei te ara ki Horokiwi me te “5” kei tai, he whenua na nga maori anake,
      me nga pihi e rua, kotahi kei te ara o Horokiwi e tata a[...]whenua kahore
      ano i ruritia e taka ana ki roto ki nganga kaha o te “21” o te pihi whenuai te kainga o
      Horokiwi me te “09” o Heretaunga, huia katoatia 2221 0 nga eka ra, e 2 o nga paehéd
      “36” o nga rure kei te pukapuka tuatahi o Petone—me tetahi whenua ano kahore ano
      i ruritia kei Parangarau, me nga Repo tuna (ko whanga tera ko whangapiripiri) me o
      nga tahataha o te awa o Wainuiomata tae ra ano ki te[...]ru me te kaha ki te Tonga ko te moana, ko runga o nga
      Pukepuke kei te taha o te Marangai o Wainuiomata tika tonu ki te Marangai me te
      raina ¢ haere atu ana ki nga pihi whenua o nga Pakeha i Hiorau (whakarere atu ra nga
      kainga o nga Pakeha) ka haere tonu ki runga ki nga Pukepuke, ka haere wakararo pena



      103[...]
      [...]apuka tua “2" o Pitone ka huibuia katoa
      47043 0 nga eka ra, huia katoa nga kainga mo nga tangata o Pitone, i penei me te tubi-
      nga o raro o tenei pukapuka. x











      ree a[...]20, ko te rua te- . 327 3 0
      kau kia matou tahi ko nga 6 Heretaonga 229 016
      tangata i Waiwhetu
      Te[...]
      [...]rverty's Deep), Wertrxeron Disrerer.

      Ko marov ko nga Rangatira, me nga Tangata o Ohariu i te kainga o Poneke, ko nga
      Tangate i a matou nga tac kai me etehi whenua ano ka whakaae inaianei i te tahi tekau
      ma waru o nga rao Aketopa i te tau_o to tatou Ariki kotahi mano[...]matou mahinga kai katoa e takoto anai
      waenganui o nga whenua o nga Pakeha i Obariu rane’, i Makara ranei. Hei utu[...]ei te homai mo matou e Kanara Makereweti ratou ko nga Kawana kua
      whakaae nei e matou kua kite iho nei e[...]e mea ta ki te kara whero i
      roto o te pupapuka ko nga ekara ki roto o aua whenua e rua o nga mano e rua rau ©
      waru tekau ma rua o nga ekarae rua tekau'ma wha o nga Paehe nui ake ranei iti iho
      ranei, Ko nga whenua me nga Ekara o roto, me ona kaha koia enei.
      Tuatahi. Ko nga whenua o nga Maori “77,” “88,” “97 ” { Ohariu Kainga, kotahi
      pihi tinana ko nga Ekara kei roto e toru rau, ¢ rima tekau ma tabi o nga Ekara e rua o
      nga rure, ¢ whitu o nga paehe. Ko te kaha o te Hau Raro, o taua pihi whenua ko te
      ihi whenua “67” kei te Marangai ko nga pibi whenua “3” “4° “7% 8” kei te
      ‘o[...]e ano i ruritia kotahi rau e toru tekau ma
      tahi o nga Ekara,e rua rure ko tahi tekau ma ono o nga Paeche me te mea i ki atui
      runga, kei waenganui o nga hihi “88” me te “75” ko te kaha ki te Mar[...]katoa kei Ohariu anake.

      Tuatoru. Ko te whenua o nga Maori, ko te turangao te Pa. Ko nga Ekara kei
      roto kotahi rau e toru tekau ma tahi o nga Ekara, e rua rure, e iwa o nga paehe ko te
      Kaha o te taha o raro, ko te Moana. K[...]tia kei te Hauauru o te Pa, ko
      tahi tekau ma iwao nga mahinga Maori kei_roto kotahi rau e rua tekau ma tahi o nga
      Ekara kei roto o aua mahinga kotahi mano e toru rau o nga Ekara ko nga kaha o raro
      me te Mauru ko te moana kei te Tonga[...]i Makara haere tonu ana i roto i te pito
      Tonga o nga mahinga o nga tangata Maori e rima nga ekara, ¢ toru rure, @ rua
      ma rua o nga pache kei te marangai ko nga raina ko koti o nga pihi “78” “81” “82”
      to Chariu kainga[...]7 me te “35” o to Makara kainga.

      Tuarima. Ko nga pihi o ngs. Maori “37” me te “39” kei te Makara kainga e rua
      rau o nga Ekara, kotahi rure, e toru tekau ma rua o nga paehe. Ko te kaha la te taha

      Wakararo ko nga wahi pukepuke kahore ano i ruritia kei te[...]
      [...]tetahi wahi o tera pihi whenua i Kaiwharawhara ko nga ekara kei
      roto kotahi rau, e ono tekau ma whitu k[...]Kuri ratou ko ona tangata kei te taha Wakararo ko nga pihi whenua “7” ko te
      “8” oa nga Pakeha. _ t



      E BP

      Tua 1 Te Kainga o nga
      [...]xverty's Deep), WELLtKator Disruicr.

      Ko watou ko nga tangata me nga Rangatira e noho nei ki Pipitea i Poneke No te hapu
      o Ngatiawa ko nga tangata ia matou nga tae kai me etehi whenua ano, ka whakaae
      inaianei i te tabio nga ra o Noema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]a matou mahinga kai katoa e takoto ana
      i waenga o nga whenua o nga Pakeha i runga atu o te Ara haere ki Karori ki ka[...]ka oti nei te homai mo matou e te Kanara ratou ko nga Kawana—kua whakasetia nei e
      matou kua kite iho[...]tuatabi tuarua tuatoru tuawha tuarima tuaono. Ko nga
      kaha koia enei.

      Kote Tuatahi: Ko nga pihi whenua 0 te Taone 633 . 634.635 . 637 ko te[...]unga ake o te Taone ko te kaha
      kite tala Mauru ko nga whenua itua ko Kai Wara Wara ko te kaha ki te Hauauru ko
      te toru tekau o nga pihi whenua o te Kainga i Karori ko te kaha ki te[...]ko te kaba ki te Marangai ko te ara ki Karori me nga pili whenua o te
      Taone huihuia.

      ‘fuatoru: Ko tetahi wahi o nga ekara e rima rau kei te taha o te Maurno te Awa o[...]nga Kuri. Ko te
      kaha ki te Hauraro ko te kainga o nga Tangata o Ohariu huihuia katotia o te wabii
      tukua ma Pipitea. Ka kotahi rau e toru tekau ma wha o nga ekara.

      ‘Tuawha: Ko tetehi pihi whenua kei te a[...]ia tabitia ki te tuaiwa he kainga i waiho imua ma nga Maori i te Kenepuru,
      huihuia katoatia e rua rau e rua tekau ma tabi o nga ekara ko te kaha ki te mauru ko
      te ara ki Karori e rimatekauo te roa o nga teini nui ake ranci, iti iho ranei, ko te kaha
      o te Hauraro ko te te tabi tekau o nga pihi whenua tekau ma waru te roa o nga teini nui
      ake ranei iti iho ranei. F

      Ko te kaha ki te tonga ko te tuaono o nga (Her whenua e wha tekau ma rima o nga
      teini te roa ko te kaha ki te Marangai ko nga pihi whenua Te 9.10.11. 12. nga kainga

      ~ ote Tauranga o Poneke ko te roa e whitu tekau ma tahi teini ko te awhe.

      Ko te Tuarima: Ko nga kainga o te Taone i te Aro (tuawhitu o nga ekara).

      Ko te Tuaono ko te tahi pihi whenua i Orongorongo 6990 0 nga ekara kei roto ko te
      kaha o taua whenua kei waho atu o te kainga o nga pakeha ko tana kaha ki te Marangai
      me te kaha ki te tonya ko te moana Engari kotahi tekau ma ono 0 nga teini itaka mai
      ano ki rungao te awa o Orongorougo i kite ano a Wairarapa i te ruritanga me te koti-
      nga 0 nga raina.

      Ko nga kaha ki te hauraro ko nga kainga kahore ano i ruritia mo nga kainga o Te
      Ringa Kuri ko Makamuka ko te kaha ki te mauru ko runga o nga pukepuke i wehe ai
      Wainui-o-mata ki te taha ko Or[...]ongorongo mo Pipitea ano tera—taki kotahi rau o nga ekara ki aua pihi whenua ko nga
      kaha o waho o aua whenua kua oti te kokoti[...]
      [...]VINCE OF WELLINGTON, - [1847





      Ekara.
      Tua 14 Nga kainga kei te ara ki Tenokore a 9 4
      Tua 2 Ko teta[...]tahi wahi o tera ki te Kenepuri a ww 221
      Tua 5 Ko nga kainga o Moturoa... ve wee Sa -
      Tua 6 Ko t[...]
      [...]Tauira tenci o a oneone kua oe ne te whakarite e nga Kawana hei District.
      oneone mo nga tangata o “ Kaiwharawhara” o “Ohariu” me[...]e wha-tekau o er ‘Reames for thee”
      ekara—ko nga utu enei, ko nga whakaritenga enci, mo a matou tae kai katoa o mua @ Jends.
      takoto haere ana i roto o nga whenua o nga Pakeha, koia tenei ka tukua whakareretia yromorandum on
      atu nei mo nga Pakeha hei oneone mo ratou—oti tonu atu. plan.[...]inaton Disraicr. ————_____—_
      Te Ture mo nga whenua rahui o nga tangata Maori i Niu Tirani 1856.
      Rarangi XIV. b —
      Ka monto mai nga tangata katoa ki enei meatanga ko matou tenei Nga Rangatira me OHARIU.
      nga tangata o Ngatitama te mea nei i runga i nga Tikanga o “Te Ture mo nga whenua Conveyance by

      Rahui onga Tangata M[...]
      [...]ou ki a Wikitoria, Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga
      Kuini o muri atu ia ia taua wahi whenua katoa c t[...]ona korero kei
      te upoko whakaatuatu i raro nei Me nga tikanga me nga mea me nga aha katoa o taua

      whenua ka hoatu ki a Te Kuini hei pupuri mana ma ona uri me ona muringa hoki i

      runga i nga ritenga me nga tikanga katoa o taua “Ture mo nga whenua Rahui mo nga
      Tangata Maori i Niu Tirani 1856,” ake tonu atu. Na hei tohu mo to matou whakaac-
      tanga ki nga kupu'e takoto nei ka tuhituhia nei e maton o mato[...]a Kuri x his mark.

      Kai Titiro i te tuhituhinga o nga ingoa—

      Alexander 8. Allen, Clerk Registrar Sup[...]Hauraro, ko te Pihi whenua 69 kei te marangai ko nga pihi whenua “3” “4° “7”
      “8” kei to[...]inatia
      kei wanganui o te “72" me te “75” ko nga Eka o roto, ¢ toru rau o rima tekan
      ma tahie rua o nga rure, e whituo nga pache. Nga Nama kei te Taati o nga whenua
      «77 gg gz?

      2. Ko te pibi whenua te turan[...]ei te Mauru
      ko te whenua kahore ano i ruritia, ko nga Eka o rote “ 76" eka te nama kei te Taati
      whenu[...]a kahore ano i ruritia kei te hauauru o te Pa, ko nga
      kaha o raro me te mauru ko te Moana kei te tonga, he whenua kahore ano i ruritia kei
      te Marangai Nga pihi whenua “98" “81” “$2” “$3” Ohariu me “39” “37% "35"
      Makara, ko nga ekara kotahi mano e toru rau.

      4. Ko te pihi when[...]ga kei Makara ko te kaha ki te kaha whakararo.
      Ko nga wahi pukepuke kahore ano i ruritia kei te Mauru k[...]ainga Makara me te “87” o te kainga Ohariu ko nga eka i roto
      200 eka, e toru tekau ma rua o nga Paehe.



      TRANSLATION.
      New Zealand Ne:ive[...]
      [...]Kuini o Ingarani, kia hokonatu ki a te Pakeha ko nga utu kia homai kia
      matou ano—kia mutu ai nga raruraru.

      Inia te Tua, Heremaia Pati x hi[...]
      [...]A i tuhituhia i tenei (25) e rua tekau ma rima mo nga rao Akuata i te
      tau o to tatou Ariki 1873 he pukapuka tino hoko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na
      maua na nga Rangatira me nga tangata o Ngatuenuku no raua nga ingoa e mau i raro
      nei a hei whakaatu tenei pukap[...]atu ki a Kuini Wikitoria o Ingarani ki ona uri ki nga
      Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou ¢ whakarite ai hei whakaritenga
      mo nga pauna moni au ma rima £15 kua utua mai ki a mato[...]u ko Te Ika-a-maru te ingoa o
      taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te pukapuka nei e mau ana te kore[...]me ona awa nui, me ona roto, me ona aw ririki me nga mea katoa
      o taua whenua o runga ranei o raro rane[...]nu atu. A hei
      ‘tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei puka kua tuhituhia
      nei o ma[...]hakaaetanga o te Kuini o
      Ingarani mo taua wahi ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tuhia nei te ingoa o
      Charles Heaphy Kaiwhakarite whenua rahui Maori ko nga rohe enci o taua whenua ki
      te Taha o te Tuaraki ko te moana ki te taha o te Marangai—ko nga tekiona 27, 66, me
      65 e rua tekau ma whitu[...]
      [...]orn e rua tekau ma ono me kotahi tekau ma iwa. Ko
      nga tangata i kite ite hoatutanga o nga moni me te tubinga o nga ingoa—
      Wr Taxa Nearara.
      PARETAWAWARA,
      George H.[...]mai kia mauaitenci rai te 25 e rua tekau ma rimao nga ra o Akuata i te
      tau o to tatou Ariki kotahi mano e waru rau e witu tekau ma toru (1873) nga pauna
      moni tekau ma rima nga pauna (£15 . 0 . 0) ko te utu katoa tenei kua wh[...]Charles
      Heaphy) mo te Kuini. .

      Wr Taro Nearata.

      Nga Kaititiro— : PARETAWAHARA,

      George H. Da[...]
      [...]s
      Texer Puxarvks i tuhitubia i tenei 8 Tunwharu o nga ra o Noemai te tau o to tatou WruntxaTox
      ‘Ariki[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga Disrarer.

      Rangatira me nga Tangata o Pipitea no ratou nga ingoa e maui raro neia hei whakaatu- QRONGORONGO.[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga
      Kuinio muri iho ia ia me ana mea ratoue whakarite ai hei whakaritenga mo nga
      auna moni £100 kotabhi te rau pauna takitabi kua[...]iwhenua katoa kei Orongorongo e tata ki
      Poneke ko nga Tekiona 1 kotahi 2 e rua3 e toru 4 e wha, 5 © rima te ingoa taua wahi
      whenua ko nga rohe kei raroi te Pukapuka nei e mau ana te korer[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua 0
      runga ranei o raro rave[...]ketonuatu. A hei tohu mo to matou
      whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubituhia nei[...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katoa_o tenei pukapuka kua tubia nei te i[...]V.C. o Poneke Kaiwhakarite whenua Rahui Maori ko nga rohe enci o taua whenua ki Boundaries.
      te taha o[...]a riro mai kia maton i tenci ra i te 8 tuawharu o nga ra o Nocma i te tau o to Receipt for £100.
      tatou Ariki kotahi mano ec waru rau e whitu tekau ma toru (1878) nga pauna moni
      kotahi rau takitahi (£100 .0.0) ko te[...]arles Heaphy)
      mo te Kuini.

      Te Rormma Morvnoa x.

      Nga-kaititiro ki tenei utunga me te tuhinga o

      nga ingoa me te whakaactanga a Te
      Ropiha Moturoa mo nga pauna moni
      ketahi rau takitahi kua riro at[...]
      [...]Puxavvka i tubituhia i tenei e rua tekau ma wha o nga ra o Mache i te tau o to
      tatou Ariki 1874 he puka[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou
      na nga Rangatira me nga Tangata o Te Taone o Wellington no ratou nga ingoa e mau i
      raro nei.a hei whakaatu tenei Pukap[...]a' u kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga pauna moni £500 e rima rau kua utua mai ki a matow e Charles
      Heaphy V.C. Komihana o nga Rahui Maori mo te Kuini (a e whakaaetia nei e mat[...]Tekehana 89 me 90 te ingoa o taua wahi whenua ko nganga moa katoa o taun whenua © runga ranei o raro ran[...]tonu atu. A hei tohu mo to matou whakaaetanga ki
      nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tubituh[...]
      [...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga
      katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei te ingoa o Charles Heaphy V.C. Komihana o nga
      rahui Maori. Ko nga rohe enei o taua whenua ki te taha o to Tuarake k[...]x her mark.
      Mohi Puketapu.

      Te Matite Matoha.
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Il. W. Bishop, Custodian Native Hostelry[...]mai kia matou i tenei rai te e rua tekau ma whao nga rao Maehei te tau 0
      to tatou Ariki kotahi mano e waru rau e witu tekau ma wha (1874) nga pauna moni e
      rima rau (£500) ko te utu katoa ten[...]mai ki a matou e Charles Heaphy V.C. mo te Kuini.
      Nga Kaititiro—
      Wi Tako Ngatata.
      H. W. Bishop[...]
      [...]Porrrva Disrricr.

      Porirua Ist Aperira 1847.

      Ko NGa Wenva enei e tukua ana © matou mo Kawana timata[...]obe ki Pouawa, haere rawa atu Pawa-
      kataka. Etoru nga wahi i roto i nga rohe o te wenua e tukuna ana mo Kawana, e
      waiho a[...]ritenga o Te
      Kakaho, katahi ka*peka wakauta, kei nga maka i tuhia ki te pukapuka te rohe, ka tae
      ki te[...]rohe a Kawana, me wakahokimai era ki a matou. Ko nga utu mo enei wenua,
      koia enei, e rua mano nga pauna moni kotahi mano e homai a tenei rangi a te tuatahi o
      nga ra o Aperira 1847—e rima nga rau a te tuatahi o nga ra o Aperira 1848—e rima
      nga rau a te tuatahi o nga
      [...]l) 1858 he pukapuka tino whakane pono na matou na nga rangatira me nga
      tangata o Ngatitoa o Ngatiawa kia tino tukua rawa[...]nei kainga
      ki a Wikitoria te Kuinio Ingarangi, ki nga Kingi, Kuini ranei o muri iho iaiaaaketonu
      atu. A[...]ia
      te Kuini o Ingarangi mona kia homai ki a matou nga Pauna moni kotahi te rau e wha
      tekau (£140) taki[...]a na te Herangi
      (William N.Searancke) i homai. Ko nga rohe o te whenua koia enci ka timatai Poawa,
      rere[...]A kia ruritia ra ano tenci whenua ka Whakarite ai nga utu he whakaotinga.

      A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia iho
      o ma[...]mo te whakaaetanga o te Kuini o Ingarangi mona ki
      nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia iho te ingoa o William N. Searancke
      tetahi o nga kai whakarite whenua mo te Kawana o Nui Tireni.[...]is mark.
      Poihipi te Ono Ropata.

      Tiaho. . Teira,

      Nga kai titiro—
      Jno. Sully, Wairarapa, Distr[...]
      [...]Ka tuku whenua e tuhitubianci i tenei rai te iwao nga ra o Hune (9th)
      ite tau o to tatou Ariki, Kotahi[...]wa 1859. He
      Pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o Ngatitoa e
      mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou whana[...]matou
      kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia
      ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua matou
      ki nga pauna moni e waru rau e rima tekau takitahi £850[...]mai ki a matou i tenei ra na te Herangi i homai. Nga rohe o te whenua ka timata
      ki te Ngutu awa o Whar[...]ki a Wainuia te ngutuawa o Whareroa
      ka tutaki. Ko nga wahi whenua ma matou i roto i nga rohe koia enei ko o matou nei
      kainga kei Whareroa[...]ga ranei o te whenua ki
      raro ranei o'te whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa ia matou te[...]mau na matou kia Wikitoria te Kuini
      o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu. A mo to matou
      wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka Ka tuhia ih[...]A mo te wakaaetanga o te Kuini'o Ingarani mona ki nga
      tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia iho e te Herangi tetahi o nga kai
      whakarite whenua o te Kawana o Nui Tireni ton[...]P.D.

      Ko te Waka Toa x his mark. Taimona Riwha x.
      Reweti te Horomamuku x his Reweti Ngahuhi.

      mark. Hope Pango x.
      Hemi Wareti[...]
      [...]. John Te Okoro.
      Ripini Pitara. Hohaia Pokaitara.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]PUKAPUKA i tuhituhia i tenei rua tekau ma waru o nga ra o Mei i te tauo to Ponmoa Disrator,
      tatou Arik[...]o tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na a
      nga Rangatira me nga tangata o Ngatitoa no ratou nga ingoa e mau i*raro nei a hei PAPAKOWHAL
      whakaatu[...]atu ki a Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho i a ia me ana me a ratou e whakarite ai
      hei whakaritenga mo nga pauna moni e rua rau kotahi tekau kua utua mai ki[...]rua ko Papakowhai te ingos o taué
      wahi whenua ko nga rohe kei raro i te pukapuka nei e man ana te kore[...]me ona awa nui, me ona roto, me ona awa ririki me nga mea katoa,
      © taua whenua o runga ranei o raro ra[...]tonu
      atu. A hei tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenci pukapuka |
      kua tuhituhia ne[...]kaae-
      tanga o te Kuini o Ingarani_mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei pukapuks
      kua tuhia nei te i[...](Isaac Earl Featherston) Kaiwhakarite whenua.
      Ko nga rohe enci o taua whenua ki te Hauaura ki tetabi w[...]engia x.
      Rawiri Waitere x. Wiremu Parata.
      Ko Hare Reweti. Ropata Hurumutu.
      Nopera Tongarua. Wi Te Kanae x.[...]re x. ~~
      Ko Te Rau. Tungia Ngahuka.
      Ko Hanita.
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga 1

      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      George F. Swainson, Dist. Surveyor, Well[...]ai ki a matou i tenei ra i te rua tekau ma waru o nga ra o Mei i te Receipt for £210.
      tau o to tatou Ariki kotahi mano e waru rau e ono tekau ma rua (1862) nga pauna moni -
      e rua rau kotahi tekau takitahi (£2[...]. Wrremu Para.
      Mona mo ana hoa. Mona mo ana hoa.

      Nga kai-titiro— *

      George F. Swainson, Distr[...]
      [...]Tener Puxarvea i tuhituhia i tenci rai te tahi o nga rao Tihema i te tau o to Taton
      Ariki 1865 he Puka[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga
      Rangatira me nga Tangata o Ngatitoa no ratou nga ingoa e mau i raro nei a hei whaka-
      atu tenei Puk[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga
      Kingi ki nga Kuini o muri iho i a ia me ana me a ratou ce whakarite ai hei whakaritenga
      mo nga Pauna moni e Torn. rau takitahi kua-utua mai ki a[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa siriki me nga mea
      katoa o taua whenua o runga ranei o raro ranc[...]tonu atu. A hei
      tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenci_ Pukapuka kua tuhituhia
      nei[...]whakaaetanga ote Kuini o
      Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei te i[...]etatone I. E. Featherston Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enei o taua
      whenua he Moutere ¢ taia[...]
      [...]. ‘Me tapere Puihi x.

      Kai Titiro ki te tuhinga nga Ingoa katoa me nga Tohu—
      Ko Te Hemara, Kaiwhakamaori.
      Ko matou kua[...]d
      Te Rauparaha raua ko Hohepa Tamaihengia e tango nga moni i Te ringaringa o Te Hobepa authorized
      Petatone tetahi o nga Kaihoko whenua a Te Kuini a ma raua e wehe aua moni ki nga t receive payment.
      tangata o Ngatitoa.[...]
      [...]RITANGA.

      Ko tener pukapuka i whakaotia i te 14 0 nga ra. o Hanuere 1874 e Wi Parata Waipu-
      naahau me e[...]ha e whakaatu ana ma
      hoki kua utua ki aua tangata nga pauna moni e ono rau ((£600) e James Boot[...]
      [...]rry, Oragr Disrnicr.
      Oraxr Disrarcr, K1a sonto ra nga tangata katoa e wakaae pu ana matou nga Rangatira me nga tangata
      — o Ngatiraukawa i tenei huihuinga o matou 1 tenei rai te 12 0 nga rao Pepuare 1853 Kia
      OHAUANDWAIKAWA tino tukua ra[...]e huinga o Waikawa o Ohau he kainga wakawiti
      : mo nga pakeha mo nga tangata Maori hei whenua pumau tonu atu na matou[...]Kawana a ekore e tonoa e matou he utu ake atu. Ko nga
      robe o taua wahi ka timata ki te awa o Waikawa ki[...]ei ra kia hoatu noa tenei whenua he wahi
      pumau mo nga Kawana o Nui Tireni ake tonu atu.

      Paora Taurua x[...]ereboma Porirua.

      Hoani Meihana. Tamihana Rapene.
      Nga Kai titiro ki tenei tuhituhinga me tenei[...]
      [...]Kva nro mai kia matoui tenei ra, na te Makarini, nga pauna moni kotahi tekau ma 22 December.
      rima. Ko nga utu teneii whakaaetia kia homai ki a matou mo te[...]Wai- WajxKawa FERRY.
      sae nel ano, hei nohoanga mo nga pakeha—kua oti hoki nga rohe te tubitubi ki roto ki WAIKAWA FERRY,

      tera[...]Oraxr Distaicr. 31 December.

      E. Waxaar aua matou nga Rangatira o Ngatiraukawa e mau nei nga ingoa ki tenei Otaxr Drstnior.
      pukapuka kia tukua ¢ matou mo nga tau e rua tekau 20 te wahi whenua me te wakawiti 97 aK) FERRY.
      kite kongutu awa o Otaki mo nga pauna moni E rua tekau £20 i roto iia tau iia tau 99 ry .
      tae noatia te rua tekau o nga tau. £20 per annum.
      Erima nga eka mo enei tauerua ¢ haere ake neiaka mutu enei[...]te kotahi tekau eka 10 acres. —
      Ko te whenua me nga taeapa e hoki mai ki a matou i te mutunga o nga tau engari
      ko nga whare me utu e matou ki te ritenga o nga utu mo aua whare ana hiahia matou i
      te mutunga o nga tau kia hoki mai kia matou.
      Ki te ra tuatahi o Hanuere 1856 ka timata te tau tuatahi ko nga utu o te tau Receipt for £20.
      tuatahi kua riro mai ki a matou i tenei ra mo nga ra wakamutunga o Tihema ka tango ai
      i nga utu o ia o ia tau.
      A mo to matou wakaaetan[...]
      [...]oF Wirtin DD

      He ruxsrvKa tenci i tuhia i te 3 o nga ra o Tihema 1874 hei tohu kua hokona rawatia
      e Ha[...]a Tubui, me Arapere Hupe, ki a
      Kuini Wikitoria mo nga moni £504.10.0 kua utuae te Kuini ki aua kai hek[...]i iho ranei ko te ingoa ko Wa apa kua oti te tubi
      nga rohe ki raro iho nei kta taia hoki te mapi ki te kara whero haunga ia tetahi poro-
      whita e 200 nga eka ma Tame Kuka raua ko Heni Kuka me tetahi porowhita 1050 nga
      eka e wabia ana, e 50 eka ma Hape to Horchan, e 5[...]i te rato o taua whenua o W yao Nui
      Tireni e ruri nga rohe o waho o aua porowhita. Ko nga rohe o te whenua kua hokona
      nei ki te raki ko Ota[...]tonu atu i reira ki Tararua Maunga ki te Tonga ke nga whenua e huaina ana
      ko Ngakaroro Nama I, N[...]
      [...]wirnin Deep.

      He puxarvKa teneii tuhia i te 30 0 nga ra o Tihema 1874 hei tohu kua hokona
      rawatia e Ha[...]Pipi Kutia,me Piwiki Hape kia Kuini Wikitoria mo nga moni £1457. 10. 0
      kua hoatu e te Kuini ki aua ka[...]ko te ingoax ko Waihoanga Nama 4 kua oti te tuhi nga rohe ki
      raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero haunga ia tetahi porowhita e
      430 nga eka ma Samuel Cook Frank Cook, me George Cook, me tetahi poro-
      whita e 250 nga eka e wahia ana e 50 eka ma James Wallace e 50 ek[...]nga Nama 4 ma te Kawanatanga o Niu Tireni ¢ ruri nga rohe o waho o aua
      porowhita. Ko ngarobeo t[...]
      [...]witnin Deep,

      He pucarvxa tenei i tuhia i te 7 o nga rao Hanuere 1875 hei Tohu kua hokona rawatia Maor[...]nia Karaha me Miriona Pita kia Kuiai
      Wikitoria mo nga moni £257. 10.0 kua hoatu e Te Kuini ki aua kai hoko tera whenua
      katoa 1933 nga cka hira ake iti iho ranei_ko te ingoa ko Ngakaroro No, 28. kua oti te
      tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia_hoki te mapi ki te kara whero. ko nga rohe o te
      whenua kua hokona nei ki te Raki[...]
      [...]maru, Hipora Eruera te
      Whioi, Makareta Taherangi, Reweti Ropata, Hema Ropata, Hakaraia Hoani te Reinga,
      Me[...]Makareta Taherangixher mark. Areta Hoani Taipua.

      Reweti Ropata x his mark. Ripeka Katipo.

      Yema Ropata x[...]te owing
      to injury to his hand, Katarina te Puke,
      Reweti Ropata, Hema Ropata, Mere
      Hakaraia te Waru[...]
      [...]rntn Deep.

      He pvxapuka tenei i tuhia i te ~— o nga ra o ——i te tan 1876 Heitohukuahokona
      rawatia[...]ru, Hipora Eruera te Whioi, Makareta Tahe-
      rangi, Reweti Ropata, Hema Ropata, Ifakaraia Hoani Te Reinga, M[...]huta, Inia Hoani te Reinga kia Kuini Wikitoria mo nga moni e—— kua hoatu e te
      Kuini ki aua Kai-hoko Tera whenua katoa 2422 nga eka hira ake iti iho ranci ko tona
      ingoa ko Pukehou No. 5n kua oti nga rohe te tuhi ki raro iho nei kua taia hoki te mapi
      ki te kara whero ki runga ki te pokentica nei. Ko nga rohe koia tenei ki te taha ki te
      Raki ko Pukehou[...]umaru, Hipora Eruera te Whioi Makareta Taherangi, Reweti Ropata, aboriginal
      Natives to a parcel of[...]
      [...]Katipo.
      Makareta Taherangi. Pitiera Hoani Taipua.
      Reweti Ropata. Matenga Moroati.
      Hema Ropata. Wiri[...]
      [...]ori précis. Her puxapvsa tenei i tuhia i te 27 o nga ra o Mei 1875 hei tohu kua hokona rawatia
      e Moihi[...]hira me Hori te Mataku kia



      Kuini Wikitoria mo nga moni £257 . 1). 0 Kua hoatu e Te Kuini ki aua kai hoko tera
      whenua katoa 1933 nga eka hira ake iti iho ranei, ko te ingoa ko Ngakaroro No. 2p
      Kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te Kara whero. Ko
      nga rohe o tc whenua kua hokona nei: Ki te Rak[...]
      [...]Kuti hc, Hipora Taituba, Kere Piripi, Hapi Eraia, Reweti
      Kuti, b.c., Hana Kuti h.c., Karehana Piripi Kohe,[...]a Taituka x his mark.
      Te Hauotaranaki x his mark. Reweti Kuti.

      Piripi Kohe. Hana Kuti.

      Taoro te K[...]
      [...]wford, R.M.

      Richard Booth. .

      Signed by the said Reweti Kuti and Karehana
      Piripi Kohe the same having fir[...]witatn Drep.

      He purarcea tenei i tuhiai te 28 o nga ra o Mei 1875 hei tohu kua hokona rawatia
      © Ropa[...]ec Hipora Taituha, e Kere Piripe, e Hapi Eraia, e Reweti Kuti, h.c.,
      Hana Kuti, hc., e Karehana Piripi Koh[...]na, me Harata Wi Nera h.c. kia Kuini Wikitoria mo nga moni £87.10.0 kua
      hoatu e Te Kuini ki aua kai hoko tera whenua katoa 1000 nga eka hira ake iti iho ranei
      Ko te ingoa ko Pukehou No. 5p kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki
      te mapi ki te kara whero. Ko nga rohe o te whenua kua hokona nei: Ki te Rak[...]
      [...]Mihipeka Toangina.

      Hapi Eraia. Rutera Arahiora.

      Reweti Kuti h.c. Hera Ani Erina.

      Hana Kuti h.c. Harata[...]r witnty Deep.
      He puravvxa tenci i tuhia i te 8 o nga rao Hune 1875 hei tohu kua hokona rawatia[...]
      [...]te Puke
      me Erina te Kooro ki 4 Kuini Wikitoria mo nga moni ¢ £400 kua hoatu e Te Kuini ki
      aua kai hoko taua whenua katoa 3,800 nga eka hira ake iti iho ranei ko te ingoa ko
      Manawatu Kukutauaki No. 4u kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki
      te mapi ki te[...]i to mapi kua tubia
      kirunga ki tenei pukapuka, Ko nga rohe o taua whenua koia tenci. Ki te Raki[...]
      [...]ata te Ao me Hoani Taipua ki a Kuini Wikitoria mo nga moni
      £90 .0.0 kua hoatu e te Kuini ki aua kai hoko tera whenua katoa 1000 nga eka hira
      ake iti iho ranei ko te ingoa ko Pukehou Nama 5 kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho
      nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero. Ko nga rohe-o te whenua kua hokona nei :
      Ki te Raki ko P[...]id to the Vendors on the








      te.12 o nga ra o Hune 1875 hei Tohu kua hokona rawatia[...]
      [...]Coxrents or wiry Deep.
      cA tenei i tuhia i te £ o nga ra o Akuhata 1875 Hei
      rawatia € ra Hukiki, e Ru[...]hi Roera, me Kiniwe Roera,
      kia Kuini Wikitoria mo nga moni £140 kua hoatu e Te Kuini ki aua kai hoko tera
      whenua katoa 460 nga eka hira ake iti iho ranei he wabi no Mubunoa Nama 8 kua oti
      te tubi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero: Ko nga rohe
      o te whenua kua hokona nei, ki te Raki ko nga Poraka 0 Waiwiri o Horowhenua, ki te
      Rawhi[...]
      [...]witnin Derp.

      He Puxapvxa tenei i tuhia i te 22 o nga ra o Nowema 1875 hei Tohu kua hokona
      rawatia ¢ N[...]raua ko Te Watene Tiwaewac kia Kuini Wikitoria mo nga moni
      £105. 15. 0. kua hoatu e Te Kuini ki ava ka[...]ko te ingoa ko Waihoanga No. 28, kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho
      nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero. Ko nga rohe o te whenua kua hokona nei:
      ki te Rak[...]
      [...]or THis DrEp.
      He puKarura tenei i tuhia i te 31 0 nga ra o Hanuere i te tau 1876 hei tohu Maori précis[...]ti Patato me Rawiri Wanui ki a Kuini
      Wikitoria mo nga moni e £220 .0-.0 kua hoatu ete Kuini ki aua kaihoko tenei whenua
      katoa e $80 nga eka hira ake iti iho ranci na_ko te ingoa ko Waihoanga No. 24 kua oti
      te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero, ko nga rohe o
      taua whenua koia tenei ki te taha k[...]
      [...]r Tas Derp.

      He purapvka tenei i tubia i te wha o nga rao Pepuerei te tau 1876 hei tohu kua
      hokona rawa[...]ene me

      i Parata te Hoia, ki a Kuini Wikitoria mo nga moni e £257 . 10 . 0 kua hoatu e te
      Kuini ki aua kaihoko tenei whenua katoa e 1933 nga eka hira ake iti iho ranei. Ko
      te ingoa ko Ngakaroro No. 2c kua oti te tuhi nga rohe-ki raro iho nei_kua taia hoki te
      mapi ki te kara whero ko nga rohe koia tenei ki te taha ki te Raki ko Ngakaror[...]hirty three (1933) acres and known by the name of Nga-
      karoro No. 2c be made and issued to the G[...]
      [...]r Cont:
      He PUKAPUKA tenei i tubituhia i te warn o nga ra o Pepucre i te tau 1876 He
      tohu kua hokona raw[...]e te Kuini ki aua kai hoko Tera whenua katoa 6075 nga
      eka hira ake iti iho ranei ko te ingoa ko Nyakaroro No, 1» kua oti te tuli nga rohe ki



      8 OF WITHIN writreN Dern.[...]
      [...]e taha kite Raki ko V







      ite kara whero ko nga rohe koia tenei NGAKARORO
      karoro No. le po[...]
      [...]rN Dex.

      He rurarvka tenei i tuhituhia i te iwa o nga ra o Pepuere i te tau 1876. Hei tohu kua
      tino hok[...]Tuainuku me Hare Wirikake
      Ki a Kuini Wikitoria mo nga moni e £103 . 10 . 0 kua hoatu e te Kuini ki aua kai-hoko
      tera whenua katoa tona nui e 276 nga eka hira ake iti iho ranci ko te ingoa ko Takapu
      No. 2 kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero.
      Ko nga rohe koia tenei ki te taha ki te Raki ko Oturoa P[...]a Hukiki, Wharetini Tuainuku, Toe Hitau Tuainuku, Nga-
      wiki Tuainuku and Hare Wirikake aborigina[...]
      [...]Rangikatukia, Mahinia Hoani, Ngakuku te Kaparoa, Reweti Ropata,

      Hema Ropata, Rota Waitoa Hianga, Rawiri[...]aparoa x his Ruiha Parewhanake x her
      mark. mark,

      Reweti Ropata x his mark. Horima te Warn.

      Hema R[...]
      [...]ta Rangika-
      tukua, Mahima Hoani, Ngakuku te Bhan, Reweti Ropata, Hema Ropata, Rota Wai-
      toa Hianga, Rawiri[...]upena Kiriwehi ki a Kuini
      Wikitoria me ona uri mo nga moni e £200.0.0 kua hoatu e te Kuini ki aua Kaihoko
      tera whenua katoa tona nui e 2422 nga cka hira ake iti iho ranei. Ko tona ingoa ko
      Pukehou No. 5c kua oti nga rohe te tuhi ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te
      kara whero ki ranga i tenei pukapuka. Ko nga robe koia tenei ki te taba kite Raki ko
      Pu[...]
      [...]a Rangikatukua.
      Mahima Hoani.
      Ngakuku te Kaparoa.
      Reweti Ropata.
      Hema Ropata,

      (Sd) J. Roaax,
      Judge[...]
      [...]rnicr.
      Disrarer. HE WaKAAETANGA tenci na matou na nga Rangatira o Ngatiraukawa e man nei nga

      ao ingoa ki tenci pukapuka kia tukua e matou te Wake
      MANAWATU ki to Kawanatanga
      TERRY. nga ra o Hanuere 1856.

      Por poses lentes Ko te wakawi[...]ka tino tukua ¢ maton mo ana tan kotahi tekau mo nga pauna moni E rima
      rau takitahi £500 1 te mutunga o nga tau kotahi tekau ka riro mai kia matou he

      whare penei me te whare e tu nei ki te Wh me nga tacapa engari ki te oti etahi

      whare hou ma te ki[...]oki mai taua whakawiti ki a matou i te mutunga o

      nga tau kotahi ickau,

      A mo to ou

      ingoa i tenei r



      witi ki te Wharangi ki Manawatu
      ui Tireni mo nga tau kotahi tekau ka timata aua tau i te tahi o[...]‘Receipt for £500. Kua riro mai kia maua nga pauna moni e rima rau £500 e korerotia i roto o[...]arini i homai i tenei rai te 28 o Tihema 1
      Min. .
      Nga Kai titiro— Te Taneua x.

      Robert R. Stra[...]
      [...]tuhituhia nei i tenei rai te tekau ma rua (12) 0 nga
      ra o Nowema i te tau o to tatou Ariki Kotahi mano[...]1858—he pukapuka tino whakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o
      Neatiraukawa e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou me o matou whana[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuiui ranei o muri
      jho ia ia ake tony atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua matou ki nga pauna
      moni e rua mano e rima rau takitahi (£2500) ara ia—la te rite nga wahi rahui ki ta
      Herangii whakaaro ai. Kua riro m[...]to i uga rohe kua oti nei te tuhi
      kirare. Kia oti nga korero mo nga wahi rahui ka homai ai nga toenga.

      Nga rohe o te whenua ka timata i Kaiiwi i te tai ka h[...]matatia ai te rohe.

      A mo to matou wakaactanga ki nga tikanga katoa o roto o tenei pukapuka ka tubia
      ih[...]A mo te wakaactanga.o te Kuini-o Ingarani mona ki nga tikanga katoa o roto o
      tenei pukapuka ka tubia ih[...]e x his mark, Peni te Raubihi.

      Aomarere te Puna, Nga Whariki x his mark.
      Kiharoa. Keremeneta.[...]
      174 PROVINCE OF WELLINGTON, [1858-59



      AWA HOU NO. Nga Kaititiro— 2
      continued. Thos. U. Cook, Settler,[...]enei*ra i te kotahi tekau ma wha 14th
      Disrercr. o nga ra o Mci i te tau o to tatou Ariki kotahi mano, e[...]a

      1859. He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira, me nga tangata o
      Negatiraukawa e mau nei nga ingoa ki tenei Pukapuka mo matou mo a matou whana[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri
      iho ia ia ake tonu atu.[...]toria te Kuini o Ingarani mona, kia utua matou ki nga Pauna *
      pee 400 moni ¢ rau mano ¢ toru rau e to[...]ua riro mai ki a matou i te teknu ma rua (12th) o nga rao Noema 1858—Na te
      Zoaeg Herangi i homai—E[...]kua homai e te Herangi
      ki a Ngatiapa i te toru o nga ra o Tihema 1858 Ko nga toenga—ara kotahi mano e waru
      rau ewaru tekau m[...]ki a matou i tenci ra i te kotahi tekau
      ma wha o nga ra o Mei 1859.

      AWA HOU No. 2,




      1859] MANAWATU DISTRICT. 175
      Nga rohe o te whenua ka timata i “ Kaiiwi” i te t[...]ki “ Kaii i te wahi i timatatia ai te rohe.
      Ko nga wahi whenua o roto i enei rohe kua tukuna e matou[...]hoki i te Awahou kua hoatu noatia atu e matou ki nga Tamariki hawe-
      kaihi o te Kuka kna oti te wakaatu o Thakara raua ko te Wereta nga rohe o taua wahi ki
      ate Herangi. Tetahi wahi when[...]natanga e wakaae e waka

      yumau atu ara te wahi ki nga Tamariki o te Kuka me te wahi mo te Taukana Kotah[...]hi kahore ¢ nuku ake i te rua tekau (20) eka, ko nga tanumanga tupapaku hoki i
      Moutoa i te wakawehi ¢[...]tanga

      Ko tetahi wahi whenua me rahui ma matou ko nga rohe enei Ka timata i Manawatu i
      te Taeapa o te K[...]wahi pari me ona wahi ataahua me ona wahi kino me nga
      mea katoa ki runga ranci o te whenua ki raro ranei o te whenua me nga aha noa iho o
      taua whenua, ka oti rawa i a matou[...]umau na matou ki Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i

      aia ake tonu atu.

      A mo to maton wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia

      i[...]A mo te wakaaetanga o te Kuini o Ingarani mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei Pukapuka ka tuhia ih[...]Taurua x his mark.

      Te Warihi Tahatiti.

      Te Papa Nga Whariki x his
      mark,

      Neri Puratahi. :

      Her[...]
      [...]hu. Kohore x.
      Te Homarere te Puna. Meihana Wera.

      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]arvka Tuku whenua i tuhia ite rua tekau ma torn o nga rao Hurae i te tau Mayawatv
      o to tatou Ariki 1864[...]i no te hoko hoatu tuku atu na matou Disratcr.
      na nga Rangatira me nga tangata o nga iwi nei ko Rangitane, ko Ngatikauwhata, ko ain
      Ng[...]i a Wikitoria te Kuini o

      Yngarangi ki ana uri ki nga Kingi ki nga Kuini ranei e whakaturi i muri mai ia ia me
      ana me a ratou e whakarite ai hei whakaritenga mo nga moni kotahi tekau ma rua mano

      auna (12000) i utu[...]ia tenei ta matou whakaaetanga ki te rironga maio nga moni mo taua
      wahi whenua katoa kei tetahi taha ke[...]o te Awa Manawatu te ingoa ko té
      Ahuaturanga ko nga rohe o taua whenua kei konei me te ahua ano hoki me nga wahi
      ano hoki i whakatoen ma te Maori kei runga i tenei pukapuka tuku whenua e mau ana
      nga rakau katoa nga kowhatu nga wai nga awa, nga roto nga awa ririki me nga mea
      katoa o taua whenua i runga i raro ranei o te[...]u.

      A te

      tohu mo to matou whakaaetanga tuturu ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka tuku
      whenua ka iuh[...]akaaetanga a te
      Kuini o Ingarangi mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka tuku whenua
      ka tuh[...]) Te Petetone te Kaiwhakarite kai hoko whenua.
      Ko nga rohe enci o taua whenua ka timata i te Weki ka re[...]a i konei ka rere haere

      tonu i te rohe i runga i nga hiwi whaka te hauraro a te Apiti atu or Gorge o M[...]Weki i te awa o Manawatu
      raua ko Te Hiraw
      moni ki nga tang





      ta mana tenei whenua i hoko.

      Hoan[...]Hoani Meihana Te Kaueke
      anui Kaimokopuna ko raua nga tangata hei wahi hei wehewehe i aua

      I. E. Fearne[...]Te Aweawe x.
      Eruiri Mauako x.

      Kerei Taupora x.

      Reweti Ngarangi Katuhia.
      Wiremu Mokomoko x.
      Hohep[...]
      [...]raukawa te homai- 1864,
      tanga i te tekau ma iwa o nga ra o Akuhata 1864. 19 August.
      Te Hrerwanxv x. —[...]Puxarvxa i tuhituhia i tenci te tekau ma whitu o nga rao Noema i te tau o to Lower Maxawatu
      tatou Arik[...]atu tino tuku whakaoti atu na matou na Disrarer.

      nga Rangatira me nga Tangata o Ngatiraukawa no ratou nga ingoa e mau i raro nei a

      es . KAWAROA,
      he[...]
      [...]atu kia Wikitoria Kuiui o Ingarani ki ona uri ki nga
      Kingi ki nga Kuini o muri iho i aia me ana me a ratou e whakarite ai hei whakaritenga
      mo nga Pauna moni Kotahi rau e rima tekau pauna kua utua[...]awatu ko te Ka’ ate ingoa o taua wahi Whenua ko
      nga rohe kei roto i te Pukapuka nei ¢ mau te korero[...]i me ona
      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o ruuga ranei
      o raro rane[...]onu atu. A hei tohu mo to matou whakaac.
      tanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubituhia nei[...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana wabi
      Ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o te Petatone Kaiwhaka-
      rite Whenua. Ko nga rohe euci o taua whenua ki te taha Uauraro ko te[...]a, ki te taha Hauauru ko te whenuao
      Wereta ma: ko nga cka o taua wabi, e rua rau ¢ waru tekau nui atu[...]Te Kerswmmana Wainaka x.

      Kerexena TE Paruva.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      ‘Walter Buller, R.M., Manawatu (Na Te[...]to Tatou
      Ariki Kotabi mano e waru rau e tekau ma nga Pauna moni
      Ko te utu tenei kua whakahuatia ki te[...]amaxa x.



















      Nga Kai-titiro—
      W. Buller, R.M. (Na Te Pura)[...]
      [...].
      Texer Puxarvuka i tubituhia i tenei i te rima o nga ra o Tihema i te tau o to taton Maxawarv

      Ariki 1[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga Disratcr.
      Rangatira me nga Tangata o Ngatiraukawa no ratou mga ingoa e mau i[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga

      Kingi ki nga Kuini o muri iho i a ia me ana me a ratou e.whakarite ai hei whakaritenga

      mo nga Pauna moni E rima rau Pauna (£500) kua utua mai[...]watu ko Te Paretao te ingoa o taua wahi whenua ko nga

      rohe kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te ko[...]me ona

      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei

      o raro ran[...]tonu atu. A hei tchu mo to matou
      whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubituhia nei[...]akaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana

      wahi Ii nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Petatone
      Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enei o taua whenua ki te taha ki te Hauraro[...]ko tetahi i hoki o te whenua i whakatumautia ki

      nga tamariki a te Kuka ki te taha ki te Rawhiti ko Te[...]awa o Manawatu ko tetahi wahi ano o taua whenua a nga tamariki

      a Te Kuka ko nga eka o roto o taua whenua e wha rau e wha tekau nu[...]r. Anarara Wutor x. =
      Prrmina Kurv. Te Mere x.
      Ko nga tangata i kite i te boatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Walter Buller, R.M., Manawatu (Na te, Pu[...]riro mai ki a matou i tenei rai te tekan ma iwa o nga ra o Tihema i to 1864,
      tau o to Tatou Ariki Kotahi mano ¢ waru rau e ono tekan ma wha (1864) nga Pauna 19 December.
      moni E rima rau pauna (£500.0[...]ittaira Te Kuru.
      Haxors Terence. Na re Rorart. =

      Nga Kai-titiro—
      W. Buller, R.M. (Na Te Pura)[...]
      [...]a Taiaho, Wireta Kimate, Wereta te Huruhuru, Hare
      Reweti, Miratana, Karanama te Whakakeke, Hare Hemi, Akip[...]Henere, Hema te Ao, Tamihana te Rauparaha, Katene Nga-
      whana, Pataropu_te Nge, Witana Purera, Er[...]
      [...]Between Her Majesty the Queen of the one part and Reweti te Kohu,
      Yohutohu, Tamihana Whareakaka, Pi[...]
      1873] MANAWATU DISTRICT.



      Reweti te Kohu x his mark. | Kerehona Harurn.

      Tamihana[...]na x his mark.

      Pitini Turoa.

      Signed by the said Reweti te Kohu, Tamibana
      Whareakaka, Akapita Tahitangata[...]t, 1

      2. That I was present when the within-named Reweti te Kohu, Tohutohu, Tamihana
      Wharehaka, Pin[...]
      [...]It was ordered that a certificate of the Title of Reweti Te Kohu, Watene Te Whena,
      Watene te Punga,[...]
      [...]irnin Deep.

      - He puxarvka Tener i tuhia i te $ o nga ra o Pepuere 1875 hei Tohu kua hokona rawatia Mao[...]Karepa me
      Hapimana Waiteti kia Kuini Wikitoria mo nga moni £398 .17.6 kua hoatu e te Kuini
      ki aua kai hoko tera whenua katoa 3800 nga eka hira ake iti iho ranei ko te ingoa ko

      tu-Kukutauaki No. 4p kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te

      mapi ki te[...]i te mapi kua tuhia kirunga ki tenei pukapuka. Ko nga rohe o taua whenua koia tenel :

      Ki te Rak[...]
      [...]en Her Majesty Queen Victoria
      on the one part and Reweti te Kohu, Watene te Whena, Watene te Punga, Paraki[...]r hands the day and
      year first above written.



      Reweti te Kohu. Wiremu te Kohu x his mark.
      Watene te Whe[...]Horomona te Whena x his
      mark,

      Signed by the said Reweti te Kohu the same
      having first been read ov[...]
      [...]wirutn Deep.

      He puxarvKa tenei i tuhia i te 2 o nga ra o Hune 1875 hei tohu ka hokona rawatia ¢
      Reweti te Kohu, e¢ Watene te Whena, e Watene te Punga,[...]Whena, me Wiremu te Kolin kia Kuini Wikitoria mo nga moni e £400.0.0
      kua hoatu e te Kuini ki aua kai hoko tera whenua katoa 3,800 nga eka hira ake iti iho
      ranei ko te ingoa ko Manawatu-Kukutauaki No. 4c kua oti to tuhi nga rohe ki raro
      iho nei kua taia hoki te mapi ki te[...]te mapi kua tulia ki runga ki tenei pukapuka. Ko nga rohe o taua whenua koia tenei :
      Kite Raki ko Mana[...]it was ordered that a Certificate of the Title of Reweti te Kohu,
      Watene te Whena, Watene te Punga,[...]
      [...]r witty Deep.

      He pukarvxa tenei i tubia i te 3 o nga rao Hune 1875 hei tohu kua bokona raw
      Eruini te T[...]me James Erskine tana tane kia
      Kuini Wikitoria mo nga moni £250. Kua hoatu e te Kuini ki aua kai hoko tera whenua
      katoz 1000 nga eka hira ake iti iho ranci ko te ingoa he wahi no[...]hiotia
      nei tona ingoa ko Muaupoko kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te
      mapi ki te kara whero. Ko nga rohe o te whenna kua hokona nei: Ki te Rak[...]
      [...]wiruin Deep.

      He pukarvka tenci i tuhia i te 19 o nga ra o Nowema L He Tohu kua Hokona
      rawatia e Ihakar[...]hona o Manawatu t 1 Maori ki a Kuini Wikitoria mo nga
      moni £876.17.6 kua hoatue Te Kuini ki aua kai-ho[...]Ingoa ko Manawatu-Kukutauaki a 3 kua oti te Tuhi
      nga rohe ki raro iho nei kua taia hoki te mapi ki te[...]e mau tonn ana ki te Kawana te mana ki te Tango i nga
      whenua e tika ana k gohia hei rori hei rerewe ratiei mo te katoa i runga i te whenua
      kua kapea nei: Ko nga rohe o te whenua: Ki te Raki ki te Rawhiti[...]
      [...]witntn Deep.

      He pvKarvxa tenei i tuhia i te 8 o nga ra o Tihema 1875 hei tohu kua hokona rawatia
      e Matene te Whiwhi kia Kuini Wikitoria mo nga moni £50. Kua riro atu ia ia tera
      whenua katoa t[...]runga i
      te mapio te taone o Carnarvon Manawatu ko nga rohe enei ki te Raki he whenua
      kahore ano[...]
      [...]ty Degp.
      He puxarvxa tenei i tuhituhia i te iwa o nga rao Pepuere i te tau 1876. Hei tohu
      kua hokona ra[...]me
      Tamihana te Rauparaha ki a Kuini Wikitoria mo nga monie £500.0.0 kua hoatu e te
      Kuini ki aua kai hoko tera whenua katoa e 4335 nga eka hira ake iti iho ranei, ko tona
      ingoa ko Ngawhakangutu No. 2 kua oti te tuhi nga rohe ki raro iho nei, kua taia hoki
      te mapi ki te kara whero. Ko nga rohe o taua whenua koia tenei ki te taha k[...]
      [...]. Deep.

      He puxkapvka tenci i tuhituhia ite 12 o nga ra o Mei i te tan o to taton Ariki 1976.
      Ko tona tikanga ia tenei: i runga i nga moni e £278 .0.0i utuae Kuini Wikitoria a
      Hapi T[...]hana Rupuha (ka whakahuatia a muri ake nei “ko nga Kaihoko”)
      kua hokona rawatia e nga kaihoko Kia Kuini Wikitoria Tera whenua katoa ton[...]nei. Konga
















      raro nga rohe ¢ mau ana kua oti hoki te mapi te ta[...]
      [...]ctoria.

      JIe Puxarvna tenei i tuhitubia i te 13 o nga rao Mei i fe tau 1876 Hei tohu kua tino

      hokona r[...]na h.c. ki a Kuini Wikitoria Tera whenua i

      e 742 nga eka hira ake iti iho ranei tona ingoa ko “ Mau[...]ahi ki tua nei ki te mamangu me te Kara

      whero Ko nga rohe koia te i - Kukutauaki

      No. 7n;” kite taha[...]onga ko “ Horowhenu tu-Kukutauaki

      No. 7p Na ko nga moni i hoatue te Kuini-hei utui tenci when[...]
      [...]ngton.

      He Pvuxarvra tenei i tuhituhia i te rua o nga ra o Akuhata i te tau 1876 Ko Wikitoria
      te Kuini[...]e Wikitoria te Kuini o Ingarangi kia
      Hoani Taipua nga moni e toru rau e rima tekau ma rima pauna na rei[...]a ki a Wikitoriate Kuini o Ingarangi me ona un
      me nga Kingi Kuini ranei o muri ia ia Tera whenua katoa tona nui e 355 nga eka hira
      ake iti iho ranei tona ingoa ko Te Totara No. 3. Ko nga rohe koia enei ki te Raki ko
      Totara No. 2 me Rang[...]utia tenei whenua e Kuini Wikitoria me ona uri me
      nga Kingi Kuini ranei o te Kingitanga o Ingara[...]
      [...]itrkei-Torakixa Brock, R. District,

      Kra Roveo ra nga tangata katoa ¢ kite nei i tenci Pukapuka tuku whenna i tuhituhia
      nei itenci ra ara i te tekau ma rimao nga ra o Mei i te tauo to tatau Ariki kotahi mano
      e waru rau e rua tekau ma iwa 1849. ko matou ko nga Rangatira me nga tangata
      o Ngatiapa o Mangawhero, o era atu wahi h[...]i muri iho i a matou,
      kia tino tukua rawatia atu nga whenua “to maton e tubituhia nei nga rohe ¢ -
      mau nei te ritenga o te ahua ki te pekapuka ruri o te whenua, ki a te Makarini mo nga
      Kawana o enei Motu o Niu Tireni me nga Kawana katoa e wakaritea mai ¢ te Kuini o
      Ingarani i muri iho ia ratow ara he whenua pumau tonu iho mo nga Kawana mo nga
      Pakeha ranei e wakaactia e nga Nawana kia tukua atu mo ratou aua whenua.



      TK



















      Nga rohe,

      Ko nga rohe o nga whenua ec tukua tonutia atu nei e matou koia enei[...]o te tuawhenua, Ko
      te whenua katoa ki waenganui o nga awa o Turakina o Wangaehu e wakatapua ana hei
      wahi huihuinga iho mo matou katea mo nga tangata o pa. Koa matoa whenua
      katoa ki te taha w[...]u i reira ki te ritenga o te rohe
      i karangatia mo nga Pakeha ki Wanganui puta noa i ruuga i taua rohe,[...]e tino
      tuku rawa atu inga whenua katoa kei roto i nga rohe kua oti nei ia te Makarini te
      korero te wakahaere i runga i tenei hnihuinga o matou o nga Paheka hoki me nga awa
      me nga wai me nga rakau, me nga ala noa iho o aua whenua hei taonga pumau tonu iho
      mo nga Pakeha ake tonu atu.[...]watanga i o matou oneone katoa kia te
      Makarini mo nga Kawana o tenei Motu e ‘ini i runga i te mana
      wa[...]ana ki a ia kia W akatapua etahi wahi
      mo matou mo nga tangata Maori koia enci.

      1. Ko te tuatahi ¢ wakaae ate Makarini kia mahia mai e matou nga tuna o nga
      roto i nga wahi katoa ckore ¢ pakoho i nga pakeha ara i nga roto nunui apo i matau ai
      matou ki te mahi tuna.[...]onepu i huaina ko te Akiaki ngahuru ina rua (12) nga eka o taua wahi otira e
      hacre katoa nga kau o nga pakeba ki runga o tana wahi.

      3. Kote tuatoru. Ko[...]o Rangitikei, kotahi pea mano ¢ ono
      rau (1600) o nga eka o taua wahi.

      4. Ko te tuawha. Ko nga ngakinga kai i roto i te rohe mo nga Pakeha ki te taha
      wakaraki o te awa o Rangitikel ara ki te ritenga mai o te Pao te Awahou e
      waiho i nga wahi ekore e nohoia wawetia e nga Pakeha hei ngakinga hoki mo nga
      tangata Maori mo nya tau e toru hei reira ka tino wakamahuetia ai aua ngakinga katoa
      mo nga Pakeha, Te rangi*hei wakamahuetanga ko te tahi te[...]a tekau ma rua 1852

      5. Note tuarima. Ko te Pa me nga ngakinga ki
      Makirikivi ki tetahi taka ¢ te ruritanga o te Pak
      nga eka o taua w

      Ko te Ko te wahi ik:
      kapo e rima tekau takitahi (50) nga ek:
      tangata Maori.

      7. Ko te tuawhitu. Ko tetahi wahi iti ki Waratuna. ki te taha o nga karaka o
      Aperahama me tetahi wahi iti ki te taha e ngaki ai a Rihiona ko aua wahi e rua me
      waiho mo nga tau e rua ai te toru o nga tal me wakamahue rawa aua wahi mo nga
      Pakeha. Heoi rawa. Ko te wakamutunga tenci o nga wabi ¢ wakatapua. Kahore[...]wakaako ki Otu-
      ahi hei nvboanga mahinga tuna mo nga



      megatti
      o taua






      [...]rawa he wahi ke e poka ai matou te noho ki roto i nga whenua kua riro tonu nei mo nga

      Pakeha. Ko nga ara ruri pui anake ki roto ia matou whenua tapu katoa e whakaaetia

      e matou kia ruritia i nga wahi ¢ rite ai te ruritanga o aua ara e karangatia ai e nga

      Kawana kia ruritia, he ara ano ia mo nga Pakeba katoa me nga tangata Maori hoki.
      Nya Tite,

      Ko nga utunga katoatanga moa matou whenua kua oti nei nga rohe te panui mai te
      wakahaere e te Makarini koia cnet ¢ rua nga mano takitahi c rima nga rau takitahi nga
      pauna £2500. Kotahi te mano nga panna takitahi (£1000) o aua moni kua riro mai
      n[...]a te Makarini i tenei ra ara i te tekau ma rima o nga rao
      Mei i te tau kotahi mano e waru rau e wa tckau ma iwa 1849. E rima te rau nga pauna
      takitahi (£500) ka homai ai kia matou i te[...]tahi
      mano ¢ wary rau c rima tekau L850, E te rau nga pauna takitahi (£500) ka
      homai ai ki a matou i te tekau ma rima o nga ra o Mei i te tau kotahi mano e waru rau
      e rima tekau ma tahi 1851. Ko te utu wakamutun, e rima te rau nga pauna
      (£500) takitahi e riro mai kia matou ite tekau ma rima o nga rao Mei, i te tau kotabi
      mano € wart rau e rima tekau ma rua 1852, Heoi ko te wakamutunga rawatanga enei
      o nga utu mo amatou whenua, A mo ta maton wakaaetanga pono ki te aroaro o tenei
      wakaminenga ki nga tikanga katoa i roto i tenei Pukapuka Tuku Whenua[...]matou tohu. A mo te wakaaetanga o te Makarini mo nga Kawana o Nui Tireni ki nga
      tikanga katoa kei roto i tenei Pukapuka Tuku when[...]r mar!
      Meri Pakaihua x her mark.
      Paro x her mark.
      Reweti Matiti x his mark.
      Rawinia Taisha x her ma[...]
      [...]his mark.

      Raniera Toka x his mark.







      Ko Nga Papa x his mark.

      Aperahama Poroma x his mark.

      R[...]wini x his
      mark,

      Hfapurona Tohikura x his mark.

      Reweti Poui x his mark.

      Rihiona te Rangiamaia.

      Anaru t[...]_ Kwow art wen who ace this Deed of land

      Nga kai titiro ki enei tubituhinga ingoa—
      Al[...]
      [...]Wanganui, 16 May, 1849.

      ira o Ngatiapa e mau nei nga
      atu hoki e uru
      ki £1000 i roto aua.





      Kva nomate te Makarini i tenci ra ki a maton nga Ranga
      ingoa ki raro o tenci pukapuka mo matou mo a. moton tar
      nei ki tenei tukunga whenua nga pauna moni ketahi nei mano tal
      moni i nga peke Kotahi rau takitahi 100.

      Ko te utunga tuatahi tenci mo a matou whenua i tuhitubia nga rohe ki roto ki te
      Pukapuka Tuku whenua i korerot[...]u tino tuku rawa atu, he whakaoti atu, na mato na nga Rangatira me nga Tangata
      o nga iwi nei o Ngatiapa o Nyatiraukawa, o Rangitaue, 0[...]ki.a Wikitoria Te Kuini o Jngarangi ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o
      muri iho ia in me ana me a ratau, ¢ Whakarite ai o muri i a ia hei whakaritenga
      mo nga pauna moni e rua tekau ma rima mano (£25,000) ku[...]Te Kai Whakarite Moko Whenua i te whakao-
      tinga o nga tikanga e mau nei i tenei pu Ko taua wahi whenua[...]ikei i te taha Hauaurue te Porowhini o Poneke.
      Ko nga rohe enci e mau i raro ite pukapuka nei, me onara[...]u, me ona
      wai, me ona roto, me ona awarririki, me nga mea katowo taua whenua o runga ranei o rar[...]
      [...]NGITIKEI DISTRICT. 215
      Ingarangi mo tana wahi, ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tuhia nei teingon MANAWATU
      o Te Petatone Komihana mo te Hokowhenua. Ko nga rohe enei o te whenua kua continued.

      hokona nei[...]noa ki Pakingahau ko te awa tenei o Manawatu. Ko nga rohe ano tenei.
      Ka haere i roto.o Manawatu a te p[...]takutai a tae noa atu ki Kai-
      iwi. Na ke matou ko nga Rangatira me nga tangata katoa nana tenei pukapuka kua
      tino whakaa[...]moni e rua tekau
      ma rima mano pauna (£25,000) ki nga rangatira e whakaritea e matou hei tango i

      aua moni.

      Hei te huihuinga nui o nga iwi ki Parewanui a te tekau ma toru nei o nga

      rao Tihema 1866 ka ata whiriwhiria aua tangata na, ma ratou nga moni e wahi e ata

      wahiwahi ki nga tangata katoa nana tenei hoko.

      Witnesses[...]
      [...]Ahitaua x,

      Rawinia Te Ruma x.

      Rihara Iaimona.

      Reweti Pekamu x.

      Mereana Kaumatua x.
      Witnesses t[...]
      [...]te 0

      Tiaki te P
      Ani Kio x.

      Wiari Raonui.

      Hare Reweti Rongorongo.
      Te Ngako Tara aihi x,[...]
      [...]ascanur Brock, Wiaxcaxcr Districr.

      Kira rovGo ra nga tangata katoae kite nei itenci pukapuka tukuwhenua. Nako matou
      ko nga tangata o Wanganui, o Wangachu o Kai Iwi e wakaae[...]n i muri iho i a matou Kia
      tino tukua rawatia atu nga wenua katoa o matou ¢ tubia nei nga kaha e mau nei te ahua
      ki tenet pukapuka tuku wen[...]akarini mo te Kawana o tenci motu o Nui
      Tireni me nga Kawana katoa e wakaritea e te Kuini o Ingarani i muri iho i ara lei
      wenua pumau tonu iho mo te Kawana mo nga Pakeha ranei e wakaactia e te Kawana kia
      tukua mo[...]a rawatia atu o
      matou wenua e takote nei i roto i nga kaha meake nei tuhia ko nga wahitapu anake ia
      ma matou ¢ kape e wakaae ana a[...]kua tukua mai kia iao
      te Kawana kia utua matou ki nga pautia moni kotahi nei te mano takitahi kua riro mai
      nei ki a matou i nga ringaringa o te Makarini,

      Na ko te utunga wakamu[...]rau e wa tekau ma wa (1844) i taua komititanga ki nga tan,
      te weuua i karangatiac ia mo nga Pakeha Rangatira o te Wakaminenga o Nui Tirenii
      wakaritea hoki ¢ ia hei apititanga mo nga utu i wakaritea e Wairaweke e te rangatira o
      taua[...]i Poneke a i hoatn nei hoki e Tiraweke ki etahi o nga
      Rangatira o Wanganui i te tau kotahi mano e waru rau e wa tekau (1840), ~

      Na ko nga kaha enei o te wenua ka tukua tonutia atu e matou[...]wana kua wakakitea e te Wirihi raua ko te Waiti e nga kai ruri wenua i haere
      tahi me te Makarini ki a t[...]nuhaere ki a Aperahama kia te Munn ki etahi atu o nga tangata o Wangaebu a kun
      waitohungia hoki ki nga pou ki ngo rua ki etahi atu tohu kua kitea ¢ aua kai-wakahaere
      i nga rohe.

      Ka timata i te ngutuawa o Mowhanau ka haer[...]iti e Tiki ratou tahi ko Takazangi me etahi atu o nga tangata Maori o ‘Funuhaere.
      Ka timata i Otawa ka haere tonu i le rurio te Waitiara waenga i nga motu ngahere ¢
      huaina nei ko Tutirara ko Tautawa[...]te aroaro o te Makarini o Aperahama o te Munu ine nga
      tangata Maori o Wangachu i haere tahi nei ratou t[...]katoa e takoto ana i roto i enei robe haunga ano nga wahi i wakata-
      pua i te tuhinga i roto i tenei pu[...]i
      te poroporoake te tuku tonu atu ma te Pakeha me nga awa me nga wai me nga rakau
      me nga aha noa iho o taua wenua.

      Ko te wahi tuatahi e wakatapua nei mo matou koia tenei ko nga awa wakaheke i te
      tuna i te inanga ano hoki ki Wi[...]ura kietahi atu
      awa mahinga tuna mo satu d ppte i nganga eka o roto kuna kotia nei nga rohe kua wakakitea ki
      nga tangata Maori e te Wiriti ¢ te kai ruri i te aro[...]tawito i kotia imua e Tamati raua ko te Hepara e nga
      kai ruri o Wairaweke te rohe wakatonga. .[...]
      [...]o te Makarini. E tukua matou kia ngaki kia mahi i nga rakan e tupu neii
      nga pukepuke e ahu atu ana ki Waikupa otira e tukua ano nga Pakeha kia mabia mai
      nga rakau wahie e tupu ana i aua pukepuke ki te matea e ratou.

      Ko te tuarima. Kotahi wahi wenua i kotahi nga rau eka o roto i te taha ki te
      Moana o te roto o[...]wenua e patata-ana ki Putiki Waranui. Koia
      nei ra nga kaha ka timata i te Papai te tahataha wakatonga o[...]kakitea e te Wiriti kia Mori Kingi ki etahi atu o nga
      tangata Maori o Putikia haere atu i reira tika tonu atu i te ruri nuii kotia atu i te
      Papa i maa e nga kai rari o Wairaweke ki te pou Titoki tiketike i[...]ko Kepa ko
      Poari ra roto i te ngahere he tini nei_nga rakau o roto i waitchungia ra te parae tika
      tonu[...]ahi patata
      ki tetahi atu ruri nui i kotia i mua e nga kai ruri o Wairaweke a haere atu i taua pou
      tika[...]tou me kape ara ko te wahi e takoto nei
      te ahua o nga rohe i roto i tenei pukapuka a i te pukapuka o to[...]matou e te Makarini ¢ rua pea tekau ma iwa (29) nga eka o tava wahi
      mo te Teira raua ko Wiremu i waitohungia nei nga kaha e Hori Kingi raua ko te Mawai
      me etahi atu o o raua oa Maori a kua ruritia nei hoki e te Wiriti. Ko nga eka i mahue
      tonu mai kia matou ina kapea to te Te[...]mea kua oti nei te korero a
      e ono pea rau (600) o nga eka o roto. I timata i te Awarua i te ngutuawa o[...]o tetahi wahi wenua ¢ ono pea rau e rima tekau o nga eka
      (650) i te taha ki te tonga o te awa o Wangan[...]akarini me te wahi iti i tu ai
      te ware karakia me nga ware maori i waitohungia nei nga kaha ¢ Pamihana raua ko te
      Tahana o te Patutokot[...]ia maton e te Makarini. -

      Ko te tekau ma rua, Ko nga ngakinga i te taha wakaraki o te awa o Wanganui i[...]Ko te tekan ma tora. Ka tukua matou kia ngaki i nga wahi o te ngahere o
      gaturie tata ki Tunuhaere kahore nei ano kia ruritia e nga kai rari mo nga Pakeha,
      A kei te Kawana te whakanro ana tac atu nga Pakeha ki taua wahi kia wakarerea ©
      matou ¢ nea tangata o Tanuhaere te ngaki i reira kei raruraru nga Pakeha i a matou
      ngakinga no te mea hoki e nui ana ta maton wenua i waho o te rohe o nga Pakeha.

      Kote tekau ma wa, Ko tetahi wahi wenua i Aramoa e rua pea rau e wa tekau
      (240) nga cka i te taha wakarua o te awa o Wanganui i ruritia nei i wakakitea nga
      kaha ki nga tangata Maori ete Waitie te kai ruri i te tau kot[...]iriti.

      Ilcoi ko te wakamutunga rawatanga tenei o nga wahi c wakatapua mo matou i roto[...]
      [...]e
      Kawana o tenci motu mo matou hoki te wakaaro mo nga ara ruri nuie wakaactia amuae
      te Kawana kia waiho hei ara ruri mo matou mo nga Pakeha ki rote i nga rohe kua oti
      nei te wakatapu tonu mo matou A no t[...]wiria ¢ maton i runga i
      te wakaactanga o Haimona nga wahi kua oti nei te tuhituhi i nga wahi i paingiae matou
      e wakaac ana matou kia wakahokia ki a te Makarinimo te Kawana nga wahi i ae
      tapua mo matou e Wairaweke raua ko te Peina.

      A mo to maton wakanetanga pono rawa ki nga tikanga katon i roto i tenei pnkapuka
      tuku wenua[...]e whakaactanga hoki o te Makarini mo te Kawana ki nga tikanga katoa
      i roto i tenei pukapuka ka tuhia ho[...]ete Aritapu x her mark.
      Te Rangirunga x his mark. Nga ringa x his mark.
      E Toa x his mark. Epiha Patapa.[...]rima Motukawa x his Ko te tohu x o Reihana.
      mark. Nga T: x his mark.
      Onehimu x his mark. Manali x his m[...]Munu x his mark.
      . Te Haruru x his mark. Rihiona.
      Nga kai titiro ki enci tuhinga ingoa, 26th
      May[...]
      [...]erve No. 3.

      PROVINCE OF WELLINGTON, [1848





      Nga Kai Titiro ki enei tubinga ingoa 27th

      May, 1848[...]o x his mark.

      Raka x bis mar!
      Penita x his mark,
      Nga Kai Titiro ki enei tuhinga ingoa, 20th
      May[...]
      [...]ste
      rao Hurae 1863, he pukapaha tino hoko
      tira me nga
      atu tenci pukapuka
      tte uriane boki ime te tuliiub[...]kia
      Wikitoria Te Kuini o Ingarangi ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini imnyri ihe ia ia
      me ana ime aratoeue whakar[...]otira kua riro mai kia maton
      i te tekau ma tahio nga rao Mei E858 naa pauna meni (£500) c rim rau na Te
      Makariai i homai ko te toenga ko nga mane pawns ¢ rma kua whakaactia kia homai kia
      ma[...]toni, kai whakarite Hoke whenna ite whaksotinga o nga tikasga cman
      nei i tenei pukapuka ko taua wahi whenna katea i wacaganni o nga awa e Okehuv
      Waitotara; ko nga role cncie mau i rare ite pukapuka nei ko te mapi[...]me ona awa nui, me ona rote me ona awa ririki me nga mea
      katow o tata whenua o runga ranci o rare ranc[...]ke tonu ate
      A he tohu me to matou whakavetanga ki nga tikanga katoa o tenci pukapuka kua tabi
      ingoa hok[...]ei te ingoa o te Petitoni kai w vite heko when Ko
      nga rohe enei o te whenua kua hokona nei e matou ka t[...]ite puaha o Okehw ite takutaio te Moana ka tutaki
      nga robe ireira ko nga porowhita whenua kua pania ki te peta whero i run[...]i tenci hokonga wifenua ko
      robe o te porowhita u nga wabi ¢ tapu ana ki a maton.





      tino hoatu, tino tuku rawa atu he whakaot atu na matou na nga Rang




      ru it ratow nea inges © mau i[...]
      [...]ehu tenci porowhita (380) e'toru
      rau e warn tekau nga eka ki roto Na Tuari raua ko Te Peina i rari kei[...]ki uta ko te raina o
      ipi raua ko Poata i rari ko nga rohe ki tetahi taha, ki
      tetahi taha, kua rm atou ko Piripi ma. Na Piripi raua ko Hare nga pou ki
      te taha kite Raki wa Ribari vaua ko Motuarama nga pou ki te taha ki te Tonga. ~ Ki
      roto i tenci porewhita (8300) E toru mano ec toru rau nga cka. Ko tenei porowhita he
      porowhita nui i mua en[...]te tu hoki
      ratowt pou rari, Brin an ma wara (58) nga eka ki roto i tenei porowhita.

      Ko Maract tkutai[...]imona ko
      «Hakaraia i rari na FE rua tekan ma iwa nga cka ki roto.

      6. Ko DP aenganui o Waitotara awa o[...]whita ¢ Toari ratoa ko Hetaraka ko Hare na raton nga pou ite taha ki Ohic, Na
      Rio, na Thaka, na Hona nga pou ki te taha ki Waitots Eiwa rave rua tekau ma
      rima (925) nga eka ki roto i tenei porowhita

      7 No nga rohe o tenci _porowhita i ruritia ¢ Tari ratou k[...]e i te taha
      Kotahi rau e torn tekau ma witu (137) nga eka ki roto.

      J, BE, Feariersron.

      (Te Petitoni.)[...]no ki te rironga
      mai kia maua i tenei rai te wa o nga rao Hurae 1863 0 te rua mano pauna (£2000)
      ko te[...]urrender by us the chiefs and people of the tribe Nga-
      rauran whose names hereunto subscribed an[...]
      [...]u tuatahi tenei mo Waitotara ka riro maii a matou nga toenga o nga
      utu mo te whenua ina oti te ruri me nga rohe nei ka oti te mahi: Kai-Lwi ka rere ki
      uta ki Waitotara, ko te rironga mai o nga moni hei whakaactanga pono na mateu kua
      ti[...]
      [...]u, tino tuku rawa atw he whakaoti atu na matou
      na nga Rangatira o Ngapairangi na ratou nga ingga e mani raro nei a hei whakaatu
      tenei *puka[...]ona uri me ana me a ratou e
      aia, hei wh: tenga mo nga pauna moni E toru tekau ma rima
      i whakarite hoko whenua
      atoatanga ki nga pa-tuna
      Tnanga katoa i roto i nga awa i Okui otira i Matarawa i Kaukatia i
      atakaroh[...]Broughton,

      Kua riro mai kia matou i tenei rangi nga pauna nei E toru tekau ma rima (£

      * Pemira Trre[...]iock, Wir 1 Disrrier.
      tul’a i tenei i te tahi o nga rao Hanuere i te tau o to
      tatou Ariki Kotahi manu[...]tu tino tuku rawa atu he whakaoti atu na matou na nga rangatira
      me nya tangata onga iwi nei o Ng[...]
      [...]korst, o Ngatihinga, o Ngatihon, o Ngati
      no ratou nga ingea ¢ mau nei i raro a hei whakaatu tenei puka[...]i a Wikitoria te Kuini o
      Ingarangi ski ana uri ki nga Kingi kings Kuinio muri iho ia ia me ana me a rat[...]whakarite ai o muri ia ia hei whakaritenga mo nga moni ka tubia iho ki tenci pukapuka
      ma te Petaton[...]karite Hokowhenua e homai kia maton i runga ano i nga



      tikanga utu-e mau iho nei te tuhit&hi ko ta[...]e Porowhinui o Poneke e huaina ana Ko Parikino ka nga roke
      enci @ mau nei i raro i te pukapuka nei me a[...]i me ana awa nui me ana roto me ane awa ririki me nga mea katoa 6 tana
      whenua o runga ranci o raro ranc[...]tonn atu,
      a, hei tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kaa
      tuhituhia o ma[...]te i 1 Te Petatone Komihana
      mo te hoko whenua Ko nga rohe enei o te whenua kua hokona nei e maiou Ko t[...]puau o Mabitihiti ka tika hacre ite raina wea Ko nga eka o taua when siia ana
      e —— manocka ko te r[...]te ritengs utu tenei ¢ kore e tangehia-
      tonutia nga moni engari kei te teratanga o tena wahio tena wahi ki nga tera Kawana-
      tanga hei reira ka w haa nga utume nga wahi kua teratic, Kia teratia te eka

      © te taone hei reir te rima pauna ki nga Maori waihoki kia te te
      eka o waho hei reira ano ka pura ake te kotahi engine me te hikipene ki nga Maori he
      ena tonu a pau katoa te whenua nei te ho[...]tahi kia tangohia ko tena kia rite i te taatabi i nga teratanga katahi ano ka wahia atu
      nga monicia teratangao iateratanga Na konga wahi enei kus porohitatia hei whenua rahui
      mo matou i roto i nga rohe ka tukuna atu nei kia te Kuini Nei te taba ki Mangawhero e
      rua nga porohita kotahi mano eka o tetahio tetahi kei te[...]i Wanganui ko te Arcro-o-te-uru Kotabi rau
      eka ko nga wahi ngakinga i Wakauru-awakaite taha ki W ihi kotahi tekan nga cka
      ko nga porohita i te taone ¢ rua nga pihi huiluia aua wahi e ono cha me te koata me te
      motu Kahikatea e kiia ana e¢ wha twkan nga eka, Heoti aa nua porohita, Na ko
      matou ko nga rangatira me nga tangata katoa nana tenei pukapuka kua tuo[...]
      [...]ni Paihe.

      Kerei Tahunuiarangi. Rahera Te Aokai.

      Nga Moko. Wirihana Ngamanako.

      Hani Te Raketoe[...]
      [...]TeN Deep.
      He purarvxa tenei i tuhituhia i te 11 0 nga ra o Mache 1876 Hei tohu kua hokona
      rawatia atu e[...]o Whanganui tangata Maori kia Kuini
      Wikitoria mo nga moni £1200 .0. 0 kna utua kua hoatue Te Kuini ki nga kai hoko kua
      whakahuatia ake nei Tera whenua katoa tona nui ¢ GOOG nga eka hira ake iti iho ranei ko
      tona ingoa ko Paratieke kua oti nga roho te tuhiluhi ki raro iho nei kua taia hoki te[...]i te map ki te Kara puuru ko Ngaunui te ingoa, Ko
      nga rohe koia tenei ki te taha ki te Tuaraki k[...]
      [...]iTvHines o tenei pukapuka i te rua tekau ma rua o nga rao Maehi i te tau
      kotahi mano waru rau wa tekau ma rima, Na matou, na nga Rangatira me nga tangata o
      Ngatikubuhunu, Na te Potete hoki, na tetahi o nga kai tiaki o nga tangata maori, na te
      tangata i tonoa mai e te Kaw[...]ou pakanga ki te Ture a
      te Kuini. Na ko matou, ko nga Rangatira me nga tangata o Ngatikuhuhunu e waki ana
      matou i ta mat[...]i wakaritenga i ta matou
      pakanga ki tona ture. Ko nga kotinga enei o te wenua ka tukua nei, ka timata i[...]mai i reira i tatahi; pa pu ki Maungaroa Otira ko nga wahi
      katoa i roto i enei kotinga kua ngaki e nga tangata maori kia kapea, ma ratou ano e
      ngaki ki[...]mea e whakaaetia ana e
      matou ka whakahokia k: ia nga hanga o Miti Pana e toe ana kia maton, ara nga mea
      Katoa kahore ano i ngaro Na ma te Kawana ¢ i[...]matou me taua pakeha ake tonu atu.

      Nakia mobio e nga tangata katoa ahakoa pakeha, ahakoa maori, ka wha[...]a ano
      kua kororotia i runga ra kia kitea nuitia e nga Iwi katoa; kua rite ta matou he, kua
      houbia ta ma[...]Pehana. Piripi Te Mare x.
      Nikorima Te Maretuna x. Nga Moana
      for Heremaia by Nikorima x. Herewini[...]
      [...]tuhia nei i tenei ra i te rua tekau ma rua (22) 0 nga ra o Hune
      ite tau o tou tatou Ariki Kotahi mano e[...]1853. He
      pukapuka o te tino wakaaetanga o matou o nga Rangatira me nga tangata o Ngatika-
      Teague © mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia utua kia tino tukua rawatia to
      maton whenua e tuhituhia nga rohe ki raro iho nei e mau nei te ahua ki te puka[...]nei pukapuka kia Wikitoria te Kuini o Ingarani
      ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia ake ake ake, t[...]o Ingarini
      mona kia utua matou mo taua whenua ki nga Pauna moni E rua mano e rima nga rau
      takitahi £2,500 kotahi te mano takitahi £10[...]i kia matou i te maramao Meii te tau 1854. E rima nga rau
      takitahi ko te utu tuatoru ara ko te utu waka[...]oi ko te tangohanga wakamutunga rawatanga tenei o nga utu
      mo tenei whenua o matou ake tonu atu.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki Whareama ka waiho t[...]ro ranei o te whenua o runga ranei o te whenua me nga aha noa iho aha
      noa iho o aua whenua kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri
      iho iaia ake tonu atu, Ko nga wahi e wakatapua mo nga Maori i roto i aua rohe koia
      enei. 1. Te wahi tuatahi ki nga tahuna i runga i te ruritanga o te Otene raua ko[...]ii te ki Rangiwakaoma i huaina ko waihiharori. Ko nga taeapa o
      Katare tetahi rohe ko te Moana ki tetahi[...]kitio ko
      Tauranga waio ko te rohe o te wakarua ko nga whakaparara ko Taitoaro te rohe o uta
      ko te wai t[...]ki waimimiha. Ko tetahi wahi iti ki Puketewai. Ko nga ara ruri nui o
      te Kuini ¢ wakaae ana e maton kia tukua kia mahia ki roto ki nga wahi tapu mo matou
      inga wairite aiia te Kawauao Nui Tireni kia mahia aua ara. He ara ano ia mo
      matou tahi ko nga Pakeha. A mo to matou wakaaetanga mo matou mo o m[...]a me o matou uri e whanau i muri iho i a matou ki nga tikanga katoa o roto o
      tenei pukapuka kua oti nei[...]kaaetanga o Wikitoria teXKuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa
      0 roto o tenei pukapuka ka t[...]
      [...]Ngatae x her mark.

      Tamati Hapimana x his mark.

      Reweti Tame x his mark.

      Ko- Wi Hapimana x his ma[...]
      [...]ark.

      Ko te Ropiha te Waitai x.

      Hohepa te Pu x.

      Reweti Rupa 8 year old x.

      Hamuera te Motu x.

      Th[...]
      [...]ra te Rangatae x.

      Makareta te Kohai x her mark,

      Nga kai-titiro ki enei homaitanga utu me enci .

      tuhi[...]Kua riro mai kia matou i tenei ra, i te rima o nga rao Hanuere i te tau o to tatou
      Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma rima (1855) nga pauna moni Kotahi mano
      e rima rau takitahi (£150[...]oria te Kuini o Ingarangi i tera tau arai te 22 o nga rao Hune 1853
      kua oti hoki nga rohe te tuhituhi, me te ahua o te whenua hoki, ki[...]ia
      e matou ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia,
      aake tonu at[...]x.

      Te Otene Te Rangikaheke x. Te Kemara Hawea x.
      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga moni me
      enei tuhin[...]Kua riro mai kia matou i tenei ra i te iwa (9) o nga ra o o Hanuere i te tau 1855 nga
      pauna moni e rima tekau takitahi (£50) na te Mak[...]hei utu mo
      te wahi whenua ki Porotawao kua oti na nga rohe te tubituhi me te ahua hoki o to
      whenua ki tua o tenei pukapuka. Ko te tuawha tenei o nga wahi i purutia e matou hei
      kainga mo matou i te h[...]u tonu iho ki a
      Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]Te Wiremu Te Potangaroa x.
      Teretiu te Nohopoha x.
      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga moni me
      enei tuhin[...]Kua riro mai ki a matou i tenei rai te iwa (9) o nga ra o Hanuere i te tau 1855 nga
      pauna moni e rima tekau takitahi (£50) na te Mak[...]u tonu iho ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki
      nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia a ake tonu at[...]hitia x.
      Te Wiremu te Potangaroa x. Kemara Hawea.
      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga moni me
      ene[...]
      [...]and is Taurangawaio the North Eastern boundary is Nga-
      whakaparara, Taitoaro is the inland bound[...]
      [...]mesreap), Wartnarara District.
      E Wakask ana matou nga tangata e.mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia tino
      tukua rawatia te[...]Tuhitarata ki a Wikitoria te Kuini o
      Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      Nga rohe o te wahi ki te Kaipapa haere ki Waiparau pu[...]ini ake tonu atu.

      A mo te rironga mai ki a matou nga pauna moni Kotahi tekau ma rima i tenei ra
      i te 25 o nga (ra) o Akuhata i te tau o to tatou Ariki 1853 ka[...]tenei ra.

      Mirra Powexe x his mark.
      Hemi TE Muna.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]xps AT
      : Porirua anp WELLINGTON.

      Wuakanongo ra e nga tangata katoa ko matou ko nga Rangatira me nga tangata
      o Ngatikabungunu e whakaae pu ana i tenei rai te rua tekau ma iwa (29) o nga rao
      Akuhata i te tau oto tatou Ariki kotahi mano[...]ia o matou whenua katoa kua oti nei te tuku atu e nga iwi o Nga-
      tiawa o Ngatitoa kia te Kuini o Ingarini ara nga whenua katoa ki Poneke ki Porirua
      ki Heretaunga ara nga wahi katoa kua tino oti atu ki te Pakeha. Katahi[...]kia riro pu kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki
      nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.
      [...]u.

      A mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarini ki nga tikanga o roto i tenei puka.

      uka ka tuhia iho e[...]rk, Wiremu Tamihana Hiko.

      Wiremu Tutere te Nai.

      Nga Kai titiro ki enei homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]l and true consent of us the chiefs and people of Nga-
      tikahungunu whose names are written on th[...]
      [...]kia matow i tenei ra i te rua tekau ma whitu 27 o nga ra o Tihema i te
      tau kotahi mano e waru rau e rima tekau ma wha 1854 nga pauna moni e wha rau taki-
      tahi £400 na te Makar[...]te tulu atu kia te Kuini o Inga-
      rani ¢ mau nei nga rohe-ki tua nei o tenei pukapuka. Ara, ko te utunga tuarua i wha-
      kaaetia kia homai ki a matou i roto i nga rao Mei 1854 e rua rau pauna £200 ko te
      utunga tuatoru i whakaaetia kia homai kia matou i roto i nga ra o Mei 1855 e rua rau
      pauna £200 huihui[...]
      [...]a.
      Tamati Torouka. Matini Warahi.
      Pehi te Huahua.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      ene[...]
      [...]ituhia nei i tenei rai te rua tekau ma rua (22) 0
      nga ra o Oketopa i te tau o to tatou Ariki kotahi man[...]1853)—He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga Rangatira o Ngatika-
      hungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia tino tukua kia tino h[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho i aia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua
      matou ki nga pauna moni kotahi tekau takitahi (€10)—Ko aua[...]ai ki a
      matou i tenei ra na te Makarini i homai.

      Nga robe o te whenua, kei runga tonu i te rae whakate[...]tenga o te whare o Parakimete. E rua tekau (20) o nga eka o taua whenua.

      Heoi kua oti rawa atu tenei wahi o to maton kainga ki Wikitoria te Kuini o
      Ingarini ki nga Kingi Kuini ramei o muri iho ia ia me ona aha noa[...]Tasimana Hixo.
      Na Ranrera re Ino.
      Na Ant Pateye.
      Nga Kai titiro ki enci homaitanga utu me enei[...]
      [...]ki a matou i tenei rai te rua tekau ma wha (24) o nga raa Oketopa i te
      tau o to tatou Ariki kotabi mano e waru rau e rima tekau ma rima 1855, nga pauna
      moni e wha rau takitahi £400 na te Kupa i[...]matou i whakaactia kia homai ki a matou i roto i nga rao Meii tenei tau ho
      whakaotinga rawatanga mo to[...]ton
      ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi.i te 25 0 nga ra o Oketopa 1855 Ka timata te robe
      ki Mataoperu[...]Moana tutaki atu ki Mataopera,

      Heoi ka mutu tonn nga moni ki a maton mo o matou kainga katoa i roto i[...]au
      tonu iho kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri ihé ia
      ia a ake tonn at[...]na TE WiHtANAUHUITIUT X.
      Na Averatamwa te Prxr x.
      Nga Kai titiro ki enei tangohanga moni me enei[...]
      [...]i ki a matou i tenei ra i te tahi tekau ma tahi o nga rao Manuere i te tau o
      to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma rima 1855 nga pauna moni @
      wha rau e rima tekau takitahi (£450[...]i ko Hocra Whakataha i te rua tekau ma wha (24) o nga ra o Tihema 1853
      nga pauna moni Kotahi rau takitahi (€100) huihuia e[...]e Kuini o Ingarangi i te rua
      tekau ina iwa (29) o nga ra o Oketopa 1853 hi te awa o Kaiwhata haere ki Pahana puta
      noa ki uta, i riro mai ai kia matou i taua ra nga pauna moni e whitu rau takitabi (700)
      Huihuia katoatia nga utu ki a matou mo taua whenua kotahi mano e rua r[...]itahi (£1250) kua riro katoa mai ki a matou.

      Ko nga rohe o taua whenua kua oti te whakahua i te pukap[...]i tuhituhia e matou i te rua tekatt ma iwa (29) o nga ra o Oketopa 1853 Heoi
      ko te tino utunga whakamut[...]ahi whenua e whakaactia
      kia whakatumautia ana oti nga rohe o waho me o nga wahie purutia ava e maton te titiro.
      Ko aua wahi[...]hakaatu kia te Maka-
      tint raua ko te Kupa.

      Na ko nga whenua enei ¢ purutia ana hei kainga mo matou i[...]o i
      te wai puta noa ki te rohe i whakatakotoria e nga kai ruri mo matou.

      2. Kei Wharauroa. Kotahi pea rau ¢ rna tekau o nga eka (120). Ko te rehe ki te
      tonga ko te wai iti e[...]ko
      te Koaa. 2

      3. Kei Kokokaiata. Kotahi rau pea nga eka (100) ko te ngaherchere roa ¢ takoto[...]
      [...]tawhito ki te taha o te awa o Kaiwhata.

      Heoi ano nga wahi ¢ purutia ana e matou i roto i enci rohe. Ko nga ara ruri nui
      me nga ara arahange i nga hipi kau hoiho ranei o nga pakeha o matou hoki e whakaae
      ana matou kia tukua kia puta i ranga i nga wahi e purutia nei e matou Heoi ko ta maton
      tino[...]whenua katoa i roto i tenei tukunga
      (haunga oti o nga wahi e ono kua oti te whakahua hei kainga mo mato[...]u tone iho ki a Wikitoria te Kuini o
      Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]tenei puka-
      puka kei te Umumu i tenei rai te 11 o nga ra o Hanuere 1835






      Te Wereta Kaw[...]
      [...]hituhia nei i tenei rai te rua tekau ma waru 28 0
      nga ra o Nowema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]oru 1853 He pukapuka tino wakane pono na matou na nga Rangatira o Ngatikahu-
      ngunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia tino tukua tetahi wahi o to matou
      Kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia
      ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni E
      toru rau takitahi £300. E rua rau t[...]i
      ra na te Makariniihomai. Kotahi te rau £100 ko nga utu wakamutunga ka homai ki
      a matou i nga rao Mei 1854, Nga rohe o te whenua ka timata ki te Neutuawa o
      Waiho[...]akau me ona ko-
      whatu me ona wai me ona otaota me nga aha noa iho o taua whenuai tenci ra e witi
      nei kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia ake
      tonu atu. A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga o tenei pukapuka ka tuhia iho
      o matgu ing[...]aetanga o Wikitoria te Kuini_o Inga-
      rint mona ki nga tikanga o tenei pukapuka ka tuhituhia iho e te Ma[...]x tana tohu.
      Karaitiana Wahakai x tana tohu.



      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]u whenuae tubituhia nei i tenei ra i te rua (2) o nga ra o Tihema i
      te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]853). He puka-
      puka tino whakaac pono na matou na nga Rangatira o Ngatikahungunu e mau nel nga
      ingoa ki tenei pukapuka kia tino tukua tetahi wahi o to matou kainga kia Wikitoria te
      Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni E toru Receipt for £300.

      rau takitah[...]ai ki a matou i tenei ra na te Makarini i homai.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki te ngutuawa o Waiho[...]a rakau me ona kohatu me ona wai me ona otaota me nga aha noa iho o taua
      whenua i tenei ra e whiti nei ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      ‘A mo to matou whakaactanga ki nga tikanga o tenei pukapuka ka tuhia iho
      o matou ing[...]kaactanga o Wikitoria te Kuini o Ingarini mona ki nga tikangs o tensi
      pukapuka ka tubituhia iho © te M[...]e Hero x. Wiremu Paraone.

      Panapa Tamactekahia x.
      Nga Kai titiro ki enci homaitanga utu me enci[...]
      [...]whenua o tuhitubia nei i tenei ra i te iwa (9) o nga ra o Tihemai
      Disrnicr. te tau o to tatou Ariki ko[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni Kotahi te

      Receipt for £100. rau taki[...]a na te Makarinii
      homai.

      Five per cents to be Ko nga koha ano hoki ki te ritenga o nga koha i whakaturia ki Wairarapa e homai

      paid, ano ki a matou.

      Boundaries. Nga rohe o te whenua ka timata ki Waiwarawara rere to[...]aha noa iho kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho i
      aia ake tonu atu.
      Two reserves. E rua nga wahi o taua whenta e whakahokia mai ano kia matou. Kotahi te wahi
      [500 acres each} erima nga rau (500) eka kei te awa tonu o Whareama. Kotahi te wahi e rima hoki
      nga rau (500) o nga eka ec whakahokia mai ano kia matou i taua tawaha[...]tia ai taua whenua.
      A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga o roto o tenei pukapuka ka tuhia iho
      e ma[...]kaaetanga o Wikitoria te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga o
      tenei pukapuka ka tubia iho e te Makari[...]. ‘ Waka Hikapu.

      Anaru Tuhokairangi. Ko Wera.

      Nga Kai titiro ki enci homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]whenua i tubitubia nei i tenei ra i te tekau 10 0 nga rao Tihema WaATRARAPA
      ite tau o to tatou Ariki Ko[...]1853 He ii
      pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu MANAWATU.
      mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou whana[...]atou
      Kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri thoi a ia ake
      tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna’ mont :
      moni E wara rau £800 takitahi, E[...]re x a By : 7 9 Dec., 1853 200

      tekau ma iwa 19 0 nganga rau £20U 0 aua moni kua riro mai kia maton i ” —_—
      te iwa o nga rao Tihema i te tau 1863. E toru nga rau £300 takitahio aua moni ko te £800
      utu waka[...]enua kua riro mai kia matoui tenei rai tekau 10 0 nga
      rao Tihema i te tau o to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau o rima tekau ma toru
      1853. .

      Ko nga koha ano hoki ki te ritenga o nga koha i wakaturia ki Wairarapa c homai Five per cents.
      ano ki a matou.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki Tirohanga rere ki K[...]a noa ki Ohangai.

      Kotahi te mano 1000 takitahi o nga Eka whenua e wakahokia mai ki a Wiremu Native reserves.
      Waka, hei Kainga mona Kotahi hoki te mana 1000 o nga Eka e wakahokia mai ano ki
      amatou i te wa e takoto ai te ruritanga o taua whenua puta noa ki Heretaunga ma nga
      Kai Wakarite whenua o te Kawanatanga o Nui Tireni[...]o etahi o matou,

      ‘A mo to matou wakaactanga ki nga tikanga o roto o tenei pukapuka ka tubia iho e
      ma[...]kaaetanga o Wikitoria te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga o tenei
      pukapuka ka tuhia iho ¢ t[...]
      [...]Hopiona te Kahu. iti
      Timoti Tabuna.
      Hanita Rehe.
      Nga kai titiro ki enci homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]henua e tubituhia nei i tenci rai te tekau (10) o nga ra
      o Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...](1853). He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga tangata e mau nei nga
      ingoa ki tenci pukapuka kia tino tukua rawatia te[...]matou wenua ki a
      Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini raneio muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna
      moni kotahi te rau takitahi ko aua moni kua riro mai ki a matou i tenci ra na te
      Makarini.

      Nga rohe o taua whenua ka timata kei te Moari rere at[...]a Wikitoria te Kuini o Ingarini ake tonu atu.

      Ko nga koha ano ia e whakaritea mo matou o taua wahi.[...]Ko Enutarert Hrnerrear- Rerura Mapruna.
      RARANGI.

      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]ci pukapuka ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake to[...]
      [...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni E rua rau £200
      Receipt for £200. ko[...]te Kahu x, Riwai Tamati x.
      Wikitoria Hineruru x.
      Nga kui-titiro kei enei homai tanga utu me
      ene[...]
      [...]¢ tuhituhia nei i tenei.ra i tekau ma rua (12) o nga rao ‘Warmarara
      Tihema i te tau o to tatou Ariki[...]rarcr.

      He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga tangata e mau nei nga ingoa ki tenei aarer
      ailspake kia tino tukua rawa[...]ki a Wikitoria te Kuini MCMASTER 8
      o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna Receipt for £100.
      moni kotahi nei te rau t[...]mai kia matou i tenei ra
      na te Makarini i homai.
      Nga rohe o te whenua ka timata ki te tonga ki te whar[...]mau noatu ki te whare o Retimona.
      Kotahi te rau o nga eka e whakahokia i roto i tenei tukunga mo Miha o[...].]
      Heoi kua tino oti rawa i a matou te whakaae ki nga tikanga katoa o tenei
      pukapuka.
      Kua oti hoki ia t[...]matou i roto i tenei General reserve,
      tukunga ara nga eka kotahi nei te rau (100). 200 acres, of which
      E rua tekau o nga eka ¢ ruritia ana i taua whenua mo te Ret[...]
      [...]tuhituhia nei i tenei ra i te tekau ma rua (12) o nga
      rao Tihema ite tau o to tatou Ariki kotahi mano e[...](1853) Ife pukapuna tino whakaae pono na matou na nga tangata e mau nei nga ingoa
      ki tenei pukapuka mo matou mo o matou iwi m[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou
      ki nga pauna moni kotahi te rau (£100) takitahi ko aua[...]mai ki a matoui
      tenei ra na te Makarini i homai.
      Nga rohe o te whenua ka timata ki te kaha o te Wiremu[...]Ma TE AO x,
      Hauvera Te Ranar x.
      Tamatr Haprmrana.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me cnei[...]
      [...].
      He Puxarrka tino whakaae pono tenci na matou na nga Rangatira me nga tangata e Watnaara

      mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka ki
      kainga kia W:
      ake tonu[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni
      kotahi te rau (£100) takitahi ko aua[...]a na te Reooipt for £100,
      Makarini i homai. ‘

      Nga rohe o te whenua ka timata ki Tuhitarata ka rere[...]o to matou Desreoe,
      itoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muriihoiaia qcmaSTER's
      RUN[...]whenua c tubituhia nei i tenei rai tekau ma toruo nga rao WarmiApe
      Tihemai te tau o to tatou Ariki kota[...]ga kia OTARAIA,

      Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu att. — @itties’ homestead.)
      Nga rohe o te whenua ka timata i Kai o te haku mau no[...]rawa atu ki Puketi ka abu

      ki uta mau rawa atu ko nga Potae niau rawa mai ko te Koawa i te huanu[...]
      [...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni

      Receipt for £100. kotahi te rau taki[...]a southerly direction to Puketi thence inland to nga



      Boundaries. Potae thence to te Koawa at the p[...]a e tuhituhia nei i tenci ra i tekaun ma wha lt o nga

      District. rao Tihema i te tauo to tatou Ariki ko[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga
      Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki te Ngutuawa o Ponui[...]i te tukunga
      o te whenua ki a te Kuini i mua. Ko nga utu katoa mo taua wahi E wha nga rau
      Five per cents tobe pauna takitahi £400 me nga koha ano ki te ritenga o nga koha mo te wahi o aua whenua
      paid. kua hokona. E[...]tou

      inga rao Mei 1854. Teoi ko te otinga tenci o nga tikanga mo tenei whenna ake tonu
      atu No kona ka t[...]Na Wireme Taninana Hrko.
      Na Ranrena re lio.

      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]tuhitubia nei i tenci ra i te tekau ma wha (14) 0 nga
      ra o Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]matou kainga ki a Wikitoria te
      Kuinio Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki Tukukainga mau noa[...]ne ka ahu ki raro
      mau noa ki Tukukainga ka tutuki nga rohe ikonei ki to te Waaka tukunga whenua.

      Heoi[...]e tonu atu me ona cha noa iho o
      tenei whenua.

      Ko nga utu kua riro mai kia matou i tenei ra mo taua whe[...]kia kitea te nuinga o taua whenua ka whakaaro ai
      nga utu mo muringa iho.





      Masimera TE RanGitakatwallo,
      Envera TE Roto.
      Rian Tove x his mark.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]e tuhituhia neii tenei rai te tekau ma wha (14) o nga ra
      o Tihema i-te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki
      nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia iaake tonu atu. .[...]e tonu atu me ona eha noa iho
      o tenei whenua.

      Ko nga utu kua riro mai kia matou i tenei ra mo taua whe[...]enua ka who
      utu mo muringa iho.

      &





      aaro ai nga



      Te Waka Tanvsty x.
      Nga kai titiro ki enci homaitanga utu me enei Na ve M[...]enua ec tuhituhia nei i tenei ra i tekau ma wha o nga rao
      Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]pono na matou na ng:
      pukapu



      angata e mau nei nga ingoa ki tenei
      mo mato mo o matou whanaunga kia t[...]o to
      ainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei oe muri iho ia
      in ake ake tonu atu.

      Nga rehe o taue whenua ka timata ki ruhi rere tonu ki[...]u whakaactanga pono i tenci ra kia tukua katoatia nga wabi ki roto i
      enei rohe me nga rakau me nga wai me nga aba noa iho o taua whenua e whakaae ana a
      Wikitoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni kotahi nei te rau
      takitabi (£100). Ko[...]ou i tenei ra na te Makarinii
      homai. | a Nanana,

      Nga kai titiro ki enei homaitanga moni me enci[...]
      [...]o tenci na matou i tenei rai tekau ma rima (15) o nga
      rao Tihema 1853 kia tukua rawatia tetahi wahi o to matou kainga kia Wikitoria te
      Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muriiho ia ia ake tonu atu.[...]hoki a te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna

      moni E rua tekau (£20) takitahi. Ko taua[...]mai kia matou i tenci ra na
      te Makarini i homai.
      Nga rohe o taua wahi ka timata i Tauwharepurak[...]
      [...]tuhia nei i tenei ra i te rua tekau ma rua (22)
      o nga rao Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...](1853). He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga Rangatira me nga
      tangata o Ngatikahungunu ¢ mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a
      mato whanau[...]o matou kaings a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi
      Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kin utua matou ki nga
      pauna moni Kotahi rau (£100) takitabi ko aua mon[...]taua
      whenua kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia
      ake tonu atu.

      A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia
      ih[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei Pukapuka ka tuhia ih[...]oner.
      Na Rasrena te Ino.
      Na Wireme Tamtiana Hixo.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me
      enci[...]
      [...]ituhia nei i tenei ra i te rua tekau ma toru
      23 o nga ra o Tihema ite tau o to taton Ariki kotahi mano[...]ru 1853. He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata
      o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou
      whana[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      “panei o muri iho ia ia ake tonu at[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga

      auna moni kotahi te mano £1000 takitabi ko aua[...]u i tenet
      ra na te Makarini i homai. .

      Ka timata nga rohe o te whenua ka mau ki Owahanga ka ahu Waka M[...]rapa

      alu kite Maura ka mau ki Owahanga ka tutaki nga rohe i konei. Ka apitia hoki
      ki tenei tikanga te[...]te Manihere ki te
      Kuratawiti.

      Kotahi te rau 100 nga Eka mo Rawiri Piharau ki Motupiri.

      Teo! kua oti[...]i pare, me ona
      wahi ataahua, me ona wabi kino, me nga mea katoa ki runga ranei o te whenua ki raro
      ranei o te Whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa ia matou te[...]mau na matou kia Wikitoria te Kuini o
      Ingarini ki nga Kingi Kuini ravei ¢ muri iho i a ia ake tonu atu.

      A mo to matou wakaactanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tubia
      ih[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei pukapuka ka t[...]
      [...]tuhia nei i tenci rai te rua tekan ma toru (23) 0
      nga ra o Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]ora
      (18s He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga Tangata 0
      Ngatikahungunu e mau nei ngaingoa ki tenei Pukapuk mo maton mo a matou whanau-
      nga mo o matou wri katoa e whanau i muri iho i a mato[...]matou Kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci 0
      muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna
      moni Kotahi te mano (£1000) takitahi Ko au[...]tou i tenci ra
      na te Makarini i homai.

      Ka timata nga rohe o te whenua ka mau ki Owahanga ka aha Waka M[...]a ka abu ki
      te Mauru ka mau ki Owahanga ka tutaki nga rohe i konei. Ka apitia hoki ki tenci
      tukunga te[...]te Manibere ki te
      Kuratawhiti.

      Kotahi te rau 100 nga ckx mo Rawiri Piharau ki Motupiri.

      Heoi kua oti[...]i parae me ona wahi ata-
      ahua me ona wahi kino me nga mea katon ki runga ranei o te whenua ki raro ranei o te
      whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa i a maton t[...]mau na matou kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki
      nga Kuini Kingi ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      A mo to matou wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenci pukapuka ka tuhia
      ih[...]A mo te wakaactanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto itenci
      pukapuka ka tubia iho[...]au x his mark. Riwai Tamati.



      Shaka Ngahiwi x.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me cnei[...]
      [...]itubia nei i tenei ra i te rua tekau ma witu 27 0
      nga ra o Tihema i te ad o to tatou Ariki Kotabi mano[...]oru 1853 He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata
      o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou
      whana[...]n kainga ki a te Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini
      mona kia utua matou ki nga pauna moni EB rua rau £200 takitahi ko aua mont[...]utaki noa
      ki Ngapuketurua. A mo te wakaactanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka
      ka tuhia ih[...]A mo te wakaaetanga o te Kuini
      o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i tened pukapuka ka tuhia ib[...]ronu.
      Noarka Powcne x tona tohu. Tamati Hapimana.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]kia matowi tenei rai te tahi tckau ma tahi (11) o nga rao Hanuere
      ite tau o to tatou Aviki 1855 nga pauna moni ¢ rima tekan takitahi (250) na te
      Mak[...]tenei kia matou mo o matou wahi katoa kei roto o nga rohe
      kua ofi te whakabua ki runga, kua tino tukua[...]u tonu iho kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi, ki nga Kingi Kuini ranei
      o muri ihoiaiaaake tonuatu. Ko nga wahi enci e purutia ana c matou hei kainga
      mo mat[...]anake, ki to
      tahataha o te awa o Kaiwhata. » Ko nga ngakinga kai kia matou. Ko nga rakau mo
      matou tabi ko nga pakeha.

      3. Kei te Kakati tetahi wahi, hei mahing[...]ai kei te tahataha o te awa o
      Kaiwhata.

      Heoi ano nga wahi hei purutanga mo matou i roto i enei rohe. Kua riro mai hoki
      ki a matou i tenei ra.ano, nga pauna moni e rua tekau takitahi (£20) na te Maka[...]onu iho ki a Wiki-
      toria te Kuini o Ingarangi, ka nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]rau x tona tohu,
      Meriana te Wairere x toua
      tohu.

      Nga Kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      ene[...]
      [...]whenua i tuhituhia nei i tenci rai te torn (3) o nga ra o Hanuere
      ite tau oto tatou Ariki kotahi mano[...](1954) He
      pukapuka -tino wakaae pono na matou na nga rangatira me nga tangata o
      Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo o matou
      whana[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna
      moni kotahi mano e rima rau (£1500) takita[...].€450) takitahi o aua moni ka homai kia matou i nga rao Hanuere i te tau o to
      tatou Ariki LS. E wha r[...]a moni ko te utu
      Wakamutunga ka homai kia matou i nga ra o Manuere i te tau o to tatow Ariki 185[...]
      [...]Awea tae noa ki te moana tutski noa ki Pahaua Ko nga wahi mo matou ehara j
      nga wahi rahi ki Iluariki ko te kainga tonu o te Kepa[...]whenua hei ngakinga mo matou a muringa atu nei ma nga kai
      whakarite whenua o te whenua o te Kuini e whakahoki mai ki a matou e rima nga rau o
      nga.eka Heoi nga wahi mo matou Heoi kua oti i a matou te huriburi[...]ahi parac me ona wahi ataahua me ona wahi kino me nga mea katoa
      ki runga ranci o te whenua ki raro ranei_o te whenua me nga aha noa iho
      o taua whenua ka oti rawa i a matou t[...]au na matou ki a Wikitoria te Kuini o Ingariui ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho ia ia ake tonu atu. A mo to matou wakaaetanga ki nga tikanga katoa
      o roto o tenei pukapuka ka tuhia ih[...]A mo
      te wakaactanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i tenei
      pukapuka ka tuhia ih[...]ko x.
      Wiremu Kingi. Ko Ngairo x.

      Ko te Hapuku x.
      Nga Kai Titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tubinga[...]ua riro mai ki a matou i tenei ra i te rua (2) © nga ra o Hanuere i te tau
      o to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau c rima tekau ma rima (1855) nga pauna moni
      e wha rau e rima tekau takitahi (£150[...]tou kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi kua oti na nga rehe te whakahua ki tua o
      tenei pukapuka ara ki to matou pukapuka tuku whenua i tuhituhia e maton i te 3. o nga,
      ra o Hanuere 1854.








      Heremaia T[...]ta Te Rongo. Maraia Taugaengae x.

      Hera Patiti x.
      Nga Kai Titiro ki tenci homaitanga moni me ene[...]
      [...]ku whenua e tuhituhia nei i tenei ra i te wha 4 o nga ra o Hanueri
      ite tau o to tatou Ariki Kotahi mano[...]1854. He puka-
      puka tino wakaae pond na maton na nga Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu
      e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou whana[...]matou
      kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingariui ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake
      tonuatu,[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga
      pauna moni E rua mano takitabi £2000, Kotahi te[...]E rima rau £500 0 aua
      moni ka homai kia matou i nga rao Hanueri i te tau o to tatou Ariki 18:
      rau £5[...]ka homai kia matou ite tau o to tatou Ariki 1

      Ko nga koha ki te ritenga o cra tukunga tuatali o te whenua o Wairarapa. ka
      homai ano ki a matou mo tenci tukunga.

      Nga rohe o te whenua ka timata ki te Awahurinuku kei roto i Ruamahanga te
      timatanga o nga rohe ka ahu ki te taha ki te Maunga mau rawa atu[...]Rarokohe mau noa atu
      ko te Awahurinuku ka tutaki nga rohe i konei.

      Kotahi te mano takitahi 1000 0 nga eka_o roto o tenci tukunga whenua ki te taha
      waka[...]ri whenua e wakatakoto taua whenua e wakaatu
      hoki nga rohe o taua whenua.

      Heoi kua oti in matou te hur[...]maunamatou ki « Wikitoria te Kuini o
      Ingarini ki nga Kingi, Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonn atu. A mo to matou
      wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia ih[...]A mo te wakaactanga o te Kuini_o Ingarini mona ki nga
      tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia ih[...]mu Kingi Tutepakibi- Tare Ruka Hohepa x.~
      rangi.

      Nga kai titiro ki enci homaitanga utu mo
      enei tuhinga[...]a maton i tenei rai te rua tekan ma whitu (27) 0 nganga utunga kia maton

      whenua i tukua ce matou ki a te Kuini o Ing i oti nei nga
      rohe te whakahua ki tua o tenei pukapuka ki to maton pukapuka tuku whenua i
      tubituhia e matou i te wha (4) o nga rao Hanuere 1854. Ko te utunga teuei i w
      aetia o te Makariui kia homai kia maton i rote i nga ra o HEauuere 1855.[...]
      [...]ingi. Ngairo Takatakaputea x.

      Mohaia te Rangi x.
      Nga kai titiro ki tenci homaitanga utu’ me
      enei tub[...]ua riro mai ki ahau i tenei ra, i te tekau (10) o nga rao Pepuere 1855, nga pauna 1855.
      moni kotabi te rau takitahi (C100) na te Makarini i homai. Ko nga moni enei i whaka- 10 February.
      retia e nga tangata o Wairarapa kia homai ki ahau i roto i nga utu e too ana ki a ratou [——

      S. P Receipt for £100.

      mo te whenua kua oti nga rohe te whakahna ki tua o tenei pukapuka. [te
      Tamaihikoia x his mark. Te Mapuku Ikaotemoana x.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      ten[...]
      [...]uku whenua i tubituhia nei i tenei ra ite wha 4 0 nga ra o Hanueri i
      Disraict. te tau o to tatou Ariki[...]ka-

      AHIARUHE, Puka tino wakaae pono ua maton na nga Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu
      e mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka mo matou mo a matou whana[...]atou
      kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nganga ra o Hanueri i te tau o to

      tatou Ariki 1835.

      Bo[...]parae, me ona
      wahi ataahua, me ona wahi kino, me nga mea katoa ki runga ranci o te whenua ki raro
      ranei o te whenua, me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa ia matou te[...]au na matou ki a Wikitoria te Kuini o
      Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho i a ia ake tonu atu.

      _ Amo to matou wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia
      ih[...]A mo te wakaaetanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto ki
      tenei pukapuka ka tuhia i[...]Keng Parint.

      Naranaurea Te Nevuna x his mark.

      Nga kai-titiro ka enci homaitanga utu me enei[...]
      [...]i ki a matou i tenei rai te rua tekau ma rua 22 0 nga rao Tihemaite | AHIARUHE,
      tau 1854 nga pauna moni E rua rau e rima tekau £250 ko te utu[...]i roto ki tenei pukapuka kia utua mai kia matou i nga ra o 1854.
      Hanuere 1855 mo to matou whenua kua ot[...]ko kia te Kuini o Ingarini e mau 22 Decembor.
      nei nga ingoa o nga rohe ki tenci pukapuka. . Receipt for £250.
      Tri[...]akihirangi.
      Miriama Tarekoa x. Ngatucre Tawhao x.
      Nga kai-titiro—
      James Henry Northwood, Settl[...]
      [...]anga no a matou korero mo runga
      axp East Coast mo nga whenua ki te taha ki Wairarapa, puta noa ki raro;[...]ikonei; koia te tuhitubinga o matou ingoa, ara, o nga Kaumatua

      cLaims of © ““ Nga Ti-Awa,” o “Nga Ti Tama,” o “ Ngatitoa,” mutu tonu ikonei;[...]o Ingarangi inaianei kia

      OTHERS. matou, E Whitu nga Rau pauna moni takitahi, na Te Makarinii homai ki[...]ou ingoa, me o matou tohu, i tenei rai te whitu o nga ra
      final payment. o Hanuere, i te Tau o to tatou[...]ET PUKAPUKA i tubia nei i tenei ra i te iwa (1) o nga ra o Hanuere i te Tau o to





      Distarcr. tatou[...]Wairarapa ki a Wikitoria to Kuini o Ingarangi ki nga
      PART SMITHS Kinet Kuini ranci iho aia ako t B= So[...]tonu atu.

      RUN AND BUSH. . : ] : -
      Brindasies. Ko nga Rohe anci, ka timata ki to Whati, mau rawa[...]
      [...]i a matou i tenei rai te rua tekau ma warn (28) 0 nga ra o Tihema
      1854 nga pauna moni © wha tekan takitahi (£40) na te Mak[...]i roto i te whenua i tukua e matou i te iwa (9)
      o nga ra o Hanuere 1854 © mau nei nga rohe ki tenci pukapuka. Ko Ritokau te ingoa
      o tau[...]ho na matou kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei
      o muri iho i aake foun atu, Pra[...]a ¢ tubitubia nei i tenei rai tekau ma tahi 11 o nga ra o
      Hanuere j te tau o to tatou Ariki kotahi man[...]ha 1854 he
      pokapuka tino whakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o Ngatika-
      ungunu kia tino tukua rawatia[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini
      o Ingarini ki nga Kingi Kuini rauei o muri iho i a ia ake to[...]
      [...]pono

      continued. Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna moni e rua rau e rima tekau takitahi £250[...]0 kua riro mai kotahi te rau o aua moni i te 14 o nga rao Oketopa 1853. Kotahi te rau o
      Received[...]
      [...]nua ¢ tuhituhia nei i tenei ra i iekau ma tahi o nga ra Warnanara
      o Hanueri i te tan o to tatou Ariki[...]istuicr.
      He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o Ngatika-
      hungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou whana[...]ou Kainga kia te Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri
      iho ia ia ake tonu atu.[...]kitoria te Kuinio Ingarini mona kia utua maton ki nga Pauna Received cash—
      moni Kotahi mano e rima rau £1500, H tora nga rau €300,0 nua moni kua rico mai 14 Oct, 1853800
      ou ite kotahi tekan ma wha Lt o nga rao Oketopa 1853. Kotahi te mano £1,300
      Ai. o au[...]ki te uta whakamutunga mo taua whenua ka homai i nga
      rao Hanveri i te tau o to tatou Ariki 1s
      Ka timata nga rohe ki Waingawa mau noa atu ki Taumata o te Waih[...]au
      noa atu ki te Taumata o te Waihirere ka tutaki nga rohe i konei. Ko te wahi anake i Native reserves.[...]akahokia mai ki a matou am kotahi te mano 1000. 0 nga eka he ngakinga kai
      hei nohoanga hoki mo matou. Heoi nga wahi mo matou.
      Ifeoi kua oti ia maton te hurihuri[...]i parae me ong
      wahi ataahua, me ona wahi kino, me nga mea katoa, ki runga ranci o te whenua, ki raro
      ranei o te whenua, me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa i a matou t[...]mau na matou kia Wikitoria te Kuini
      o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia ake tonu atu.
      A imo to matou wakuaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]A mo te wakaactanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa 0 roto i
      tenei_pukapuka ka tuhia ih[...]Hapiata Ohan x. Na Ihaka Watarau.

      Hanita Titi.
      Nga kai-titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]enua i tuhia i tenci ra i te tekau ma waru (18) o nga ra
      o Hanuere i te tau o to tatou Ariki kotahi man[...]Wairarapa ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi, ki nga Kingi Kuini ranei o mari iho ia
      ia ake tonu atu Ko nga Rohe anei, ka timata atu i te tonga i Opouawe, ka[...]atu i te “Awa o Awhea,” ka tae ki reira ka o nga whaka uta ki te Kaainga o
      Kere, ko te mutu[...]
      [...]Jan., 1855 100
      A mate Makarini e whakarite marire nga wahi mo matou mo nga Maori ina hoki 10Feb.,1855 100

      mai iai Akarana a[...]Kua riro mai kia matou i tenei rai te rua (2) o nga ra o Hanuere 1855 nga 1855.
      pauna moni kotahi te rau takitahi £100 na[...]kua e matou kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri
      ihoiaia. Ko nga rohe o taua wahi koia ena kua oti na te whakahua[...]Manervna x. Horra Wakatana,
      Heremara Tamarmotua.
      Nga kaititiro ki tenei homaitanga moni me
      enei tuhing[...]Kua riro mai ki ahau i tenei rai te tekau (10) 0 nga rao Pepnere 1855 nga pauna 1855.
      moni kotahi te rau takitahi (£100) na te Makarini i homai. Ko nga moni enei j __ 10 February.
      whakaaetia e nga tangata o Oroi kia homai ki ahau i roto inga moni[...]oatu kia ratou i te tau 1856 mo te whenua kua oti nga rohe te whakahua ki tua o tenei
      pukapuka.

      Te Hap[...]x.
      Heremata Tasainorva.
      Nixonrma Te Manuruna x.

      Nga kaititiro ki tenei homaitanga moni me :
      tenei tuh[...]o mai ki ahau i tenei ra i te tekau ma wha (14) o nga ra o Pepuere 1855 1 ae
      nga pauna moni kotahi te rau (£100) takitahi na te Makarini i homai, Ko nga _ 4 February.
      moni enei i whakaaetia e nga tangata o Oroi kia homai ki ahau i roto i nga moni Receipt for £100.
      kua whakaritea kia hoatu ki a ratou i te tau 1856 mo te whenua—kua oti nga rohe

      te whakahua ki tua o tenei pukapuka.

      Te We[...]t x.
      Nixozina ts Marvruna x.
      HereMara Tamargorva.
      Nga kaititiro ki tenei homaitanga moni me
      enei[...]
      [...]tuku whenua e tuhitubia nei i tenci ra i te wha o nga rao Tihema i te
      tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]uka
      tino wakaae pono na maton na uga rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu e mau
      nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo o matou whana[...]matou
      kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake
      tonu.atu A[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna
      moni e whitu rau takitahi (£700) ©[...]
      [...]kia matou i tenei ra, na te Makarini i homai ko nga toenga ara ko nga rau pauna e rua
      (£200) ka whakatakotoria © te Makarini ki a matou i roto i nga ra o Tihema a te tau o
      to tatou Ariki Kotahi mano e ware rau e rima tekau ma rima 1855.

      Ka timata nga rohe o te whenua ki te Tutu haere atu te Arawaire[...]oroaki te tino tuku rawa i
      tenei kainga o a matou tupuna tuku iho ki a matou me ona awa, me ona manga, me[...]ahi pari, me
      ona wahi ataahua me ona wahi kino me nga mea katoa ki runga ranei o te whenua ki
      raroranei o te whenua me_nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa ia matou te[...]au na matou ki a Wikitoria te Kuini
      o Ingarini ki nga Kingi Kuini raneio muri iho i a ia ake tonu atu.

      Amo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]mo te whakaactanga o te Kuini
      o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia ih[...]aka Tahuahi x. Wiremu Tatere.

      Ko Hiko Te Tati x.
      Nga kai-titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]matou i tenei ra i te tahi tekau ma whitu (17) 0 nga ra e Pepuere
      ite tau 1855 nga pauna moni e rua rau takitahi £200 na te Makarin[...]a tenci i whakaaetia kia homai kia matou i roto i nga ra o Tihema
      1855 mo tenei kainga mo Maramamau kua oti nei nga rohe te tubituhi ki roto ki tenei
      pukapuka.

      Wrre[...]Waxatomo Harvnv.
      Havvku te Ika nur o te Moana x.

      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga moni me

      en[...]
      [...]u whenua ec tuhituhia nei i tenei ra, i te rima o nga ra o Tihema i
      STRICT.



      te tau o to tatou Ari[...]KAHUTARA, — PUka tino whakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu

      (Part Bidwiil’s Run.) © Mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka, mo matou mo o matou whan[...]matou
      kainga ki a Wikitoria te Kuinio Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake
      tonu atu.[...]Wikitoria te Kuini o Ingarini: mona utua matou ki nga pauns
      moni e ono rau erima tekau takitahi (£650)[...]ra na te Makarini i homai.

      Boundaries. Ka timata nga rohe o te whenua ki te taha awa o Ruamahanga kei[...]e Ruahine ko te rohe tenei o te whenua i tukua ¢ nga tangata Maori kia
      te Kuinii tera tau, ka whai ton[...]u ki roto ki te Hopai tutaki nox ki te Ikarua. Ko nga ara
      putanga mo matou tahi ko nga pakeha ka whakaaetia ¢ matou kia waiho hei ara h[...]oroaki te tino tuku rawa i tenet
      kainga o a matou tupuna tuku iho kia matou me ona awa me ona mauga me ona[...]wai me ona rakau me ona otaota me ona kowhatu me nga mea katoa i runga
      ranei o te whenuai raro ranci o te whenua me nga ahagioa iho o taua whenua kua oti i
      a matou te ti[...]nei a ake tonu atu.

      A moto matou whakasetanga ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tuhia
      iho o ma[...]Nearvere Tawiao x,

      Wi Kixat Toreraxiuiane.



      Nga Kai-titiro ki tenei homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]ituhia nei i tenei ra i te rua tekau ma toru 23 o nga Warrarara
      ra o Tihema i te tau o to tatou Ariki k[...].

      1854. He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga tangata e mau nei nga ingoa a
      ki tenei pukapuka kia tino tukua rawatia[...]kia Wikitoria | KURIPUNI.
      te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.

      Nga rohe o te whenua e hokona e tino tukua nei i tene[...]ohe o te timatanga ki te arawata ki Kuripuni.

      Ko nga utu katoa mo tenei wahi kotahi rau e¢ rima tekau takitahi (£150) Heoi Receipt for £150.
      rawa nga utu ki a matou mo taua whenua ake tonu atu.
      _ Amo[...]x. \ Ko Haratiera x.
      Ko Ihaka x. Ko Marakaia x.

      Nga Kaiti Tiro—
      R. Collins, Settler, Te Oreo[...]
      [...]wha

      § He pukapuka tino whakaae pone na maton na nga Rangatira me nga tangata o
      Negatikahungunu ¢ mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka mo maton mo a matou wha-[...]ingoa mui ki a Wikitoria te Kuini o
      Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]toria te Kuiui o Ingarangi mona kia utua matou ki nga

      wuna moni e rima rau takitahi (£500) E rua rau[...]i a matou i
      Poneke i te rua tekau ma whitu (27) o nga rao Tihema i te tau 1853.

      ¥ toru rau pauna (£3[...]ga ranei o
      te whenua ki raro ranci o te whenua me nga aba noa iho o taua whenua ka oti rawa
      nei i a mat[...]u na matou ki
      a Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho i a ia a ake
      tonu atu.

      A mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]mo te whakaactanga o ie Kuini o Ingarangi mona ki nga tikanga katoa o roto o
      tenei pukapuka ka tuhia ih[...]i x. Wiremu Tutere Wakahaurangi.

      Hemi Pihao, x.

      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]tenei rai te rua tekau ma whitu (27) Warnarara
      o nga ra o Tihema i te tau o to tatou Ariki kotabi mano[...](1854) Ie pukapuka tino whakaae pono na matou na nga rangatira me nga +e KARAMU.
      tangata 6 Nyatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo o
      matou whana[...]ingoa nui) ki a Wikitoria
      te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]toria te Kuini o Ingarangi mona kia utua matou ki nga
      pauna moni e wha rau takitahi (£400) kua riro ma[...]i i homai kia kitea ra ano te ahua o te whenua me nga wahi purutia ana
      ematou hei reira whakaaro[...]
      [...]OF WELLINGTON, [1854



      uta ka mau ki Taumata-o-nga Rongoaia ka whai tonu i te ara hoiho mau rawa atu[...]ki te tino tuku rawa atu i tenei
      kainga o o maton tupuna tuhu iho kia matou me ona awa me ona manga me ona[...]nga ranei o te
      whenua i raro ranei o te whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawain
      matou te[...]au na matou kia
      Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ja ia a ake tonu atu.

      A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga Eatoa o tenei pukapuka ka tuhia iho
      nei e[...]mo te whakaactanga o te Kuini o
      Ingarangi mona ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka ka tuhia iho nei t[...]ui. Paratene te Okowhare x.

      oo. Manahi Putaitai.
      Nga kai titiro ki tenci homaitanga utu me
      enci[...]
      [...]ubia nei i tenci ra i te rua tekau ma waru (28) 0
      nga rao Tihema i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...](1854) He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga rangatira me nga tangata o
      Negatikabungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo o matou
      whana[...]ingoa nui ki a
      Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho i a ia a ake
      tonu at[...]toria te Kuini o Ingarangi mona kia utua matou ki nga pauna Re:

      moni Kotahi mano e wha ran e rima teka[...]i raua ko Hiko te Tati i Poneke i te toru
      tekau o nga rao Nowema 1854 E ono rau pauna (£600) o aua mon[...]i i te tuatahi mau rawa atu ki te Ahere ka tutaki nga rohe ikona i roto i te
      Wai o Waiohine.

      Kotahi an[...]aki te tino tuku rawa atu
      itenei kainga o o matou tupuna tuku iho ki a matou me ona awa me ona manga me
      on[...]ga
      ranei o te Whenua ki raro ranei o te whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti
      ia matou te tino[...]au na matou kia
      Wikitoris te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia a ake[...]
      [...]LINGTON,

      [1854



      A mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto o tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarangi mona ki nga tikanga katoa o roto o
      tenei pukapuka ka tuhia ih[...]iremu Kingi Tutepakihi- Matene te Manga.

      rangi.

      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga utu me enei[...]
      [...]uwhenua e tuhitubia nei i tenei ra i te iwa (9) o nga ra o Hanuere
      ite tau o to taton Ariki 1855. He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga
      rangatira me nza tangata o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo
      matou mo a matow whana[...]atou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i aja a ake tonu atu[...]toria te Kuini o Ingarangi mona kia utua matou ki nga
      pauna monic rua rau tekitahi (£200) ko aua moni[...]akataki te ingoa o tenei wahi ara ko te tuarima o nga wahi i puritia
      e matou i te hokonga o te whenua k[...]okona tenei wahi koia tenei he mea kia whakamutua nga
      ritenga maori mo runga i taua whenua kia riro ia te Kuini kia marama ai to
      matou hoko i nga wahi mo matou o roto o taua whenua ki runga hoki[...]ua e te Kawanatanga o Nui Tireni. Ma matou e hoko nga wahi mo
      matou i roto i tenei tau (i 1855) i tera tau hoki (i 1856) a taea noatia to toru o nga
      tau (1857) ka waiho tonu taua wahi hei hokonga mo[...]tou te
      tino tuk rawa atu i tenei kainga o o matou tupuna tukn iho ki a matou me ona rakau
      me ona wai me on[...]ngi a
      ake tony atu. A mo to maton whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka ka
      iuhia iho o mat[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarangi mour ki nga tikanga katoa
      © tenei pukapuka ka tuhia i[...]
      [...]te
      Te Wirihana Oioi x. moana x.

      Karamana Kiki x.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      enei tuhin[...]whenua e tuhituhia nei i tenei ra i te iwa (9) o nga rao Hanuere
      i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]ma 1855. He
      pukapuka tino wakaae pono na matou na nga rangatira me nga tangata o Ngatikahu-
      ngunu € mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka mo matou mo a matou whana[...]atou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini rauei o muri iho i
      aiaaake tonuatu. A[...]a hoki te Kuini o Ingarani moua kia utua matou ki nga
      Pauna moni e wha tekau takitahi (£40) ko aua mon[...]Kakawekanui Pa, ka haere i te
      raorao i raro iho o nga hiwi puta noa ki Otane, ka whai tonu i te wai o O[...]nei rae
      whiti nei ine ona rakau me ona kowhatu me nga ala noa iho o taua whenua, bei whenua
      puma[...]
      1855] WAIRARAPA DISTRICT.

      A mo to matou whakasetanga ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka, ka tuhia iho
      o ma[...]mo te whakaaetanga o te Kuini o Ingarani mona ki nga tikanga katoa o tenei
      pukapuka ka tuhia iho te ingoa o te Makarini e Kaiwhakarite Whenua o te Kawanata-
      nga o Nui ‘Tireni.

      Doxatp McLean, Comr.
      Wrineat te[...]Wire Kinot re Marant x. Te Retiv Tamatamanoa x.

      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me

      enci tuhi[...]ka tino whakaae pono na matou no uga
      Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu mo matou mo o matou whan[...]tou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei_o muri
      ihoiaiaaake tonu atu. A[...]kitoria te Kuini Ingarangi mona kia utua
      matou ki nga pauna moni e whitu tekau ma rima (£75) takitahi, Nga rohe o te
      whenua ka timata ke te ruri nui o te Kuini ki Keretaone ka ahu whaka terawhiti kotahi
      tekau nga takotoranga tini ruri-whenua ka koki i reira ka a[...]ki te tino tuku rawa atu i tenei kainga o 0
      matou tupuna tuku iho kia matou i tenei rae whiti nei hei kain[...]ngi a ake tonu atu, A mo to matou whakaaetanga ki nga
      tikanga katoa o tenci pukapuka kua tuhia iho e ma[...]mo te whakaaetanga e te Kuini o Ingarangi mona ki.nga tikanga katoa o
      tenei pukapuka kua tubia iho te i[...]ar Turersknimanet,
      Hort Kanara Tait. Marrans.



      Nga kai titiro—
      G. 8. Cooper, J.P., District[...]
      [...]ai ki a matou i tenei ra i te tabi tekau (10th) o nga ra o Hepetema i te
      tan o to tatou Ariki 1855 nga pauna moni e whitu tekan ma rima, na te Kupa i ho[...]kua e maton kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei
      o muri iho ia ia ake tonu atu. Kua oti nga tikanga katoa o tenei tuku whenua te
      tuhituhi ki runga. Kaore ano nga utu i homai kia matou i te takiwa i tukua ai.
      Wie[...]Horr Karaka Tata. Maxarera Wiato.
      Pent te Hvanva.
      Nga kaititiro ki tenci homaitanga mo me
      enei tuhinga[...]rai tewa
      tau o to tatou Ariki 1555. Ie pukapuk
      me nga tangata o Ngatikahungunu ¢ mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka, kia tino
      tukua rawatia t[...]ite



      rn Songao Akuhata ite
      ae pono na maton na nga rangatira







      tino wh:[...]ainga
      te Kuini o Ingarangi mona kia utua maton ki nga
      pauna moni Kotahi te rau takitski £100 ko aun mo[...]ton i tenei ra
      nate Kupaihomai Heoi ra ka porotou nga utu ki a maton mo tenei whenua.

      Ka timata[...]
      [...]a matou te tino tuku rawai tenei kainga o a matou tupuna, tuku iho
      kia matou me ona rakau mevona wai me on[...]tenu iho ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi,
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i aia a ake tonu atu[...]District Native Land Comr.
      Ko te Ovens.
      Na Mari.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me Na Renata.[...]ku whenua e tuhituhia nei i tenei rai te waru 8 o nga rao Akuhata
      ite tau o to tatou Ariki 1 He pukapuka tino whakaae pono na matou na nga
      rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia
      tino tukua rawatia te[...]tou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri tho ia ia, a ake tonu at[...]toria te Kuini o Ingarangi mona kia utua matou ki nga pauna
      moni kotahi te rau takitahi (£100)[...]
      [...]maton te tino tuku rawa i tenci kainga o a matou tupuna tuku iho
      kia maton me ona rakau me ona wai me ona[...]tonn iho ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi,
      ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia ake tonu atu.[...], 8. Coorer,
      District Native Land Commr.
      Na Nixt.
      Nga Kai-titiro ki tenei homaitanga moni me Na Kararrr[...]c w
      18: He pukapuka tino whakaac pono na matou na nga ry
      Negatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo imatou mo o matou wha-[...]atou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]na moni Kotahi te rau e rima te’

      au ina rua 22 nga
      ‘ima tekau ma rima
      wv me nga tangata o












      hi o to matou whenua
      utua maton ki nga
      au £150 takitahi. Erima tekan £50 panna o enei[...]ratou ko Kenchi ko Wencre W mi ki
      Poneke i te 9 0 nga rao Tihema 1: Ko te Kotahi rau pauna £100 0 enei[...]ia maton i tenei ra na te Kupa i homai ka porotou nga utu kia
      matou mo tenei kainga ka tukua wha[...]
      [...]ile—ara i te ono rau me te wha tekau—
      640—o nga eka, ka whakanekchia ¢ matou nga rohe kia tutuki ai ki nga eka e 640.

      Kahore he wahi tahi e mau ki a maton[...]ki te tino tuku rawa atu i tenei
      kainga o a matou tupuna tuku iho kia matou me ona wai me ona rakau me ona[...]au tonu iho kia Wikitoria
      te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]ina Porotiti x.
      ‘Tawhaki x. Ngatuere Tawhao x.

      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga utu
      me enei[...]
      [...]nuere, 1856, kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri
      iho iain ake tonu atu. Nga rohe o te whenua ka timata ki te Taumata o te Mau[...]a
      ka rere ki te Taumata o te Mauri. E rua tekau o nga pauna moni £20 kua riro mai ki
      a maua i tenei ra[...]ro me he mea e rahi
      ana taua wahi ka whakanukuhia nga utu ka iti ano te whenua ka mutu ano nga utu.
      Ma te Kupa e whakaoti ana tae ki Wairarapa.
      4 Winewv Kryar.
      kK Nga kai titiro— Marga Mena.
      4 Hoera Wakataha.
      Elwin[...]ka ¢ tubituhia nei i tenet ra tekau ma warn 1S o nga ra o Hanuere i te
      tau o to tatou Ariki 1856 He pu[...]i Ruamahanga, ko Aranga te Kura
      tona ingoa nui mo nga hereni ¢ toru mo rote i te eka kotahi E wha pea rau o nga eka
      © taua wahi ki te ruritanga ka tino kitea on[...]itinga ranei te rahinga ranei ka
      iti ka hoki ano nga utu ki te ritenga o nga hereni e toru—ka rabi ko nga utu me whak
      piki ano ki te ritenga o nga hereni ¢ toru mo te eka Ko nga utu kua riro mai kia
      matou i tenei ra mo taua whenua E ono tekau £60 pauna moni. Nga rohe o te
      whenua ka timata ki te Rakau o Tamaru ka rere ki uta i runga i te rohe o te Kuini mau
      rawa atu ko nga Koau ka rere i roto o nga Koau ko Hatuapopoti mau rawa atu ko Te
      Totara ka[...]ga puta noa kite Rakau o Tamaru
      ka tutaki i konei nga rohe. E rua rau o nga eka o tenei wahi e hokona ec matou ki nga
      hereni kotahi tekau mo te eka kotahi hei whenua t[...]hia o matou ingoa me to te Makarini i
      te aroaro o nga kai titiro.










      Doxaup McLean,[...]
      [...]uhituhia nei i tenei rai te rua tekau ma rua 22 o nga
      ra o Hanuere i te tau 1856 He pukapuka tino whaka[...]tou kainga Ki a Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini maunGARAKl
      ranci o muri iho ia ia ake tonu atu. Nga rohe o te whenua ka timata ki te Pao Nga- (Arama’s land.)
      tiawa rere atu ki te Pare rer[...]Koparoa mau rawa atu ko Kaweriri mau rawa atu ko

      Nga-awapurua ka wati i konei mau rawa atu ke te Hanga[...]aihuka mau rawa atu ko te Pao Ngatiawa. Ka tutaBi nga rohe i konei. Kia oti te

      ruri te whakahaere ka tino whakarite ai i nga utu mo tenei whenua Ko nga utu kua Receipt for £100,
      riro mai ki a matou mo[...]a utu mai na te sdvance.
      Makarini Kotahi te rau o nga pauna £100.







      Mastuera TE R.
      Horomona Maregar x.
      Nga kai titiro— Wrremuv Turere.
      R Collins, Te Ore O[...]thence to te Koparoa thence to Kaweriri thence to Nga-awa-purua turning thence it .
      proceeds to[...]
      [...]h) 1858 he pakepoks tino whakaae pono na matou na nga rangatira me nga
      tangata o Ngatikahungunu kia tino tukua rawatia t[...]atou kainga kia
      Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi, Kuini, ranei_o muri iho i a iaa ake tony
      a[...]ia te
      Kuini o Ingarangi mona kia homai ki a matou nga pauna moni kotabi rau takitahi £100
      ko aua moni[...]nci ra na Te Herangi (W. N. Searancke) i
      homai Ko nga rohe o te whenua koia enci, ka timata i te“ Pap[...]A kia ruritia ra ano tenei whenua ka whakarite ai nga utu ce whakaotinga A mo ~
      to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia iho o ma[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarangi_mona ki nga
      tikanga katoa o tenci pukapuka kua tuhia iho te i[...]o Te Warrrav.
      Hantra. Krxer x his mark.
      Examina.

      Nga kai titiro—
      Thaia Whakamairu.
      + Natuere.[...]
      [...]i tuhituhia i tenei i te rua tekau ma wha 24th o nga ra o Maehe i ‘WATRARAPA
      te tauo ton tatou Ariki[...]tino tuku whakaoti ‘Disraier.

      atu na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Wairarapa o Ngatikahungunu no
      ratou nga ingoa e mau i rare nei a hei whakaatu tenei Pukap[...]atu ki a
      Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me
      ana mé a ratou e whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e rua rau pauna
      takitahi £200 kua utu[...]henua katoa kei Wairarapa ko Taratahi ko Hikawera nga ingoa o taua whenua ko nga
      rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa
      nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei
      oraro ranei[...]onu atu, A hei tohu mo to matou wha-
      kaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi
      ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o William N. Searancke
      tetahi o nga Kaiwhakarite Whenua, Ko nga rohe eneio tauawhenua ka timataite Ahere Boundari[...]iika ka tae ki te
      Ahere ka tutaki i kenei. E toru nga wabi whenua ma matou ko Section 185 ko Section Na[...].

      Ko re Warrrav, NatvERe.

      Krvet x his mark.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga.
      moni me te tuhinga 0 nga ingoa—
      Wiremu Paraone.
      James McCabe, Surveyor,[...]o mai kia matou i tenei rai te rua tekau ma wha o nga ra o Mache i te tau Receipt for £200.

      o to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma waru (1858) nga Pauna
      moni e rua rau takitahi (£200) Ko te utu t[...]ryer x his mark.
      Ko te Watrrav. Nacvenr,
      Nawana.

      Nga kai titiro—
      Wiremu Paraone.
      ames McCabe,[...]
      [...]l) 1858 he pukapuka tino whakaac pono na matou na nga Rangati





      tetahi wahi o to maton nei K
      Kuini ranci o muri iho ia ia



      el me nga tangata o Rangitane kia tino tukua rawati:

      NGAAWAPURUA. jy Wikitoria te Kuini o Ingarangi, ki nga K
      tonu atu.

      Amo to matou whakaactanga iukua tene[...]i (William N.
      Searancke) i homai.

      Boundaries. Ko nga rohe o te whenua koia enci ka timata i Ngaawapuru[...]A kia ruritia ra ano tenei whenua ka whakarite ai nga utu hei whakaotinga.
      A mo to matou whakaaetanga ki nga ti katoa o tenei Pukapuka kua tuhia iho
      o matou t[...]mo te whakaactanga o te Kuini o Ingarangi mona ki nga tikanga katoa o tenei
      Pukapuka kua tuhia iho te Ingoa o William N. Searancke, tetahi o nga kai whal
      whenua mo te Kawana o Nui Tireni.[...]anama.
      Warena.
      Hetariki. Kerei te Wanau.
      Poitete.
      Nga Kai Titiro—
      Robert R. Strang, Registrar,[...]
      [...]o mai kia maton i tenei rai te rua tekau ma ono o nga ra o Hurae 1858 nga
      pauna moni e rua tekau ma rima (£25) he utu tenci mo o matou wabi whenua ki nga
      awa purua kihea ranei i roto i nga rohe o te whenua kua tukua ki a te Kuini o Ingara[...].
      Te Harawira Kiharoa x his Neri Paratahi.
      mark,

      Nga kai titiro—
      Tamibana te Rauparaha,
      Henare Wirem[...]i tuhituhia i tenei ra i te rua tekau ma whitu o nga ra o Mei 27th
      May ite tau o to tatou Ariki 1858 h[...]ko tino ho atu tino tuku
      Whakaoti atu na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu Wairarapa
      noratou nga ingoae mau i raro nei a hei whakaatu tenet Pukapu[...]ino tukuna rawatia atu kia
      Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuinio muri iho i a ia me
      ana ine a ratou ¢ whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e rua ran takitahi[...]
      [...]a katoa kei
      Wairarapa ko Kubangawariwari ko Opaki nga ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe
      kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te kor[...]l me ona awa
      nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenuao runga ranei
      o raro ranci[...]tonuatu. A hei tohu mo to matou whakaae-
      tanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetarga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi
      ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei te ingoa o William N. Searancke
      tetahi o nga Kaiwhakakarite Whenua, Ko nga rohe enei o taua whenua ka timata
      i Waingawa ki T[...]Ingoa.

      Ko te tino whakaotinga rawatanga tenci o nga utu mo tenci whenua katoa.







      Wruiiam N. S[...]a. Na Horomona x his mark.

      Hamrona. MarTeENE.
      Ko nga tangata ikite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Ngatuere.
      James Grindell, Interpreter, N[...]ai ki a matou i tenei rai te rua tekau ma whitu o nga ra o Mei i te tau

      o to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma waru (1858) nga Pauna

      monie rua Rau takitahi (£200) Ko te utu t[...]x his mark. Matese.
      Hanatiena. Rorra x his mark.

      Nga kai-titiro—
      James Grindell, Interpreter,[...]
      [...].
      Tevet Prkapvxa i tuhituhia i tenei i te whitu o nga ra o Hune (7th June) i te tau o Warnarara
      to tato[...]oatu tino tuku whakaoti atu na matou Disrricr.
      na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu Wairarapa no ratou nga ingoa e ace
      mau iraro nei a hei whakaatu tenei Pu[...]atu ki a Wikitoria Kuini o
      Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e
      whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e toru tekau takitahi (£80) kua
      utua[...]ngi ko te
      Ahikaura te ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau
      ana te kore[...]ona wai me ona awa nui me ona roto me ona awa ri!
      nga mea katoa o taua whenua o runga ranci o raro rane[...]tonu
      atu. A hei tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua
      tuhituhia nei[...]hakaaetanga o
      te Kuini o Inga: vi mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia
      nei te ingoz o William N. Searancke Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enei 0 taua Boundaries.
      whenua ka timata i t[...]r.
      Noarvene.

















      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Thos. Kempton, Junr,
      Wiremu Tutere Wakahaurangi.

      Kua riro mai ki a matou i tenei rai te whitu o nga ra o Hune i te tau o to Tatou Receipt for... £30
      Ariki Kotahi mano ¢ waru rau e rima tekau ma waru (1858) nga Pauna moni e toru Received cash—
      tekau takitahi[...]ncke mo te £50
      Xuini. Kua riro mai, =

      Wr Krxar.
      Nga Kai titiro—
      Thos. Kempton, Junr.
      Wiremu[...]
      [...]tuhituhia nei i tenei rai te rua dekau ma toru 23
      nga rao Hune i te tau to tatou Ariki kotahi mano e wa[...]ma waru
      1858 He pukapuka tino ¢ pono na maton na nga Rangatira me nga tangata o
      Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka mo maton mo a matou w
      nau[...]matou Kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini
      ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua matou ki nga Pauna
      moni kotahi mano takitahi £1000 E toru rau takitahi £300 kua riro mai kia matoui
      te 10 o nga ra o Hepetema 1853 na te Makarini i homai. E rua[...]u
      takitahi £250 kua riro mai kia matou i te 27 o nga rao Tihema 1854 Na te Makarini
      i homai Kotahi rau[...]u takitahi £100 kua riro mai kia matou i te 13 0
      nga ra o Hepetema 1855 Na te Makarini i homai. E rua[...]£200 kua riro
      mai kia matou i tenei ra ite 23 0 nga ra o Hune 1853, Na te Herangi i homai ko te
      utu wakaotinga rawatanga tenei mo tenci kainga.

      Ka timata nga rohe ki te Arawata ki Paharakeke puta noa mai ki[...]e noa
      ki Waewaetea heke noa ki Makara witi noa ki nga Kihore a Taierua ka rere wakatetonga
      ka mau ki Hi[...]nu ki te Ngau ka mau ki runga o te kaha i tukua e nga
      tangata o Turanganui ka ahu wakaterawiti k[...]
      [...]arani mona kia
      homai ki a matou i ctahi takiwa ko nga Koha ara he 5 per cent.

      Heoi kua oti ia matou te[...]hi parae ine ona wahi ataahua me ona wabi kino me nga
      mea katoa ki runga ranei ki raro ranei i te whenu[...]au na matou ki a Wikitoria te Kuini o
      Tngarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      A mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka tuhia
      ih[...]Amo te wakaactanga o te Kuini o Ingarani mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei pukapuka ka tuhia iho te ingoa o te Herangi tetahi o nga kai wakarite whenua o
      te Kawana o Nui Tireni.

      Wi[...]raviat.
      Na Ervera Ranorraratwauo,
      Na Hext Honepa.
      Nga kai titire ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]amatou i tenci ra i te rua tekau ma whitu (27) 0 nga ra o Tihema ite
      tau kotalii mano e waru rau e rima tekau ma wha 1854 Nga pauna moni e rua raue
      rima tekau £! Ko te tuarua tenci o nga utunga kia maton mo te wahi whenua kua
      oti nei nga rohe te whakahua ki tenei pukapuka ki tua na; ara[...]a tukw
      whenua i tuhituhia c matou i te tekau 10.0 nga rao Hepetema 1853. Na te Makariui
      enei moni i hom[...]tunga tenei i waka: kia homai ki a matou
      i voto i nga rao Mei 1854.

      Vou, T1.—43[...]
      [...]x tohu.
      Ngairo Takatakaputea x. Mere Rukaruka x.

      Nga kai titiro ki tenei homaitanga uta me enei
      tuhing[...]r.
      Kva rmo mai ki ahau i tenei ra i te tekan 10 0 nga ra o Peperere 1855 nga pauna
      moni kotahi rau e rima tekau takitahi £150 na te Makarini i homai Ko nga moni enei i
      whakaaetia e nga taugata o Wairarapa kia homai ki ahau i roto i nga utu e toe ana ki
      a ratou mo te whenua kua oti nga rohe te whakahua ki tua o tenei pukapuka.
      Tamamii[...]Te Hanawrra Tarart.
      Tre Harvgu Ika 0 TE Moana X.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      ,enei tuhi[...]maton i tenci ra i te 13 o gna rao Hepetema 1855 nga pauna moni
      kotahi te rau na te Kupa i homai Ko te[...]te tangohanga tuatoru i whaka-
      aetia kia matou a nga ra o Mei i tenei tau, mo te whenua kua oti nga rohe te whakahua
      tua o tenei pukapuka. Na te Mantuena Te R.
      Na Wirewe Kixot Peni.



      Nga kaititiro ki tevei homaitanga moni me enei[...]
      [...]uhituhia nei i tenei rai te rua tekau ma ono 26 0 nga
      ra o Ilune i te tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]a wharu
      1858 He-pukapuka tino Ae-pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o
      Ngatikahungunu e man nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matou mo a matou
      whana[...]matou Kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi, Kuini
      yanei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Tngarini mona kia utua matou ki nga Pauna
      moni kotahi rau e rima tekau £150 takitahi[...]ei
      ra nate Herangi i homai.

      Ewakaae ana matou ki nga Pauna moni £150 o Kuripuni kua riro mai kia maton i
      te 23 o nga ra o Tihema 1854, ki nga Pauna moni £100 kua riro mai ki a matou i te 29
      o Tihema 1854 ki nga Pauna moni £100 kua riro mai ki a matou i te 10 Tihema 1854
      Na to Makarini enei moni i homai kia matou ko nga Pauna moni £150 kua riro mai ki
      3 matou i tenei[...]aiaho ki te kainga o Tanara.

      Ka timata te rohe o nga whenua ki te Ngongototara rere tika tonu ki te Pi[...]wahi pari me ona wahi
      ataahua me ona wahi kino me nga katoa ki ranga ranei o te whenua ki raro ranei o te
      whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa ia matou te[...]au na matou ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki
      nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      A mo te whakaactanga o matou ki nga tikanga katoa o roto i tenci pukapuka
      ka tuhia ih[...]mo te whakdaetanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei Pukapuka ka tuhia iho e te Herangi tetahi o nga kai wakarite whenua o te
      Kawana o Nui Tireni tona[...]mark.
      Ranrera Te Neav x his mark. Tata Wakamarnv.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me
      enci[...]
      [...]hituhia nei i tenei rai te rua tekau ma waru 28 0
      nga rao Huue i te tau o to tatoun Ariki kotahi mano e[...]arn
      1858 He pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata o
      Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka mo matow mo a matou wha-[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o
      muri iho i a ia ake tonn atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua matou ki nga Pauna
      monie rima rau ¢ rima tekau £550 takitahi[...]aton i tenei
      ra na te Herangi i homai.

      Ka timata nga rohe o te whenua ka mau ki Waihirere ki Waingawa ka rere tonu
      i roto i Waingawa puta noa ki Ruaw nga ka rere i roto i Rnamahanga mau rawa atu
      te Pukoh[...]ga ranei o te whenua ki raro ranci o
      te whenua me nga aba noa iho o taua whenua ka oti rawa i a matou t[...]au na maton ki a Wikitoria te Kuini o Ingarani
      ki nga Kingi Kuini ranei i muri iho ia ia ake tonn atu.

      ‘A mo fe whakaaectanga o matou ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]A mo te wakaaetanga ote Kuini o Ingarani mona ki nga tikanga katoa o roto i
      tenei Pukapuka ka tuhia iho te ingoa o te Herangi tetahi o nga Kai whakarite whenua o
      te Kawana o Nui Tireni.[...]Te Wirihana x his mark.



      Ngatuere. ia i tuhi.
      Nga kai titiro ki ene homaitanga utu me ened
      t[...]
      [...]ki 1858 He pukapuka tino wakane poffs na
      maton na nga Rangatira me nga tangata o Ngatikahungunu e mau nei nga-ingoa ki
      tenei pukapuka kia tino tukua tia tetahi[...]matou kainga kia Wikitoria te
      Kuini o Tngarini ki nga Kingi, Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      Ka timata nga rohe ki Matapihi rere atu Te taumata o te Wheu, T[...]te Maura mau
      rawa atu Totomaringi To Waihinumanya Nga mahanga Turukiponga te Kanapu Te
      Wakaruru Te Arah[...]toria te
      Kuini o Ingarini ko te whakatumautanga o nga utu ka whakaritea ¢ matou me ka oti














      nga ruri te whakatakoto kia kitea ai e nga Pakeha te ahua o te whenua hei reira”

      whakaoti ai nga tikanga katoa mo taua wahi,
      A mo to matou whakaactanga ki nga Pauna Moni Kotahi te rau £100 takitahi kua
      riro[...]and goes westerly to Totomaringi, Te Waihinumanga Nga Mahanga ‘Turukiponga, Te
      Kanapu Te Whaka[...]
      [...]une
      1858 He pukapuka tino wakaae pono ma matou na nga Rangatira me nga tangata o
      Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei_ pukapuka kia tino tukua rawatia t[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei
      o muri iho i a ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua matou ki nga Pauna
      moni kotahi te rau takitaki e ono tekau £1[...]au tonu iho ki a Wikitoria te Kuini o
      Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia a ake tonu atu[...]matou tohu me te ingoa hoki o te
      Herangi tetahi o nga Kai whakarite whenua o te Kawana o Nui Tireni i t[...].
      Ko Wrreuv Waka. Te Manver x her mark.
      Hamvera.

      Nga kai titiro ki tenei homaitanga moni me
      ene[...]
      [...]esex Poxaruxa i tuhituhia i tenei i te waru 8th o nga rao Oketopa ite tau ototatou — Warrarara
      Ariki[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga District,

      Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu i Wairarapa no ratou nga ingoa e mau i
      raro nei e hei whakaatu tenci Pukap[...]itoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri kinga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga Panna moni kotahi rau e rima tekau e rima tekau o[...]irarapa ko Te
      Kopi te ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te
      kor[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea
      katoa o taua whenua o runga ranei o raro rane[...]tonu atu. A hei tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Puka-
      puka kua tuhituhia ne[...]whakaaetanga o te Kuinio Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenci Puka-
      puka kua tuhia nei te[...]Horraxa x his mark. Hoanr Winemv.
      W. Katexe.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Alex. S. Allan, Clerk to Registrar, Well[...]Kua riro mai ki a matou i tenei rai te wara 8th o nga ra o Oketopa i te tau o to Receipt for £50.
      Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma waru nga Pauna moni e rima
      tekau (£50) Ko te utu tuatahi[...]Wr Hopraya x his mark. Hoani Wiremu.
      W. Karenr.

      Nga kai-titiro—
      Alex. S. Allan, Clerk to Reg[...]
      [...]exa i tuhitubia itenei i te kutahi tekau ma wha o nga ra o Tihema i
      te tau o to tatou Ariki 1858 he Puk[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu
      na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa
      ¢ mau i raro nei a hei whakaatu tenei Puka[...]atu ki a Wikitoria Kuini o
      Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana mea ratou
      e whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni kotabi te rau £100 kua utua mai
      kia m[...]rarapa ko Pihautea te ingoa o tana wahi
      whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]l me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea /-'oa o taua whenua o
      runga ranei o raro rauc[...]e tonu atu A hei tohu mo to matou
      whakaaetanga ki nga tikauga katoa o tenci Pukapuka kua tuhitubia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katona o tenei Pukapuka kua tuhia nei te[...]N.
      Searancke tetahi o ng: aiwhakarite Wheius, Ko nga rohe enei o taua whenua
      ka timata i Manawawiri ka[...]Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga 0 nga ingoa—

      C. B. Bidwill, Settler, Wairar:[...]
      [...]i ki a maua i tenei ra i te Kotahi tekau ma wha o nga ra o Tihema i te
      tau o to Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma waru (1858) nga Pauna
      moni kotahi te rau (£100) ko te utu tenei[...]matou e Te Herangi mo te Kuini.

      Na re Maniaera.
      Nga kai titiro— Ruxa Te Ranerrvanea x his mark.
      C,[...]uhia nei i tenci ra i te rua tekau ma waru
      (28) o nga ra o Hanuere ite tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]iwa 1859 He pukapuka tino wakase pono na matou na nga Rangatira me nga
      tangata o Ngatikahungunu ¢ mau nci nga ingoa ki tenei pukapuka, mo matou mo o
      matou whan[...]ton kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini, ki nga Kingi
      Kuini ranci o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna
      moni kotahi te mano e waru rau ma iwa (£1890) ko nga moni £1810 kua riro mai
      kia matou j tenei ra Na[...]Ngairo i te 10th o Hurae 1858 Na te Heran homai.

      Nga rohe o te whenua ka oti nei i a matou te t[...]
      [...]n kainga ki Tupurupurn tetabi
      kia kotahi te rau o nga eka. (2) Kite Wharariki tetahi wahi, kia kotahi t[...]nci i (3) Ki Wainuioru tetahi wahi whenua kia wha nga rau o
      nga cka mo Wairua tenei wahi (4) Ki Kohangaumu tetahi[...]i o uga Kai rari o te Kawana-
      tanga e whakatokoto nga rohe o enei wahi ma matou.

      Heoi kua oti ia matou[...]abi parae me ona wahi
      ataahua me ona wahi kino me nga mea katoa ki runga ranci ote whenua ki raro ranei
      o te whenua me nga aha noa iho o taua whenua ka oti rawa i a matou t[...]mau na matou kia Wikitoria te Kuini o Ingarini
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.

      A mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei pukapuka ka
      tuhia ih[...]tenei pukapuka ka tuhia iho e te Herangi tetahi o nga Kai whakarite whenua o te
      Kawana o Nui Tireni ton[...]iro x his mark.
      Hanita Rehe x his mark.

      Hamiora.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga moni me
      enei[...]
      [...]a to the Queen Te Ahi a whanau and up the Hill to Nga puna
      Atataha and dewn to the Tauberu (River) and[...]r.
      Tenet Pukarvxa i tuhitubia i tenei i te 81st o nga ra o Hanuere i te tau o to tatou
      Ariki 1859 he Pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga
      Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau i raro neia hei
      whakaatu tenei Pukapu[...]atu ki a Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga
      Kingi ki nga Kuini o muri tho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei whakaritenga
      mo nga Pduna moni e rua rau, e waru tekau £280 a kotahi[...]ko Te Whaiao te ingoa nui
      © taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katona
      © taua whenua o runga ranei o,raro ra[...]tonuatu, A hei
      tohu mo to matou whfikaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia
      nei[...]hakaactanga o te Kuini
      o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o
      Te Herangi tetahi o nga Kaiwhakarite Whenua, Ko nga rohe enei o taua whenua ka
      timata i Te Ron[...]
      [...]whakaae atu ki enei rohe.

      E rua rau eka i roto i nga Rohe kua oti te wakaae atu matou kua oti hoki te[...]tona tohu.
      Arakawa x tona tohu. Wi Katenara.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingon—
      Jno. Hildebrand, Settler, Ahiaruhi.
      F. B[...]a.

      Kua riro mai kia matou i tenci ra i te 81st o nga ra o Hanuere i te tau o to Tatou
      Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna moni Kotahi rau,
      erima tekau (£150) Ko te[...]Kuini.

      Maika Purakan Ngairo.
      Wiremu Kingi Anaru.
      Nga Kai-titiro—
      F. Burton, Wairarapa.
      Jno. H[...]
      [...]mo mai ki a matou i tenei rai te 12th Febry. 1859 nga pauna moni kotahi 12 Febru
      rau e toru tekau takit[...]Inara,
      mark, Karavrta.

      Pantra Anarv x his mark.
      Nga Kai-titiro—
      Maika Purakau.
      F. Burton. .



      TRA[...]y.
      Tever Pexarvxa i tuhituhia i tenei i te 8lst o nga ra o Hanuere Slst i te tau Warkarara
      oto tatou Ar[...]tino tuku whakaoti atu na Distater.



      matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau
      jraro nei a hei whakaatu tenei Pukapu[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani
      ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuinio muri iho i a ia me ana me a ratou e whakarite
      ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e tora tekau a e rua tekaw Pauna kua u[...]a ko
      Tupapokia te ingoa nui o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro ite Pukapuka nei ¢
      mau aua te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa
      ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei o raro rane[...]tonw atu. A hei tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa
      o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei
      Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Herangi tetahi o nga Kaiwhakarite Whenua.
      Ko nga rohe enci o taua whenua ka timataite Ngutu[...]
      350 PROVINCE OF WELLINGTON, » £1859



      TUPAPOKIA Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      continued. moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Jno. Hildebrand, Settler, Ahiaruhi.
      F. B[...]30 Kua riro mai ki a matou i tenei ra i te Slst o nga ra o Hanuere i te tau o to tatou
      Received cash— Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna monie toru tekau
      23 June, 1858 20 (£30) ko[...]au. Ngairo.
      Wiremu Kingi. Raharuhi.







      Nga kai-titiro—
      Jno. Hildebrand, Settler, Ahiaruhi.[...]Tener Puxapuxa i tuhituhia i tenei i te wha 4th o nga ra o Pepuere February i te tau
      i © to tatou Arik[...]tine tuku whakaoti atu na
      KORAKONUI AND matou na nga Rangatira me nga ‘Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa c mau
      NGAPAIAKA, i raro nei a hei whakaatu[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri ki nga Kingi ki pga Kuinio muri iho i a ia me ana[...]
      1859} VATRARAPA DISTRICT.



      whakaritenga mo nga Pauna moni Kotahi te rau e rima tekau ¢ rima tck[...]rakonui, Ngapaiaka te ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka
      neie mau ana te korer[...]i me ona awa nui me ona roto me ona
      awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei o raro rane[...]tonu atu. A hei tohu mo to maton whakaaetanga ki nga tikanga katoa o
      tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei
      Pukapuka kua tuhi nei te ingoa o Te ILerangi tetahi o nga Kaiwhakarite Whenua. Ko
      nga rohe enei o taua whenua ka timata i te Ngutuawa o[...]ana Te Konov x his mark.

      Prarka x his niark.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o Eriavert Tiara.
      nga moni me te tuhinga o nga ingon—
      John McKenzie, Wairarapa.








      f[...]Kua riro mai ki a matou i tenei ra i te wha 4th o nga rao Pepuere i te tau o to
      tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekan ma iwa (1859) nga Pauna moni E
      rima tekau (£50) ko te utu whakaoti[...]o te Kuini.



      Enmtareri.
      Te Rirraya x his mark.
      Nga kai-titiro— Pretka x his mark.

      James Strang.
      J[...]at Wainuioru in Wairarapa and named Korakonui and Nga-

      \. paiaka the boundaries whereof are sct[...]
      [...]Tener Puxaroxa i tuhituhia i tenci i te wha 4th o nga ra o, Pepucre February i te tau
      © to tatou Ariki[...]oko tino hoatu tino tuxu whakaoti atu na
      matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e maui
      raro nei a hei whakaatu terei Pukapu[...]itoria Kuini o Ingarani ki ona uri
      kinga Kingi ki nga Kuini o muriiho i aia me ana me a ratou e whakarite ai hei whakarite-
      nga mo nga Pauna moni e wha rau £400 e rua rau Pauna £200[...]rapa ko Maungaraki te ingoa o taua wahi whenua ko
      nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona
      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei o
      raro rane[...]onu atu. A hei tohu mo to matou whaka-
      aetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]whakaaetanga o te Kuinio Ingarani mo tana wahi ki
      nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Herangi tetabi o nga Kai-
      whakarite whenua. Ko nga rohe enci o taua whenua ki timata i Tauheru te Wa[...]emu Paraone.
      Te Rermana TE Konov x his

      mark.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga moni
      me te tuhinga 0 nga ingoa—
      James Strang.
      John MeKenzie, Wairarapa.

      Kua riro mai kia matou i tenei ra i te wha (4th) o nga ra o Pepuere i te tau o to
      Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna monic
      rua rau (£200) Ko te utu whakaotinga[...]rk. TAMAITI HEKE x his mark.
      Rermrana x his mark.
      Nga kai-titiro—
      James Strang.
      John McKenzie,[...]
      [...]Tenet PuxaruKa i tuhituhia i tenei i te whitu o nga ra o Oketopa i te tau o to tatou
      Ariki 1859 he Pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na maton
      na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikabungunu no ratou nga ingoa e mau i
      raro nei a hei whakaatu tene?: Puka[...]atu ki a Wikitoria Kuini o
      Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho i a ia me ana me a ratou
      ce whakarite ai het whakaritenga mo nganga rohe kei raro i te
      Pukapuka nei o mau ana te kore[...]i me ona awa nui
      me ono roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei
      o raro ranc[...]tonu atu. A hei tohu mo to
      matou whakaaetanga ki nga tikanga katoao tenei Pukapuka kua tuhitthia nei o[...]hakaaetanga o te Kuiai o Ingarani
      mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Donald
      MeLean Kaiwhakarite Whenua,

      Ko nga rehe enci o taua whenua ka timata i Wahatuara ka[...]Rautu x.

      Heta Kakahu x. Paora te Iriwhare x.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Te Hapuku.
      Wiremu Waka.
      William N. Seara[...]Kua riro mai ki a matou i tenei ra i te whitu o nga ra o Oketopa i te tau o tau
      tatou Ariki Kotalti mano e waru rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna moni e rua
      rau e wha tekau (£240) Ko te ut[...]tou e Te Makarini mo te



      Kuini. Hoera Rautu x.
      Nga Kai-titiro— Henare Matua.
      Te Hapuku x. W[...]
      [...]vxa i tubituhiai teneii te kotahi tekau ma rua wv nga ra o Oketopa i to

      foes tau o to tatou Ariki 1859[...]hoatu tino tuku whakaoti atu
      JHURAUA, na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e
      mau i raro nei a hei whakaatu tenei Pukap[...]a atu kia Wikitoria Kuini

      Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho i aia me ana me a ratou e

      whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e ono rau e rima tekau (£650) kua

      ut[...]Bush ko Thuraua te ingoa

      do taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea

      katoa o taua whenua o runga ranei o raro ran[...]tonu

      atu. A hei tohu mo to matou whakanetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka

      kua tuhituhia nei[...]aae-

      tanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua

      Boundaries, tuhia nei te ingoa o Donald McLean Kaiwhakarite W! henua. Ko nga rohe enei o taua
      whenua ka timata ite Ngut[...]
      [...].

      Renata Kaiwaewae x. Ngatara x by Karamana.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga

      moni me te tuhinga o nganga rao Oketopa i
      te tau o to Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna
      moni e ono rau e rina tekau (£650) Ko te u[...]Wrremu Panaone.
      Te Merman Torry x his mark,



      Nga Kai-titiro—
      George Friend, Accountant, N[...]
      [...]enet Puxarvxka i tubituhia i tenei i te tuatahi o nga ra o Nowema i te tau o to tatou
      Ariki 1859 he Puk[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga
      Rangatira me nga Tanyata o Nyatikahungunu no ratou nga ingoae maui raro neia |
      hei whakaatu tenci Pukapu[...]rawatia ki kitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki
      nga Kingi ki nga Kuinio muri iho iaia me ana me a raton e whakarite ai hei whaka-
      ritenga mo nga Pauna moni kotahi te rau £100 kua utua mai kia m[...]kaactia nei e matou te rironga mai o aua moni) ko nga wali
      whenua e rua kei Whareama ko Te Hikurangi tetahi ko te Awatoetoe tetahi ingoa o aua
      wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua[...]atu. A hei



      tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia
      nei[...]whakaaetanga o te Kuinio
      Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingox o
      ‘Te Herangi tetahi o nga Kaiwh rite Whenua, Ko nga rohe enci o Hikurangi ka
      timata i roto i Whareama[...]Kararrrana. Ko ont Mare.
      Kerrora APERAHAMA x,
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Henry Thos. Spratt, MLR.CS., & , Wairara[...].

      Kua riro mai kia matouitenci ra i te tuatabi o nga rao Nowema i te tau a to
      Tatou Ariki Kotahi mano e waru rauerima tekau ma iwa (1859) nga Pauna moni
      kotahi te rau (£100.0.0) Ko te utu ti[...]rangi mo te
      Kuini. ‘

      Wirewv Parson
      Karaitiana.
      Nga Kai-titiro— Kerrora x his mark.
      Henry Thos. Spr[...]urrender by us the Chiefs and People of the Tribe Nga-
      tikahungunu whose names are hereunto subs[...]
      [...]ct.

      Texet Puxarvka i tuhituhiai tenci i te rua o nga rao Nowema i te tau o to tatou Ariki
      1859 he Puka[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga Ranga-
      tira me nga ‘Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau i raro nei a hei whaka-
      ate tenei Puk[...]o matou whanaunga me o matou uri mo te tuhituhi-
      nga oo matou ingoa ki tenet pukapuka i ravo-i te ra e[...]atu ii a Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga Kingi
      ki nga Kuinio muri ihoiaia me ana me a ratou e whakarite ai hei whakaritenga mo
      nga Pauna moni e whitu rau (£700) ae ono rau pauna ([...]arapa ko Waikaraka te ingoa o taua wabi
      whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o
      runga ranei o raro rane[...]nu atu. A hei tohu mo‘ to matou
      whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenci Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pakapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Herangi tetahi
      onga Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enci o taua whenua ka timata i Waiorongo
      ka[...]700.

      Boundaries.

      Reserves at Monga

      Eparaima ko nga rohe kua oti ia matou ko Te Herangi te whakahaere i tenei ra, ara ma piu and Eparsima.

      tetahi o nga kai ruri o te Kawanatanga e whakatokoto nga robe kia tika ai.
      ‘ Wit. N. Searancre,[...]
      358 PROVINCE OF WELLINGTON, {1859



      *WAIKARAKA Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga moni
      continued, me te tuhinga o nganga ra o Nowema i te tan o to Tatou Ariki
      Kotahi mano e warn rau e rima tekau ma iwa (1859) nga Pauna moni ¢ ono ran (£600)
      Ko te utu whakaotin[...]he Taukati, The Korora, thence towards the Coast, Nga Hapi, The Wai Wakaatu Te
      Kopito The Piran[...]
      [...]rvKa i tuhituhia i tenei te kotahi tekau ma wha o nga ra o Hanuere i te tau
      o to tatou Ariki 1860 he Pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu
      na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa
      e mau i raro nei a hei whakaata tenei Pukap[...]u ki a Wikitoria Kuini o Inga-
      rani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muriihoi a ia me ana me a ratou e whakarite
      ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni kotahi te rau (£100) kua utua mai kia[...]pa ko te Raparimu fe ingoa o taua wabi whenua ko
      nga robe kei raro i te Pukapuls nei e mau ana te kore[...]me ona
      “a nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o rungs ranei o
      raro ranc[...]ake tonu atu. A hei tohu mo to matow
      whakaaet: ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubitubia nei[...]a
      me omatoutohu. A hei tohu hoki mo te wh
      wabi ki nga tikanga katoa o tenei Pakapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Merangi tetahi
      onga Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enei o taua whenua ka timata i te ngutuawa
      o[...]a Eramiha.
      Koroniria te Aputonga x her

      mark,

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga moni
      me te tuhinga o nga ingoa—
      Thos. Mason Heath.
      Richmond Beetham.

      Ku[...]Ariki Kotahi mano e waru rau e¢ ono tekau (1860) nga Pauna moni Kofahi te rau
      (£100. 0. 0) Ko te utu[...]a matou e Te Herangi mo te Kuini.

      Namana.
      Matiu.
      Nga Kai-titiro— Akenehi.
      Thos. Mason Heath.[...]
      [...]arvxa i tubituhia i tenci ¢ toru tekau ma tahi o nga ra o Hanuere i te tau o to
      Disrni¢r. tatou Ariki[...]ti atu na matou na

      TUPAPAKURUA, "84 Rangatira me nga Tangata o Ngatikabungunu no ratou nga ingoa e mau i raro nei
      a hei whakaatu tenei Pukap[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki
      nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei whaka-
      ritenga mo nga Pauna moni E rima nga rau kua utua mai kia matou e Te Herangi mo
      te Kui[...]a
      katoa kei Wairarapa ko Tupapakurua ko Korakonui nga ingoa o taua wahi whenua ko
      nga rohe kei raroi te Pukapuka nei e mau ana te korer[...]i me ona
      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei
      o raro rane[...]tonu atu A hei tohu mo to matou whakaae-
      tanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei te ingoao Te Herangi
      Kaiwhakarite Whenua.

      Boundaries. Ko nga rohe enci o taua whenua ka timata i te “ Kohutu[...]Puna Kotabi te wahi whenua ma matou ko Piripi, ko nga rohe kua oti i a Piripi te

      for Piripi and others[...].

      Anaru Tuhokairangi. Haira Hori x his mark.

      Ko nga tangata i kite ite hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      James Strang, Settler, Tupurupuru[...]
      [...]Kua riro mai ki a matou i tenei ra i te 81st o nga ra o Hanuere i te tau o to Tatou
      Ariki Kotahi mano e waru rau e ono tekau (1860) nga Pauna moni e rima rau
      (£500 .0.0) Ko te utu tino[...]i mo te
      Kuini.

      Anaru Tuhokairangi.
      Riwai Tamati.
      Nga Kai-titiro— Piripi Iharaira.
      James Strang, Sett[...]vea i tuhituhia i tenei i te rua tekau ma whitu o nga ra o Mache i te tau
      o to tatou Ariki 1860 he Puka[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou
      na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa ¢ mau i raro
      nei a hei whakaatu ten[...]
      [...]daries.

      PROVINCE OF WELLINGTON, [1860



      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho iva ia me ana me a ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga Pauna moni £400 O aua moni £200 i homai a te Ma[...]irarapa ko Otahuao te ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te
      Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona
      roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei o raro,rane[...]tonu atu. A hei tohu mo to matou whakaaetanga
      ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga
      tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Herangi tetahi o nga
      Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enei o taua whenua ka timata i Hakakahia rer[...]rere mai Pahikaikakariki a Puketawai,a Te
      Roto, a Nga puna a toko, a Wangachu, ka rere mai i roto i Wan[...]re Toatoa x her

      Ranrera. mark.

      Hoana Manea.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Wiliam Tonks, Wellington.
      David Dixon, M[...]i ki a matou i tenei ra i te rua tekau ma whitu o nga ra o Maehe i te tau

      o to tatou Ariki kotahi mano e waru rau e ono tekau (1860) nga Pauna moni e rua rau
      (£200 .0.0) Ko te utu tino[...]atou e Te Herangi mo te Kuini.







      Rantera.
      Nga kai titiro— Tamatr te Koxorr x his mark.
      Willia[...]ce westward Pahikaika-
      kariki, Puketawai The Roto Nga Puna-a-toko to the Wangaehu river and down[...]
      [...]arvxKa i tuhituhia i tenei te rua tekau ma waru o nga ra o Mache i te tau o
      to tatou Ariki 1860 he Puka[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na
      matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau
      i raro nei a hei whakaatu tenei Pukup[...]tu kia Wikitoria Kuini o Inga-
      rani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e whaka-
      rite ai hei whakaritenza mo nga Pauna moni e wha rau e rima tekau ma rima, £355[...]atapihi Rangitumau te
      ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te kor[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa
      © taua whenua o rungza ranei o raro ra[...]tonu atu. A hei
      tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenci Pukapuka kua tuhitubia
      nei[...]hakaactanga o te Kuini o
      Ingarani mo tana wabi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te ingoa 0
      Te Herangi tetahi o nga Kaiwhakarite Whenua.

      Ko nga rohe o taua whenua ka timata i “Te Rotokura ”[...]i x. Ruta Matoto x.
      Marakaia x Mita.



      Matiri Reweti x her mark. Reweti ko Rea.
      Kataraina Arama x, Ruta Marakaia.

      Rahera[...]Ngatuere Tawhao x his mark.
      Rawiri. . ‘



      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      David Dixon, Masterton.
      William Tonks, W[...]mai ki a matou i tenei rai te rua tekau ma waru o nga ra o Mache i te Receipt for £856,

      tauo to Tatou[...]u ma rima (&





      waru rau ec ono tckau (1860) nga Pauna moni e
      . 0.0) Ko te utu tino whakaot[...]
      [...]MAU Herangi mo te Kuini.

      continued. Wiremu Waka.
      Nga Kai-titiro— Marakaia.
      David Dixon, Masterton. H[...]Korou.
      Hori te Auru x his mark. Mita.
      Hara Rei x. Reweti ko Rea.
      Maraka’ Ruta Marakaia,
      Matiri Reweti x her mark. Wiremu Waka.

      Kataraina Arama x her m[...]u APUKA i tuhituhia i tenei te rua tckau ma iwa o nga rao Maehe i to tau o
      Disraicr. to tatou Ariki 186[...]na matou



      TE WHANGA, “264 Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau i raro
      nei a hei whakaatu tene[...]
      [...]Wikitoria Kuini o Ingarani kiona TE WHANGA
      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei continued,
      whakaritenga mo nga Pauna moni E rua rau £200 kua utua mai ki a mato[...]arapa ko Te Whanga te ingoa o taua wahi whenua ko nga
      rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]e ona awa
      pui me ona roto me ona ‘Awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o.runga ranei 0
      raro rane[...]nua me o matou tikanga me o matou take me o matou
      nga katoatanga ki taua wahi; Kia mau tonu ki a Kuini[...]tonu atu. A hei tohu mo to
      matou whakanetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaaetanga o te Kuini
      o Ingarani_mo tana wabi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei
      te ingoa o Te Herangi tetahi o nga Kaiwhakarite whenua. Ko nga rohe enei o taua Boundaries.
      whenua ka timata i t[...]re Tawhao x his mark.
      Hoana. Te teira Eraina.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga

      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      William Tonks, Wellington.
      Edward Chew,[...]mai ki a matou i tenei rai te rua tekau ma iwa o nga rao Mache i te tau Receipt for £200.
      oto tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e ono tekau (1860) nga Pauna moni E rua rau
      (£200.0.0) Ko te utu tenci[...]te Kuini.

      Hoani Wiremu Pohotu.
      Thaia Wakamairu.
      Nga kai-titiro— Hamiora x his mark.
      William[...]
      [...]ere 1862 he pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Ranga.
      tira me nga tangata o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia tino
      tukua ia tenei wahi o to maton kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani, ki nga
      Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarani mona kia utua maton ki nga Pauna
      moni E wha rau_takitahi (£400) E ono tekau[...]matoy te tino tuku rawa i tenci kainga o a matou tupuna tuku
      iho kia matou, i tenei ra e whiti nei, hei kainga pumau tonu iho ki a Wikitoria te Kuini
      o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i.a ia ake tonu atu.[...]kia matou 1 tener ra i te kotahi tekau ma whitu o nga ra o Hanuere
      1862 Na te Makarini i homai nga Pauna moni E torn rau, e rua tekau, ko te[...]
      [...]o na matou nanga —— Dst#IeT.



      Rangatira me nga tangata o Ngatikuhungunu ¢ mau nei nga-ingoa ki tenei pukapuka PAHAOA.
      kia tino tukua ra[...]matou kainga kia Wikitoria te Kuini o Ingarani
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia ake tonu atu.[...]ki a W: te Kuinio Ingarani mona kia utua matou ki nga Pauna Receipt for... £175
      moni ¢ rua rau e whit[...]a matou te tino tukw rawa i tenei kainga oa matou Tupuna tuku
      iho kia matou i tenei rae whiti nei hei kainga puman tonu iho kia Wikitoria te Kuini
      o Ingarini, ki nga Kingi Kuini rancio muri ihoiaiaake tonu atu. ,

      A[...]onokaraka x.
      Takerei Hohepa x. Marara Kaiakura x.
      Nga Kai titiro—
      Anaru Tuhokairangi.
      Malcolm Fraser,[...]oa, the mouth of the Puapuatapatu creek and on to Nga awapurua, up the
      Nga awapurua creek to the surveyed line and al[...]
      [...]tau 1862 he pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira me nga tangata

      TE WHITI. o Ngatikahungunu e mau nei nga ingoa ki tenei pukapuka kia tino tukua rawatia te[...]matou kainga ki a Wikitoria te Kuini o Ingarani i nga Kingt Kuini raneio
      _ muri iho i a ia ake tonu atu[...]arani mona

      Receipt for... £60 kia utua matou ki nga pauna moni Kotahi te rau £100 E rua tekau pauna[...]e Kuini ma matou ano ewhakaatu ki te kai ruri. Ko nga
      ckao taua whenua ka tukua nei e matou inaianci koia tenei E whitu nga rau e wha
      Boundaries. tekau eka na ka kore ano e[...]ira ka whakaritea ki te taha i raro o taua whenua nga eka e toe anao
      te 740 eka. Kotahi te rau e[...]
      [...]APUKA i tuhitubia i tenei te rua tekau ma whitu o nga rao Pepuere i te tan Warnarara
      o to tatou Ariki 1[...]tuku whakaoti atu na Disrater.



      matou na nga Rangatira me ny:
      iraro nei a hei wh
      matou uri mo[...]ni mo te Kuini

      tangata o Ngatikahungunn no ratou nga ingoa e mau WHAWHANUI
      tu tenet pukapuka mo matou[...]tukana rawatia atu kia Wikitoria Kuini o Inga-
      ki nga Kingi ki uga Kuini o muri iho ia ia me ana me a r[...]arapa ko Whawhanui te ingoa o taua wahi whenua ko
      nga rohe kei raro i te pukapuka nei ¢ mau aua te kor[...]tonu atu. A hei tohu mo to matou
      whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tuhituhia nei[...]te w wetanga ote Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katoa o tenei pukapuka kua tubia nei te ingoa o Te Makarini te
      Kaiwhakarite whenna Ko nga rohe cnet o taua whenua ka timata i Witikaupeka k[...]Doxaty McLeay,
      Chief Commissioner.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga Na Karaurta Have.

      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Arama Karaka x.
      Hemi te Kohea.
      Will. N.[...].C.

      Kua rire mai kia matou i tenci rai te 27th o nga rao Pepucre i te tau o to tatou Receipt for £80.
      Ariki Kotahi mano e wara rau c ono tekan ma rua (1862) nga pauna moni e ware
      tekau (€80.0.0} ko te utu ten[...]mo te Kuini.

      Na Kansuria Hare.











      Nga kaititiro—

      Arama Karaki y.

      Hemi te Koh[...]
      [...]ino hoatn tino tuku whakaoti atu na
      maton na ng i nga Tangata o Neatikahungunw no ratow nga ingoa e mau
      i raro nei a hei whakaatu tenei pu mo[...]a tu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri ki nga Kingi ki nga Kuinio muri iho i a ia me ana me a ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga Pauna moni rua rau rua tekau (£220) kua utua mai[...]arl Featherstou) e te Makarini, e Herangi ¢ toru nga utunga wo
      te Kuini (2 ¢ whakaaetia nei e matou t[...]aka tonga te Whiti te ingoa o taua wahi
      whenua ko nga robe kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te kor[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o
      runga ranei o raro ranc[...]tonu atu. A hei tohu mo to
      matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani
      mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te i[...](Isaac Earl Featherston) Kai whakarite Whenua. Ko nga robe enei o taua
      whenua ka timata ki te taha whak[...]te taha whakatonga, a ka tutaki ano



      wma rua o nga rao Hanvere i te tau[...]u. KoR
      Ko Thais Te Paki. Ko Ria

      Ko Hone himu.
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nyt
      moni me te tuhinga o nga ingoa
      Samucl Deighton, luterpreter.


      [...]mai kia matou i tenei rai te rua tekau ma tahi o nga ra o Hanuere i te
      tau o to Tatou Ariki Kotahi mano ¢ waru rau c one tekau ma toru (1863) nga Pauna
      moni kotahi rau wha tekau-(£140) ko te utu[...]exer PuKapuka i tuhituhia i tenei Twenty second o nga ra o January i te tau o to tatou
      Ariki 1863 he pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga
      Rangatira me nga Tangata o — no ratou nga ingoa e mauiraro nei a hei whakaatu tenet
      pukapuk[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga
      Kuinio muri iho ia ia me ana me a ratou @ whakarite ai hei whakaritenga mo nga
      Pauna moni £200. Kua utua mai kia matou e Te Pet[...]tara Bush Block” te ingoa o taua wahi whenua ko
      nga rohe kei raro i te Pukapuka nei ¢ mau ana te kor[...]me ona
      awa nui me ona roto ine ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei
      o raro rane[...]tonu atu. A hei tohu mo to matou
      whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia nei[...]hakaactanga o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tik: o tenci Pukapuka kua tuhia nei te ingoa o Te Petatone
      (Isaxe Earl Feathe i ite Whenua. Ko nga rohe enei o taua whenua kei
      1a whaka — k[...]
      nga Kokako.



      Ko te
      ki uta o Ruamahanga ki Papangaw[...]rere.
      Na Te Masinenra. Ko Kryer yoa Tuer x his
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga mark,
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Samuel Deighton, Interpreter.




      Kua riro mai kia matou i tenei ra i te Twenty second—o nga ra o January. i te
      tau o to Tatou Ariki Kotahi mano e wara rau e ono tekau ma —— (1863) nga Pauna moni
      —— (£200), ko te utu tenei k akah[...]Ho. Tvrere.
      Ko Kixar Noarvere x his mark,





      Nga Kai-titiro-
      Samuel Deighton, Interpreter.

      TRANSL[...]from there to its junction of the boundaries with Nga-

      kokako.



      in the Year of our Lord 1863, is[...]enet Poxarvea i tuhituhia i tenci Twenty second o nga ra o January ite tau o to taton
      Ariki 1863. he pu[...]oko tino heatu tive tuku whakaoti ata na matow na
      nga rangatira me nga tangata o —~ no ratou nga ingea e mau i raro nei a hei
      whakaatu tenei pukap[...]ino tukuna rv i Wikitoria Kuini o In kiona uri ki nga
      RKingi ki nga Kuinio muri ilo ia ia me me a raton e whak hei whakaritenga
      mo nga Paunaimoni Forty (C0, kua utua mai kia maton © T[...]ond i me ona
      nul me ona roto me ona awa ririki me nga mea hatea o taua whenua o runga ranci o
      ra[...]
      [...]u atu.

      ‘A hei tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua
      tuhituhia nei[...]whakaaetanga o te Kuinio Ingarani mo tana wahi ki nga
      tikanga katoa o tenci Pukapuka kua tuhia nei te i[...](Isaac Earl
      Featherston) Kaiwhakarite Whenua. Ko nga rohe enci o taua whenua kei te taha
      whaka — ko[...]Na W. Ho. Terere. mark,

      a Tnaka x his mark.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      Samuel Deighton, Interpreter.

      Kua riro mai ki a matou i tenei ra i te Twenty second nga ra o January i te tan o
      to Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e ono tekau ma (1863) nga Pauna moni
      Forty (£40) Ke te utu tenei kua whaka[...]x his
      Na W. H. Turere. mark,
      Na Inaxa x his mark,
      Nga Kai titiro—
      Samuel Deighton, Interpreter.[...]Puxapvrka i tuhituhia i tenci i te tekau ma ono o nga rao Mei i te tau o to tatou
      Ariki 1863 he Pukapuka tino hoko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou na nga

      i aga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga i e maui raro nei a hei
      aru tener Pukapuka mo mat[...]atu kia Wokitoria Kuini o Tngarani ki ona uri ki nga
      Kingi ki nga Kuini o muri iho iw ia me ana me a ratou ¢ whaka[...]r Wai ko Te Kohutu te ingoa o taua wabi whenua ko
      nga rohe kei raroi te Pukapuka nei e mau ana t[...]
      [...]3





      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei
      0 raro ranc[...]e tonu atu A hei
      tohu mo to maton whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua
      tuhituhia nei[...].
      kaactanga o te Kuini o Jngarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei
      Pukapuka kua tuhituhia nei te ingoa o Te Petetone Kai hoko Kaiwhakarite Whenua,
      Ko nga rohe enei o taua whenna. Ko te rohe tki he huanui Kuini te rohe
      mai i te whenua nei i nga pau itio Mahitaone. ‘Te rohe ki te wa Hauraro m[...]kapuka tuku whenua nei c man ana ka
      kitea i reira nga rohe nei.







      Kanaittaya Korov.
      Erurarers Wa



      Ko nga tangata i kite i te tuhinga o nga
      ingoa— .
      Hemi IIemara, Kaiwhakamao:



      Kua riro mai kia matou i tenci raite Tekau ma ono o nga rao Mei i te tau o to
      tatou Ariki Kotahi mano e waru rau ¢ ono tekau ma toru (1863) nga pauna moni Tekan
      ma rima (£15) ko te utu tonu te[...]matou e Le Petetone kai hoko whenua na te Kuini.

      Nga kai-titiro—

      (Sd.) Ko Thaia Whakamairu.[...]
      [...]aruka i tuhituhia i tenei ra i te tekau ma tahi o nga ra o Aperira i te tau o
      to tatou Ariki LSG£ he p[...]oko tino hoatu tino tuka whakaoti atu na matou
      na nga Rangatira me nga tangata o te Hapu o Ngatiteumu no ratou nga ingoa e maui
      raro nei a hei whakaatu tenei Pukapu[...]kitoria Kuini o Ingarani ki ona
      grikinga Kingi ki nga Kuini o muri iho ia ia me ana mea ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga Pauna moni e rua tekan ma rima pauna moni kua utu[...]arapa ko Whangaehu te
      ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raroi te Pukapuka neie mau ana te korero[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa
      © taua whenua‘o ranga ranei o raro r[...]e tonu atu.
      A hei tohu moto matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubi-
      tuhia ne[...]hakaaetanga o te
      Kuini o Ingarani mo tana wali ki nga tikanga katoa o tenci Pukapuka kua_tuhia
      nei te ingoa o —— Kaiwhaka whenu: Ko nga rehe enci o taua whenva
      ko te robe ki te hauraro[...]Wiremv Trvtrara TE Karwa.
      Karaitrana Konov.
      Ko nga tangata i kite ite hoatutanga o nga moni
      me te tuhinga o nga ingoa—
      Hemi Hemara, Kaiwhakamaori.

      Kua riro ma[...]otahi mano e waru rau e¢ ono tekau ma wha (1864) nga pauna monie rua
      tekau ma rima (£25) ko te utu te[...]o whenua mo te Kuini.

      Winemwu Tinrrara Tr Kawa,

      Nga Kaititiro— Kararrraya Korov.

      Hemi Hemara, Kaiw[...]urrender by us the chiefs and people of the tribe Nga-
      titeumu whose names are hereunto, subscri[...]
      [...]rxapvea i tuhitubia i tenci ra te tekau ma tahi o nga ra o Aperira i te tau 0
      to tatou Ariki 1864 he pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na
      matou na nga Rangatira me nga tangata ,o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e
      mau i raro nei a hei whakaatu teuei Pukap[...]atu ki a Wikitoria
      Kuini o Iigarani ki ona uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho i aia
      me ana me a ratou e whakarite ai hei whakaritenga mo nga Pauna moni e
      ou e Isane Earl Featherston E Te Pet[...]airarapa ko —-~- te ingoa o taua wahi whenua ko nga
      rohe kei raro i te Pukapuka nei © mau ana te kor[...]i me ona
      awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua whenua o runga ranei






      [...]tonu atu. A hei tohu mo to matou
      whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenci Pukapuka kua tubituhia nei[...]hakaaetanya o te Kuini o Ingarani mo tana
      wahi ki nga tikanga katoa o tenet Pukapuka kua tubia nei te i[...]Featherston Te Petatone Kaiwhakarite Whenua.

      Ko nga rohe enei o taua whenua Ko te rohe ki te wa ki te[...]ikatoa ko
      te Kotewarewakonapatua ko Paikokako, Ko nga mahanga, ko te Rua Kuri, ko
      Pukahu, ko Taepakieki[...]e pukapuka tuku whenua
      e mau ana ka kitea i reira nga rohe nei.

      Wi Waka Kahukura. Ko Rititia x.

      Ko te[...]orako x. Ko Ihaka te ao.

      Ko Ara Rei. Piripi.

      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—
      James Hamlin, Interpreter, 2D.[...]ream, by Kotewarewakonapatua, by Paikokako, by
      Ko nga mahanga, by Te Rua Kuri, by Pukabu, by Taepakieki[...]rxapvxa i tuhitubia i tenci te rua tekau ma ono o nga ra o Apereira i te tau 0
      to tatou Ariki 1864 he P[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu pa matou
      na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungungu no ratou nga ingoa e mau i raro
      nei a hei whakaatu tene[...]
      [...]£150.

      PROVINCE OF WELLINGTON, [1864



      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri iho i a ia me ana me a ratou e whakarite ai hej
      whakaritenga mo nga Pauna moni kotahi rau e rima tekau kua utua mai k[...]arapa ko Pouawatea te ingoa o tana
      wahi whenua ko nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taun
      whenua o runga ranei o raro rane[...]tonu atu. A hei
      tohu mo te matou whakanetanga ki nga tikanga katoa o tenci Pukapuka kua tuhia nei
      o ma[...]hakaactanga o te Kuini o
      Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukupuka kua tuhia nei te i[...]rt Prtanav x his mark,
      Manmera Ranuirakarwano,
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga Komene Rawint.
      moni ine te tuhinga o nga ingoa—
      C. R. Bidwill, J.P., Settler, Wairarapa.[...]o mai kia matou i tenei rai te rua tekau ma ono o nga ra o Aperirai
      te tau o to Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau ¢ ono tekau ma wha (1864) nga Pauna
      moni Kotahi Rau e rima tekau (£150) Ko te[...]awint Priarav x his mark.
      Manners Ranorrakarwano,
      Nga Kai titiro— Komexr Rawrri.
      C.K. Bidwill,[...]
      [...]uxarvxa i tuhituhia i tenei rai te tekau ma iwa o nga ra o Akuhata’i te tau o
      to tatou Ariki 1864 he[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu na matou
      na nga Rangatira ime nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa e mau i raro
      nei a hei whakaatu tenei Pukap[...]atu kia Wikitoria Kuini o Ingarani ki ona
      uri ki nga Kingi ki nga Kuini o muri tho ia ia me ana me a ratou e whakarite ai hei
      whakaritenga mo nga Pauna moni E tora ran matoru (£303) kua utua mai[...]Taueru ko Kumurau te ingoa o taua
      wabi whenua ke nga rohe kei raro i te Pukapuka nei e mau ana te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa o taua
      whenua o runga ranci o raro rani[...]tonu atu. A
      hei tohu mo to matou whakaaetanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua
      tuhitubia nei[...]hakaaetanga o
      te Kuini o Ingarani mo tana wahi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tubia nei
      te ingoa o te Kupa ( . Cooper) whakarite Whenua. Ko nga rohe enei o taua
      whenua ki te Manga a te Whanau A[...]txa x. Miwarre.
      Pruinana Katia, Hera Tr ava x.
      Ko nga tangata i kite i te hoatutanga o nga
      moni me te tuhinga o nga ingoa—

      G. VP. Swainson, J.P.

      Thaia Whakamairn[...]riro mai ki a matou i tenei rai te tekau ma iwa o nga ra o Akuhata i te tau o
      to Tatou Ariki Kotahi mano e wara rau e ono tekau ma wha (1864) nga Pauna moni e
      rua ran (£200) ko te utu wha[...]
      [...]prKapuka i tuhituhia i tenci rua tekau ma toru o nga ra o Akuhata i te
      tau o to tatou Ariki 1864 he Pu[...]oko tino hoatu tino tuku whakaoti atu
      na matou na nga Rangatira me nga Tangata o Ngatikahungunu no ratou nga ingoa
      e mau iraro nei a hei whakaatu tenei Pukapu[...]a atu kia Wikitoria Kuinio Ingarani
      ki ona uri ki nga Kingi kinga Kuinio muri iho ia ia me ana me a ratou e whakarite
      ai he whakaritenga mo nga Pauna moni kotahi te rau takitahi £100 kua utua[...]ru ko Motukaitutae te
      ingoa o taua wahi whenua ko nga rohe kei raro ite Pukapuka nei ¢ mau anh te kore[...]i me ona awa nui me ona roto me ona awa ririki me nga mea katoa
      o taua whenua o runga ranei o rare ranc[...]e tonu ata A hei
      tohu mo to matou whakaactanga ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhituhia
      nei[...]hakaactanga o te Kuini o
      Ingarani mo tana wabi ki nga tikanga katoa o tenei Pukapuka kua tuhia nei te i[...]‘Terina Matial
      Pene Tipua x
      Arona Pautake x.
      Ko nga tangatai kite i te tuhinga o nga ingoa—
      George F. Swainson, J.P.
      Herbert Wardell[...]ai kia matou i tenei ra i te rua tekau ma whitu o nga rao Akuhatai
      te tau o to Tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e ono tekau ma wha (1864) nga pauna
      moni Kotahi te rau takitahi (£100.0.0) ko[...]. Cooper—
      mo te Kuini.



      ae . Na Rrwai Tamar.
      Nga Kai-titiro—
      John Wallace, Gentleman, Bou[...]
      [...]er.
      Texet Puxapvxa i tuhia i tenei tekau (10th) o nga ra o Oketopa Kotahi mano e WAIRARAPA



      waru rau[...]no Niu

      Tireni_¢ whakahuatia ana ki raro iho ko nga Kai-hoko—ko ratou i tetali taha me

      hine[...]
      [...]ho raneie
      mohiotia ana ko Kaihinu Wahi Nama 1, ko nga o roto e rua tekau ma rua
      mano (22.000) eka rahi[...]o (19,000) eka rahi ake iti tho; ke M Wahi Nama L nga eka
      o roto e rua tekau ma toru mano (23,000) eka rahi ake iti tho; ko Mangaohao Wahi
      Nama 2 nga eka o roto E warn mano (8,000) eka rahi ake iti t[...]ko Mans Wahi Na
      e mohiotia ana ko Pahi Atua Wahi, nga cka o roto kotahi tekau ma rima mano (15
      eka rahi ake iti iho ranci. Ko Nyatapu } 1 nga cka o roto E wha mano (4000) eka
      rahi ake iti iho ranci, me Ngatapu Nama 2 nga cka a reto E whitu mano (7000)
      eka rahi ake iti i[...]whenua. Kia man ana wahi
      me ona mana e tuku ai ki nga uri u kato u ki taua Wahine Rangatira
      a Kuini Wikitoria me nga mea whakakapi i tona tur: ia ia ake tonu atu
      Enga[...]ai roto i tenei Pukapuka aua wahi katoa e tac ana
      nga eka o roto ki te wha mano e toru raue ono tekau m[...]ka rahi ake
      itt iho ranei (ara ko etahi wahi ia o nga whenua e tukua atu aua i konei) kua oti nei
      aua w[...]Apitinga mo nga whenva e waiho anc.

      Katoa ena wahi whenua ko eta[...]ana ko Te Pahi Atua Wahi ¢ takoto ana i te hui-
      nga o nga awa o Mal hi me Mangatainoko ¢ whakaarotia ana nga eka o roto ka kotahi
      mano (1000) eka rahi ake iti[...]a wahi o Mangaobao Wahinama 1 e mohio-
      tia ana ko nga wahi rahui a Peete Te Awe Awe, M te Rangip[...]
      [...]871. Wartranara
      He Wnakanitenca tenei kun tubia e nga tangata ¢ mau ana o ratou ingoa ki raro iho Disr[...]ta Maori o Nui Tireni kua kiia hi raro iho nei ko nga kai tuku i tetabi taha veal

      ine te Waihina Ranga[...]ino whiwhi ana e whai wahi ana e tata ana hoki ki nga wahi whenua kua
      oti te whakaatu ki raro iho kua p[...]ou kia hokona atu aua wahi ki taua i Wikiteria mo
      nga moni, kotahi tekau mano pauna, hei utu mo taua whenua i ringa i nga tikanga Price, £10,000.
      kua oti te whakaatu ki raro Me nei. Otira kia mohiotia ko nga wahi whenua koa

      atuatu ki raro iho kua oti hoki[...]i

      tenei pukapuka ko aua wahi ka waifio ki wabo o nga tikanga o tenei hoko whenua Lands excluded.
      ara k[...]i te taha

      o te awa o Makakahi ¢ whakaarotia ana nga cka o roto ka kotahi mano eka (1000)

      rahi ake it[...]i Nama

      2n (Pahi Atua) e takoto ana i te huinga o nga awa o Makakahi me Mangatainoko

      @ whakaarotia ana nga cka o roto ka kotahi mano (1000) cka, rahi ake it[...]wahi hoki o Mx 10 Wahi Nama 1 ¢ mobiotia ana ko nga wabi porohita a

      Peeti te Awe Awe Mikacra te Rang[...]a kus oti te whakabua ki
      runga ake nei, hui katoa nga eka o roto ¢ tae ana ki te kotahi rau e rua teka[...]kau ma tahi eka rahi ake iti iho ranei, haunga ia nga wabi porobita
      ko ena kaore i hui mai ki roto a e[...]takoto ana i roto i te
      Porowini 0 Werengitana mo nga moni.

      9. Ka ono rane iwa tekau ma rima pauna o a[...]tanga
      tenei _ki aun moni kua utua kua tangohia ko nga toenga ka tangohin i te whakaotinga
      rawatanga o t[...]akaotia kia meatia hoki kia
      tuhia kia whakaotia e nga tangata katoa ¢ tika ana kia pera_tetahi[...]
      [...]maori nei ratou o Niu Tirani ¢ huaina ihe nei ko nga kai hoko o tetahi
      taha me te Kay anga o Niu Virani o tetahi taka e Whakaatu ana mo nga moni
      kotahi hereni me te hikepene 1/6 mo mo ia ek[...]ou takitahi ranei i runga i te ritenga o te urun: nga o tetahi
      o tetahi ki te hoatu ki te whakatuturu a[...]o Poneke ¢ mobiotia ana



      ruKa whak
      mma rima o nga 4
      1 a Hamucra Kor;
      Kere Maka, Martihe:

      TE[...]
      [...]ka angiangi
      nei i whakaaria nei kia T. H. Hill me nga mea katoa ano @ pa ana kitaua whenua me te
      riteng[...]uku i taua whenua kia mahia ¢ te Kooti whakawa i nga whenua maori Ina te tohu o
      te whakaaetanga o aua kai hoko ki nga ritenga o tenei pukapuka ko o ratou ingoa kua
      wha[...]a nei i tenei ra te rua
      Disract. —tekau ma ruae nga rao Aperira Kotali mano e waru rau e whita[...]
      [...]a Maori nei ratou o Niu Tirani ¢huaina ikonei ko nga kai hoko o tetahi taha
      me te Kawanatanga o Niu Tirani o tetahi taha e Whakaatu ana mo nga moni e rua
      hereni (2/0) mo ia eka moiacka. Ka wha[...]roto i taua wabi nui
      atu ranei paku iho ranei. Ko nga rohe ka timata ki Mangaruato ka rere ki Porikoti[...]ka rere ki
      te Apiti, ka rere ki te Mangaruato: me nga mea katoa ano hoki e¢ pa ana ki taus
      whenua kia[...]uku i taua whenua kia mahia ¢ te Kooti whakawa i nga
      whenua maori Ina te tohu o te whakaaetanga o aua kai hoko ki nga ritenga o tenei
      pukapuka. Ko a ratou ingoa kua wh[...]whakaritenga i mahia nei i tenei ra te rua
      rua o nga rao Aperira Kotahi mano ¢ waru rau e whit[...]
      [...]F WELLINGTON, {1872

      2 Tirani e huaina iho nei ko nga kai hoko 0 tetahi taha me ic Kawanatanga 0[...]ratouo
      Niu Tirani o tetahi e Whakatu ana mo nga monei E rua hereni me te hikipene
      (2/6) mo ia eka[...]a kei roto i taua wahi nui atu paku iho ranci.
      Ko nga rohe ka timata ki te Whakamarumaru ka rere ki te[...]ki te Waiwhinan ka rere ki Te Whaka-
      marumaru, me nga mea katoa ano hokie pa ana ki taua whenua me te r[...]e tuku taua whenua
      kia Mahia e te Kooti whakawa i nga whenua Macri Ina te tohu o te whakaactanga o
      aua kaihoko ki nga ritenga o tenci pukapuka Ko o ratou ingoa kua wha[...]Whiwhiana, Karaitiana Te Korou,
      Nini Te Ackumea, Reweti Tirau Raita Raniera, Materia Tamawhiti, [[[...]
      [...]Whiwhiana x.
      Karaitiana Korou.
      Nini Te Aokumea x.
      Reweti Tirau x.
      Raita Raniera x.
      Materia Tamawhiti x.
      Hemiona Reweti x.
      Taipa x.
      Arapata Te haruru.
      Erihapeti W[...]
      [...]o Werengitana ki a maua kotahi rau pauna moni me
      nga Parnoa e rua tana me te tana Huka kotahi hui katoa nga utu o aua kai ka iwa tekau
      pauna, hui atu ki nga moni ka kotahi rau e iwa tekau pauna moni ka riro[...]ki Manawatu- Wairarapa Nama 3 wahia ka
      hui atu ki nga moni kotahi rau pauna i riro mai ki a Huru[...]
      [...]pukapuka i tuhia e ratou i te rua tekau ma
      waru o nga rao Mache kotahi mano e waru rau e whitu t[...]
      [...]ke tonu atu i runga i te whakaactanga a te Iwi me nga tangata
      na ratou taua whenua i taua wa,
      ,[...]
      [...]ereitaone, Wairarapa, 13 Tihema, 1873.
      Ko mava ko nga Rangatira o mua o Moroa o Tauherenikau i y
      omaua[...]gi (ara ¢ maua) ko Tauherenikau ki a Te Kuini me nga
      mea o runga o raro ranci ite whenua, a i hoatu no[...]nua he tohu
      mo ta maua manakitanga whakapainga ki nga whakahaerenga a Te Makarini i nga hoko
      o nga whenua o waho o tenei whenua 0 Moroa, me te nui o nga utu i homai © ia ki a
      matou katoa mo nga whenua o waho atu i tava whenua a i tukua rawatia[...]i a matou kia rima pauna i roto i te rau pauna mo nga wahie hokona ana i roto i
      taua whenua i hoatu nei ¢ maua het moni whakahoki mai hei koha ki a matou i nga
      wa e hokona ai aua wahi, kia rite tena tikanga ki[...]and
      Wn. Hanmerich, Greytown.







      Kia mohio nga tangata katoa ki enei ki ko ahau tenci ko Matire[...]anara Makarini Komihana mo te Kuini o Ingarani me nga
      Kingi Kuini ranei o muri ia ia_ake ake tonu atu.[...]nei te parani (ahua)
      kua taia ki te kara whero me nga mea katoa o runga.

      Matme Pr. Tihema 18th,[...]
      [...]enei whenuao Moroa kua tohungi
      ni i tenei te 13 0 nga ra o Tihema 1573.
      ‘o x tona tohu. Witnes[...]
      [...]Mokai i te aroaro o—
      Charles Ieaphy, Komihana o nga Rabui Maori.
      Kereitaone, 27 Tihema, 1873.[...]
      [...]n ake nei o matou ingoa no te rua
      tekau ma rima o nga rao Aperira 1875. Note mea kua tono matou kite Ka[...]Meretiti mo taua whenua e whakaao aua matou ki “nga utu Kotahi rau o




      [...]ake nei o matou ingoa no te rua
      tekau nia rima o nga rao Aperira 1875. Note mea kua tono matou kite Ka[...]a Meretiti mo taua whenua e whakano aua matou ki*nga utu Kotahi rau o




      [...]rnicr.
      TENET PUKAPUKA tuturu no ie tekau ma wha o nga rao Pepuere kotahi mano e waru rau
      ewhitu tekau m[...]anui i te Kuini o Ingarangio te taha

      stuatahi me nga tangata e mau ake nei o ratou ingoa o te taha tua[...]ei o matou ingoa he Rangatira o Ngatikahunguuu ki nga
      wai o nga Hatea o Wairarapa ko nga ingoa ko Okorewa ko Wairarapa hei hiinga Tuna
      Ko[...]i kihainga Pakeha i
      tukua kia kari kia tuku atu i nga wai o roto o aua Hatea ki te moana Na mo runga i te
      whakaaro mo nga utu ¢,waru rau pauna hei utu mo aua takea no run[...]e ce pupuri ana i roto iaua Hatea i runga ranei i nga taba.
      iaha o aua Hatea ahakoa kei roto i te whenua kei roto i nga wai ranei kei waenganui i
      nga rohe o nga whenua kua hokona imua kia te Kuini i runga i te tahatahao aua Hatea
      ara i waenga o nga poroko o Turakirae o Turanganui o Kahatara o Tauh[...]etahi wahi o aua moni kua utuai te
      tekau ma rua o nga ra o Pepuere nei E rua rau e waru tekau pauna kua utua i tenei ra
      kia matou ko nga toenga e rima rau me utu mai ki a Hiko raua i tet[...]ia Ngawhawha ki o raua tohu oti
      rawa te panui atu nga kupu o roto o tenei
      pukapuka ki a ratou i[...]
      [...]ai ia maua na Te Kawanatanga o Niu Tireni i homai nga moni katoa o
      te hoko ki a Te Kuinio Ingarani 0 nga take o te tangata Maori 0 roto o nga wai hiinga
      tuna aha raneio nga moana o Wairarapa o Okorewa, e Waru rau. pauna i rungai nga
      tikanga o te pukapuka o te hoko e mau ake[...]
      [...]gal Kua momar kia matou i te rua tekau ma iwa o nga rao Mache, i te tau kotahi mano,
      pa e waru rau, e wa tekau ma wa,e nga Kai Whakariterite o te Wakaminenga o Nui
      WAIARIKI[...]Mr. Commissioner 0 taua Wakaminenga, e rua tekau nga Panna moni he tino utunga, he tino waka-
      Spain's[...]i te Pukapuka kua wakapiria ki tenei
      nei, ara, ko nga wahi katoa i Poneke, i nga wahi patata ki Poneke i Nui Tireni, ko nga
      Pa ia, ko nga Ngakinga, ko nga wahi Tapu, konga wahi Rongoa anake ¢ toe kia mat[...]nua a
      muri nei me e kiia mai kia tuhia e maton ki nga Kai Whakariterite o taua Wakami-
      nenga io matou wahi katoai roto i ana wenua, heoti ano nga wahi e waiho mo maton,

      ko nga wahi anahi kua korerotia ra imua.[...]r Crank, Jun.,
      Protector of Aborigines.





      Ko nga ingoa enei o nga Kai Titiro i te
      tuhinga i nga ingoa—
      (Signed) — Willm. Spain, Commis[...]
      [...]s Deep), Wenursaton District. ily:
      Waxanonco maie nga tangata katoa ko matou ko nga tangata e mau nei nga ingoa ki = Wetxixetox
      tenei pukapuka e wakaae ana[...]puman na matou i tenei ra i te kau ma warn 18th o nga ra WaraRiKENo. 2,
      o Hurae i te tau o to tatou Ariki 1853 kia Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi ua
      Kuini ranci o muri iho i a ia ake tonu a[...]a ki roto ki £12-10.0.
      aua whenua ki Waiariki ki nga pauna moni ngaburu ma rua me nga hereni ngahuru
      £12 10/ kua riro mai nei ki o mat[...]mu te Arei x his mark,
      Karepe te Wetu x his mark.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei[...]
      [...]ves, Wetrrnaton District.
      Wenuyeroy Kura ronco ra nga tangata katoa ko matou ko nga tangata e mau nei nga ingoa ki tenei
      Disrercr. pukapuka e wakaac ana i tenci rai te tahi tekau ma waru (18) 0 nga rao Hurae i te
      = tau o to tatou Ariki kotahi mano[...]aua
      whenua ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei i muri iho ia ia ake
      tonu atu.[...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga
      Receipt for £75. pauna moni E whitu tekau ma rim[...]. Wiremu te Aue x his mark.

      Ko Okawa x his mark.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enci[...]
      [...]ia iho nei o matou ingoa, ko nya tangata no ratou nga tekiona
      nama 1, 2 me 3 kei roto i te Takiwa o Her[...]te Porowini o Werengitana,
      e takoto ana i runga i nga moni (£662. 10.0) E ono rau ¢ ono tekau ma rua[...]Hiwi, V.C. ki o matou ringaringa mo te
      Minita mo nga Mahi nunui o te Koroni, kua tukua, kua hokona rawatia atu e matou ki
      a Kuini Wikitoria, me ona uri, me nga Kingi, Kuini, ranci, i muri i a ia, me ona
      whakar[...]kaaturia ana ¢ te tuhituhinga i raro iho nei. Me nga
      mea katoa ¢ takoto ana e pa atu ana ranei me nga rori e haere ana ma runga, me era
      reme, mana aha[...]ia taua whenua ki a Kuini Wikitoria me ona uri me
      nga Kingi, Kuini ranei, me ona whakarerenga iho ranei[...]o te rori e haere atu ana i Poneke ki irarapa, ko nga rohe
      enei, ki te taha ki te Tonga na te Moana, ki[...]na ki era taha atu katoa na etahi whenua Rahui mo nga Maori, kua oti
      nei te whakaatu ¢ te mapi ¢ piri nei ki te taha o tenei pukapupa, he whero nga taha.





      Nore.—An exactly similar co[...]
      [...]wirntn Deep.

      He Puxarvka tenei i tuhia i te 15 o nga ra o Tilema 1874 hei Tohu kua hokona rawa-
      tia e[...]e Rangikatatu me Pitihira ki a Kuini Wikitoria mo nga moni
      £257. 10.0 kua hoatu e te Kuini ki aua kai hoko tera whenua katoa 1933 nga eka hiraake
      itiiho ranci kua oti te tuhi pga rohe kiraro iho nei kua taia hoki te mapi ki te kara whero.
      Ko nga rohe o te whenua kua hokona nei: ki te Rak[...]
      [...]ry, 1876.
      He Poxarvxa ténci i tuhituhia i te 9 o nga ra o Pepuere (1875) Kotahi mano e waru
      rau e whit[...]ai Tera whenua katoa e (8600) tory mano e ono rau nga eka hira
      ake iti iho ranei_ Ko te ingoa o te when[...]ohita ma Paranihia Whawha raua ko Ki
      Whatanui. Ko nga rohe koia tenei o Muhunoa No. 4. Ki te ta te Raki[...]auauru ko Muhunoa No, 1 raua ko
      Muhunoa No. 3. Ko nga moni i hoatu hei utu mo tenei whenua e £4[...]
      [...]E witntn Deep.
      He Pexarves tenci i tuhia ite 11 0 nga ra o Pepuerei te tau 1876, Hei tohu kua
      hokona ra[...]i ki aua Kaihoko, Tera whenua katoa tona
      nui 1503 nga cka hira ake iti iho ranei.. Ko tona ingoa ko “ Waihoanga No. 3p,” kua
      oti nga rohe te tubi ki raro iho nei kua taia hoki te mapi kite kara whero Ko nga rohe







      421
      1876.
      11 Februar[...]
      [...]in Deep.

      He Pexaruga tenci i tuhituhia i te 18 o nga ra o Aperira i te tau o to tatou Ariki
      1876. Ko tona tikanga ia tenei, i runga i nga moni ¢ £257.10.0 i utuae Kuini
      Wikitoria ki a H[...]ini Wikitori’ i tera whenua katoa tona nui 1933 nga eka hira
      ake itiiho ranci ko tona ingoa ko “ Ngakaroro No. 2a* kei raro iho nei nga rohe ¢
      mau ana kua oti hoki te mapi te tai ki runga ki te pukapuka nei. Ko nga
      [...]y, 1876, .
      He pukarcka tenei i tuhituhia i te 2 o nga ra o Mei i te tau o to tatou Ariki 1876.
      Ko tona tikanga ia tenci, ara, hei tohu, i runga i nga moni e £300.0.0 kua utua kua
      hoatu e Wikitoria T[...]ri o Manawatu (ka whaka-
      huatia a muri ake nei ko nga “ kai hoko”) kua tukua kua hokona rawatia atu[...]“ Manawatu-Kukutauaki No. 2r”' tona nui 1,200 nga eka hira ake iti
      iho ranei. Ko nga rohe koia tenci ki te taha ki te Raki ko M[...]
      [...]or witury Deep.
      He Poxarvxa tenei i tuhia i te6 o nga ra o Pepuere 1877 hei tohu kua hokona rawatia Mao[...]ki a Kuini Wikitoria me ana uri i muri i a ia
      mo nga moni £262. 10.0 kua utnae Te Kuini ki aua tangat[...]airarapa i te Puka-
      puka hoko i tuhia i te toru o nga rao Tihema 1874 haunga ia te wabi i kapea i runga
      i taua pukapuka hoko mo Tame Kukaraua ko Heni Kuka. Ko-nga rohe koia tenei :
      kite Raki ko te awa o Ot[...]
      [...]wituin Dern.

      He Puxarvxa tenci i tuhia i te 7 o nga ra o Pepuere 1877 hei tobu kua hokona rawatia
      e H[...]i ki a Kuici Wikitoria me ana uri i muri ia ia mo
      nga moni £50 kua utua e Te Kuini ki aua tangata kai-[...]Waihoanga No. 4ite Pukapuka
      Hoko i tuhiai te 3 o nga ra o Tihema 1874 haunga ia te wahi i kapea i rung[...]unga i taua Pukapuka hoko mo James Wallace hc, Ko nga rohe
      koia tenei! kite Rabi he wahi ano no[...]
      [...]ata, 1851. Wainer
      Kva omar e te Makarini ki au mo nga tangata o Arapaoa, o te Taitapu,o Wakatu, nga Disrarcr.

      pauna moni ¢ rua tekau takitah[...]
      [...]to
      Distaicr. Kva rio mai kia matow na te Makarini nga pauna moni E toru nga ran
      hei aati mo runga io matou whenua kua oti n a[...]ake tonu atu.
      fivet instalment. ritenga ano ia mo nga rohe mo te nuinga o te whenua mo nganga rohe ano ia o taua whenua kua oti ana ia maton te[...]ga x.
      Hutaraka x. Aronaiha Te Tri x.

      Marakaia x.
      Nga kai titiro ki enci homaitanga utu me
      enei[...]
      [...]xer Disrricr.
      Kva tomare te Makarini kia matou ki nga Rangatira menga tang: tiapa ¢
      mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka n Lnonie rima te mau takitahi (£500) ko
      te utunga tuarua tenci io nga when iwakaaetia ponotia e matdu kia tukua i
      rotoi[...]tekau ma rima (15) me te tahi tekau ma
      ono (16) o nga rao Mei i te tau o to ratou Ariki NKotahi nei te[...]ma iwa (1819) ara ko te pukapuka i tukoto nui ai nga tikanga mo nga utu me nga
      wahi tapu me a matou wakaae tuku pono i te whenua kia te Ma’ ni mo nga Kawana
      otenci motu o Nui Tireni hei whenua[...]
      [...]o matou ringaringa i tenei rai te ngahuru
      (10) o nga rao Huraii te tau o to taton Ariki Kotahi nei te[...]Takoto x bis mark.







      mark, Ko Haia Nga Pahi x his mark.
      Roba Na Honai te ai x his mark,[...]x bis mark.



      Dowaty MeLray,
      Land Commissioner.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me
      enei tuhituh[...]ninp Iystaum

      Kva rmo mai kia matou nate Makarini nga paur

      oru enei mo to maton whenua iv roto ite puk[...]i Wh mui i tckau ana rina 13 me tekau

      ma ono 160 nga rao Meiite tau o to tatou Ariki kotahi nei mane e[...]utu tuatorn i tenei rai te rua
      tekau ma iwa 29 o nga rao Meii te tau o to tatou Ariki 1551 ka tubituhi[...]clanga pono mo nga whenua
      ni ki uga Kingi Kuini ranei o



      U[...]
      1851-52] RANGITIKEI DISTRICY. 437



      Nga kai titiro ki tenei homaitanga utu me RANGITIKEI
      nga tuhinga ingoa— continued.
      8. Deighton, Interpre[...]Disrrier. -
      Kva nmo mai kia matéu na te Makarini nga pauna moni e rima rau takitahi £500 Ko Raxorrmcer
      nga moni enei i wakasetia e nga Kawana o Nin ‘Tireni kia homai kia matouituhia[...]e whakaactanga ki roto ki to matou pukapuka nui o nga tikanga tuku whenua i RANGITIKEL INLAND
      tubituhia[...]ARY.

      f * tedan Tae Receipt for £500,
      me te 16 0 nga ra o Mei i tetau 1549, lestinstilinontt
      No muring[...]i tukunga whenua o Ngatiap:

      A kia rongo mai hoki nga tangata katoa © tenei huihuinga ko te otinga wakamuta-
      nga rawatanga tenei o nga utu mo ta maton whenua me te wakapumautanga
      o nga tikanga me nga korero katoa o roto 6 nga pukapuka tuku whenua kua oti ia
      matou me o matou[...]tou tangata ora te tuhituhi te waka-
      pumau i enei nga tau kua mahue ake nei ara i te tau 1819, 1850, L8[...]tau 1852.

      A ka piri pu ano matou ka tiaki tonu i nga pakeha noho tahi nei ki o matou kainga

      inga oha o a matou tangata mate ki te mea c puta mai he raruraru o nga iwi tangata ke
      kia ratou,
      A. mo te rironga mai o[...]tenci wakaminenga i tenei ra
      e witi nei i te 22 o nga rao Mei i te tau o to tatou Ariki kotahi m[...]
      [...]te Hawea.
      Ko Hamuera te Oti.
      Ko te Tahana,

      Ko te Reweti.

      Ko te Waitere.

      Wo Tamati.

      Ko Matene.

      Ko te M[...].
      Ko Tamati Puna.
      Ko Punipuni
      Ko Reupene.





      Nga kai-titiro ki enei homaitanga utu me enci[...]
      [...]akerini Kotahi te peke moni Kotahi tekau takitahi nga pauna
      (£10) kei roto hei homaitanga maku ki a te[...]mutunga mo ana
      wahi oneone katoa ¢ takoto ana ki nga rohe o te whenua i tukua tonutia nei mo nga
      akeha
      Pe Naku anole tikanga whakaae mo te Mamaku ara te wakaactanga ki nga tikanga
      katoa o te pukapuka tuku whenua i panutia[...]anui, 30th May, Is4s. ¢ ed) Hasanasa x his mark.
      Nga kai titiro ki te homaitanga o enei moni

      k[...]
      [...].
      Kva riro mai ki a maton i tenei rai te witu 7 o nga ra o Tihema 1855 nga pauna moni









      District. Kotahi tekau[...]o maton wahi whenua i ngakia ki roto ki te rehe o nga
      MATAKiTAKI, 2keba ko Matakitaki te ingoa o taua w[...]tonu atu.
      Anorera TE Mua x.
      Wixirorra Tapuruna x.
      Nga kai titiro— Tlonmma TEURUREWA,
      D. Porter, Govt.[...]mai kia matou i tenei rai te tahi tekau ma rimao nga rao Tihemai te tau
      Disrnicr. 1855, nga pauna moni e wha tekan ma whitu £17, na te Makar[...]wahi whenua kua tukua maton ki roto Id te rehe o nga pakeha
      AND Two Reserves. ki Kaihiwi, mo etahi nga[...]ma te Unune
      Anorera re Muu.
      Wrerronra Tarvor.



      Nga kai-titiro ki tenei homaitanga moni me ene[...]
      [...]Warnanara
      Kva riro mai ki a maton na te Makarini nga pauna moni E toru nga rau £300 takitabi Derirce,
      hei utu mo runga io m[...]hoko ki a Wikitoria te OPAKI.
      Kuini_o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu. Receipt for £300.

      Ko nga ritenga ana ia mo n,

      a rohe mo te nuinga o te whenua mo nga utu mo muri-

      nga iho ma matou tahi ko te Makarini e ata korero e ata karanga atu a muringa iho nei,
      Ko nga rohe nui ano o taua whenua kua oti nei i a te Rop[...]i.
      Traia te Kaninama.
      Piripi Tatahau.
      Ko Hohua x.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]ith, J.P., Government Surveyor.

      J.D. Ormond.

      Ko nga rohe o te whenua Koia tenei ka timata ki te ngutu[...]a te Whare toctoe rere noa te Wakaumu rere noa ki nga rakau koti,
      ka haere ki tetahi parai ka ti[...]
      [...]ae witi nei kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei
      o muri iho i aia ake tonu atu. Ko nga ritenga ano ia hei tino oti rawa i tenei
      whenua i nga utu katoa ano mo te whenua ma maton tahi ko te Makarini e wakahaere
      a muringa atu nei. Ko nga rohe o te whenua kua oti ia matou te tuhituhi ki[...]Pirirt PAMAU. Ko Mixarrr Taxini.
      Tunak, Wartanac,
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enci[...]
      [...]kia matou i tenei rai te rua tekau ma rua (22) 0 nga rao Tihem Wairarapa
      tau 3 nga pauna moni kotahi te rau takitahi ko ctahi o nga moni i karangat District.
      homai matou i nga rao Mei 1854 0 te utunga tuarua o te whenua i tuk[...].
      Mastiens Raserrawatre Na Kans aA TE Naw,
      Wallo.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enei
      tuhinga[...]ai kia matou i tenei rai te rua tekau ma wha 24 0 nga rao Tihema i_te tau Disruier:

      1853 nga panna moni kotahi te rau £100 takitahi mo te whe[...]i rawa taua whenua te ruri te titiro ka wakaritea nga utu WILSON’S RUN,
      ews ® Receipt for £1[...]
      [...]mber, 1853.

      Kva nro mai kia matou na te Makarini nga pauna moni E rua rau £200 takitahi hei
      utu mo @ matou whenua e man nei nga rohe te tubituhi ki raro ake nei.

      Ka timata te r[...]wahi te hoko te tino tuku rawa atu ake
      tonu atu.

      Nga utu e toe ana mo muringa iho E toru nga rau £300 takitahi hei whakaotinga
      rawatanga mo t[...]rrer.
      Poneke,
      Kva no mai kia matou na te Makarini nga Pauna moni E ri
      hei utu mo nga ran eka e rua 200 ki te Witi ara i tukua c matou[...]Te One hei Pakeha noho tata kia matou.
      Heoi rawa nga utu mo tenei wali ka oti rawa atu nei i a[...]
      [...]tnarara Distnrcr.
      Kva ro mai ki au na te Makarini nga pauna moni Kotahi te rau takitahi hei utu mo
      te t[...]no tuku atu ki a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o
      muri iho ia ia ake tonu atu. Nga rohe o taua wahi Ko Rongomaiaia ki te Rawiti puta[...]na ki aui tenei ra i te tora tekau ma tahi 31st o nga rao Tihema i te tau 1853
      ka tuhia iho toku ingox.[...]anara District.

      Kea nro mai ki au na te Makarini nga pauna moni kotahi te rau takitahi (£100) hei
      utn[...]ino tuku atu kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini
      o muri iho ia ia ake tonu atu.
      Nua ro[...]ki ani tenei rai te toru tekau
      ina tahi (31st) o nga rao Tihema i te tau 1853 ka tuhia iho toku[...]
      [...]Hanuere, 1854

      Kva rrro mai ki se na te Makarini nga pauna moni E rima tekau £50 Ho mea wak:

      mai na nga Rengatira o Wairarapa kia riro ms
      ki Wairarapa,

      Nga kai titiro

      J. G. Grimstone.

      John P. Russell.[...]te tino tuku rawa atu kia Wikitoria te Kuinio In
      nga Kingi, Kuini ranci o muri iho ia ia, ake tonu atu[...]Ko Te Pr x her mark.
      Ko Hinioxa.
      Ko nga kai titiro ki tenci tuhituhin
      tenci homait[...]
      [...]Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma wha 183 £ nga pauna moni E wha tekauw "
      £4) takitahi, hei waka[...]tona tohu. Apmrairaa re Kant x tona tohu.





      Nga Kai tiro—
      W. Carrington, Survesor, New Plymouth[...]akarini, i tenei ra, i te rua tekau ma iwa (29) o nganga pakeha, STATION,
      ake tomu atu. : Receipt for £100,
      Ko nga rohe o taua whenua ka timata ki Ngongototara ka a[...]Wikitoria te
      Kuinio li i: ko te whakatumantanga o nga utu ka whakaritea e matou ki a to
      Makarini me ka oti vkoto kia kitea ai ¢ nga pakeha te ahua o te
      w ei reira wh a katoa[...]
      [...]ara Kva miro mai ki ahau i tenci rangi, i te 24 0 nga ra o Nowema 1854, na te Makarini i
      Disrricr. homai, ¢ ono nga pauna moni me nga hereni (£6.5.0). Hei utu tenei mo tokn



      ee wa[...]e :
      (Part Reserve.) hei whenua tuturu tonu iho mo nga pakeha, ake, ake, ake.

      Ko Wr re Riwat.



      eo Ha[...]na te Makarini ¢ rima tekau pauna moni (£50) Ko nga toenga
      Disrnict. ' mo aku whenua katoa ki
      TE KEPA[...]issh, tenet pukapul i tubia wu.
      Receipt for £50. Nga kai titiro— heros Te Raxcr
      Wiremu Kingi[...]
      [...]akarini, i tenei ra, i te rua tekau ma iwa (29) o nga Warmarara
      ra o Noema 1854, nga pauna moni e rua rau takitahi (£200) He utu tene[...]Tngarini i tenei ra hei whenua tuturu.tonn iho mo nga pakcha ake tonu atu. Ko nga senpt tor aio
      rohe o taua whenua ka timata ki te[...]ia te Kuini o Inga-
      rini; ko te whakatumautanga o nga utu, ka whakaritea ¢ matou kia te Makarini me ka
      oti nga ruri te whakatakoto, kia kitea ai e nga pakeha te ahua o te whenua—hei reira
      whakaoti ai nga tikanga katoa mo taua wahi,
      Na Namana,
      Na Erawima.
      Ko Nearvere x his mark.
      Ko nga kai titiro i tenei homaitanga utu me
      tenei tuhing[...]atou na te Makarini i tenei rangi, i te tuatahi o nga rao Tihema Watkhuaa
      1854 nga pauna moni kotahi rau takitahi (£100) He utu ten[...]nua tuturu tonu iho, ake ake ake.

      Kia oti ra ano nga rohe te whakahaere ¢ nga kai ruri whenua hei reira whakatumautia

      ai te ritenga mo nga utu e toe ana kia matou, me ka kitea te nu[...]
      [...]atou na te Makarini, i tenei rangi i te tuatahi o nga ra o Tihema
      1854 nga paupa moni ¢ rua rau takitahi (£200) Te utu ten[...]henua tuturu tonu iho ake ake ake. Kia oti ra ano nga rohe te w
      kahaere e nga Kai ruri whenua, kia kitea hoki te nuinga me te painga o tana w
      whenua, hei reira whakatumautia ai nga ritenga mo nga utu e toc ana ki a matou.

      Hariena re Raut.
      MARAK[...]Hakanara Te Pugkenv
      Nga Kai titiro ki tenei homaitanga utu me enei[...]
      [...]natou na te Makarini i tenei rangi i te tuatahi o nga ra o Tihema ‘Warranara
      1854, nga pauna moni kotahi rau takitahi (£200) Me utu ten[...]tu ko Turioteractea ko te rohe tenci kua tukua ¢ nga Maori imua kia te
      Kuini, ka vere tonu i runga i t[...]nua tuturu ionn iho ake, ake, ake. Kia oti ra ano nga tohe te
      whakahaere ¢ nga kai ruri whenua, kia kitea hoki te nuinga me te painga o taua wahi
      Whenua, hei reira w tumautia nga vitenga mo nga utu e toe ana ki a matou.

      Ko Anarv TunoKArnaNat.[...]e Reker. Neatvery Tawmo x.
      MARaKAlA RERETEIAIA X.
      Nga kai titiro ki tenei homaitanga utu me
      enei tuhing[...]nino mai kia matou i tenei rangi, na te Makarini, nga pauna moni kotahi rau taki- __
      tahi—Ife utu ten[...]iwhata, puta noa ki tabatai,

      tutaki noa ki W: Ko nga wahie purutia ana ¢ matou i roto i tenei tukunga[...]oria te Kuini o Ingarangipko te whakatumautanga o nga utu kia maton, ha[...]
      [...]i me ka otinga ruri te whakatakoto kia kitea ai e nga
      pakeha te ahua o te whenua, hei reira whakaoti ai nga tikanga katoa mo taua wahi.
      Paronowu TE APATU.
      Wi[...]anuere, 1855.

      Kva niro mai ki a matou i tenei ra nga pauna moni e toru tekau takitahi (£30) na te
      Mak[...]io matou wahi katoa ki roto o aua rohe (haunga o nga kainga kua oti
      te whakatapu hei nohoanga hei mahi[...]mau tonu iho kia Wikitoria te Kuini o Ingarani
      ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia, a ake[...]
      [...]anuere 9, 1855.

      Kva nro mai kia matou i tenei ra nga pauna moni e ono tekau takitahi (£60) nate
      Makar[...]o whiti nei kia Wikitoria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini
      raneio muri ihoiaia ake tonuatu. Ka timata te rohe ki te Weroiti rere atu ki Nga
      rakau rahui rere atu ki Mangatuokura rere atu ki[...]whakarerenga rawatanga tenci i taua wahi, kia oti nga ruri te whakabaere, ka
      whakatumautia te tikanga o nga utu kia matou me ka kitea hoki te ahua o te whenua e
      nga pakeha.







      Te Wire Te Porancaroa x.
      Renata[...]o
      Mangatuokura thence to Hipanana, thence to Pa-o-nga-tumore, thence to Otuawa thence
      to Taumata-winau,[...]ou i tenei ra, na te Makarint i homai ki a matou, nga pauna moni
      e rima tekau takitahi (£50). He utu t[...]ko te Papakai, ko te Kopua, ko Taka-
      paukura, ko nga mahanga a Ruatea, ko te Waikiekie, ka eke ano ki runga ki te timata-
      nga ki Mangaapuka Ko tenei wahi whenua kua tino tukua[...]tonu iho, a ake tonu atu ko te
      whakatumautanga 0 nga utu ka whakaritea e matou ki a te Makarini me ka oti nga
      ruri te whakatakoto kia kitea ai te ahua o te whenua, hei reira whakaoti ai nga tikanga
      katoa mo taua wahi.[...]
      [...]Homai Tupuni, te Papakai,
      te Kopua, Takapaukura, Nga-mahanga-a-Ruatea, te Waikiekic, whence it returns[...]r.

      Kva rmo mai ki a matou i tenei rai te iwa 1 o nga uere i te tau o to tatou
      Ariki Kotahi mano e warn[...]Watahi rere atu ki Marope ka rere atu ki
      iikonei nga rohe, Heoi kuna oti ia matou tenei wahi te heko t[...]rani i tenei ra e witi neia ake tonu atu. Kia
      oti nga rohe te ruri te wakahaere ka wakatumautia nga utu me nga tikanga katoa mo
      tenei wahi. A no te rironga mai[...]e o matou tobu ki Rangiwakaoma i tenei rai te 9 o nga ra o Hanuere 1855.

      Te Otene Kuku[...].
      Pato To Wiremu Potangaroa.

      : Wirewu Paraone x.
      Nga kai titiro—
      Puhara x. /
      G.S. Cooper, J.P[...]
      [...]1855. Warnarara
      Kva nino mai kia matou i tenei ra nga pauna moni ¢ rua rau (£200) takitibi, na te Dis[...]ukua rawatia atu e matou tenei -
      kainga o & matou tupuna tuku iho kia matou i tenei_ra e whiti nei hei whenua pumau
      tonu iho kia Wikito! Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho iaia
      a ake tonu atu Kia oti ra ano nga rohe te ruri kia kitea te ahua o te whenua ka
      whakatumautia ai te tikanga mo nga utu e toe ana ki a matou mo tenei whenua.[...]
      [...]Disraicr. Kva nrro mai kia maua, na te Makarini, nga pauna moni kotahi rau takitahi (£100)

      TaREHAS c[...]tenci ki a maua mo a maua whenua katoa i tukua e nga tangata o Wairarapa
      Receipt for £100. kia Wikito[...]angi, ake tonu atu.
      Heoi ra o maua tononga utu ki nga pakeha mo tenei whenua ake tonu atu, heoi ra

      hoki nga utu.mo a maua wahi kua oti nei te hoko ki a te Kuini ¢ nga tangata o



      Wairarapa. Kararera.
      TAREMA xX.
      . T[...]ki a matou i tenei rai te tahi tekau ma torn 13 0 nga ra o Hepetema ite
      District. tau o to tatou Ariki kotahi mano e waru rau e rima tekau ma rima 1855 nga pauna moni




      mutunga

      e rima rau £500 taki[...]ua i tukua e matou ki a te Mal



      (Block 1). o nga ra o Hepetema i te tau 1853 hei kainga pumau tonu[...]itoria te Kuini
      Receipt for £500, o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia a ake tonu at[...]e £500 kia homai ki a matou a tenei tau ano. Ko nga rohe

      o te whenua e whakaotia nei te utu i tenei[...]ire per cents to be Turakirac. Heoi, ka mutu rawa nga utu ki a matou mo enei kainga. Ko nga koha

      paid. anake i whakaritea i te timatanga kia homai ki a maton ¢ mau na nga tikar
      aua koha i roto i te pukapuka tuku w[...]
      [...]a matou i tenci rai te tahi tekau ma toru (18) o nga ra o Hepetema i
      te tau o to tatou Ariki Kotahi mano e waru rau e rima tekau ma rima 1855, nga pauna
      moni e wha rau (£400) takitehi, na te Kupa[...]ukua e matou ki a te Makarini i LAKE
      te ono (6) o nga ra o Hepetema i te tau 1853, hei kainga pumau tonu iho ki a Wiki- (Block 2).
      toria te Kuini o Ingarangi ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho iaiaaake tonu atu. I[...]kia matou a tenei tau ano. final: mnatatment.
      Ko nga rohe 0 te whenua ¢ whakaotia nei te utu i tenei[...]i te re puta noa ki te Hurupi.
      Tleoi ka mutu rawa nga utu kia maton mo enei kainga, ko nga koba anake i waka- Five per cents to be
      ritea i te timatanga kia homai ki a matou, ¢ mau na nga tikanga o aua koha i roto i te paid.
      pukap[...]
      [...]AWHANUI.

      Reevipt for £100."

      DEED — (1855



      Nga Kai-titiro ki_tenei homaitanga moni me
      enei tuhin[...]oana tutaki
      atu ki Mataoperu.

      Heoi ka inutn tonu nga moni kia maton mo o maton kainga katoa i r[...]
      [...]12 Noema, 1856. ‘Water
      Kva ritmo mai kia matou nga pauna moni kotahi te rau takitahi (£100) na te Kupa i .
      homai. Ko tetahi wahi tenei o nga rau ec rua £200 nga toenga o nga utuo Kuhaanga- KUHA-ANGAWARI-
      wariwari raua ko Op[...]o Tngarangi ia MART
      Hanuere 1854—i tuhituhia ai nga tikanga o nga rohe me nga ritenga katoa i te pukapuka
      tuku whenua i tuhituh[...]Distsrer, cane





      Kva nivo mai kiamaton ki nga Rangatira © mau nei nga ingoa ki tenci pukapuka i Wamamara

      tenci ra ite 2l 0 Nowema 1855 nga pauna woni E rua tekau £20 heoi ckore mat[...]
      [...]e rima tekau £50. Ko te rua tenci
      KURATAWHITI. 0 Nga tangohanga utu o te Kuratawitie hokona e au kia t[...]atcr.
      SRAUHE GES Ka miro mai ki au na te Makarini nga pauna moni Ewha tekau (£10). Ko ctahi ener

      : o nga uty wakamutunga i karangatia mo matou i te hokong[...]nci moni ki au ki Poneke i tenei rai te iwa (9) o nga ra
      Ilanuere i te tau 1856. ka tubia iho toku ingoa.
      Nga kai titiro— Horna Waxarana

      W. M. Smith,[...]
      [...]uere, 1856. WAIRARAPA
      matou i tenei ra i te iwa o nga ra o Hanuere i te tau o to tatou Dmrarr,





      {rua rau £200.0.0. Ko nga utu enei moa matou kainga ya yHERENIKAU,
      in homai i tenei marama ara mo Hikawera mo nga whenua Receipt for £200,
      fourth instalment.
      Te W[...]Hanuere, 1856. Watnanara

      pai Kian nate Makarini nga Pauna moni K rima tckau, £30 0 roto o nga Disreicr.

      mimo te Awaiti rm > Pahaua ara ke etahi cnei o nga utui korerotia i awaitix PAHAOA.

      roto i te pukapuka tukunga o tana whenua kia utua mai kia matou i nga rao tenei Receipt for £50.

      marama ara o uere 18[...]1856. Wainarara
      Kea rio mai ki au na te Makarini nga pauna moni E toru tekau ma witu £37 .12.6 Disreter.
      maku e ut atu i rote i nga utu mo oku kainga: Receipt for
      Vea kai tit[...]
      [...]tu (17) 0
      Hanuere i te tau o to tatou Ariki 1856, nga pauna moni e toru rau e rima tek
      ko etahi enei o nga moni i korerotia i roto ite pukapuka nui o to matou whak
      tahitanga kote Makarini i tuhituhia i Hanuere nga utu whakamutunga mo aua w
      Ko nga moni e toe ka riro mai kia matou ana oti nga rohe o uta te wakahaere.
      Mo te rironga mai 0 enci moni i tenci ra ka tuhia iho o matou ingoa.
      Nga kai titiro— Horra Wararana.
      Manihera R., J.P.
      E[...]mai kia matou i tenci rai te tekau ma witn (17) 0 nga ra o Hanuere i te tau





      1856 nga pauna moni e rima tekau £50. Ko te utu timatanga tenei mo to matou
      ki Maungaraki, e mau nei te abua me nga ingoa o nga rohe ki te pukapulea e piri nei |
      tenei, ara ko nga ingoa o nga rohe koia enei i Wai nui o ru rere ki uta
      Mitihau[...]tona kino tona nui tena iti hei reira korero ai i nga utu e te
      to matou whakaactanga ka tuhia iho o mat[...]Pre



      Nga kai titiro
      Elwin B. Dickson.



      Tr ATION.[...]
      [...]ou na te Makariui i tenci ra i tekau ma witu 17 9 nga rao Warrarara
      Hanuere i te tau o to tatou Ariki 1856 nga pauna moni e ono tekau £60. Ko nga utu Disrarer.

      timatanga tenei mo to matou kainga[...]ri te MAKARA.
      titiro tana whenua ka wakarite ai i nga utu mo taua wahi otira ko te roa o taua wabi me R[...]ua tekau ma t
      uere i te tau o to tatou Ariki 1556 nga pauna moni kotahi m palin
      kau £1150 .0.0, Ko nga[...]HIKAWERA.

      moni ¢ rans rau £500.00. Mo Hikawera nga pauna moni ¢ ono rau e rima tekau Receipt[...]
      [...]£650.0.0. A tho te rironga mai o anci moni ara o nga utu whakamutunga o nei
      HIKAWERA whenua ki a matou[...]i Piharau
      Na Rihari Tohi. Wenerci te tatau x.

      Ko nga Kai titiro—
      Elwin Brodie Dickson, Clerk in Land[...]ie 2 os ri x
      aes Kua mimo mai ki au nate Makarini nga pauna moni Kotahi tekan €10, makue utui



      Heseipt for el, roto i nga utunga whenua.
      . Witness— Naarverk Tawaao x ton[...]Prgonica: Kua uino mai ki a matou na te Makarini nga pauna moni Ko ctahi o‘nga utuoa
      Receipt for £26, natou kainga E rua tekau ma ono £26 ma matou ¢ whakshoki i nga uta whenus a mut
      claims of Hemi Mika ake n[...]
      [...]che, 1858. Weenie
      Kva nino mai ki ahau i tenei ra nga pauna moni e rima tekau takitahi (£50) na te at[...]RI.



      au kia Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho ia ia, a ake Receipt[...]mau tonu iho ki a Wikitoria te Kuinio Ingarani ki nga Kingi Kuini o muri

      jho ia ia,aake tonu atu. Kia oti ra ano te ruri ka whakatumau ai nga moni e toe ana

      hei whakaotinga mo tenci k[...]
      [...]mai i au i tenei ra i te rua tekau ma ono (26) 0 nga rao Mei 1858 nga
      pauna moni e witu £7 ara ko nga koha a Makoura. Ie mea homai na te Herangi
      (W. N. Searancke) ki au.
      Nga kai-titiro i te utunga o enei moni— Trmarert.
      J[...]ura. This was paid to mo by William
      N, Searancke.
      Nga kai-titiro i te utunga o enei moni— Inmareri.
      J[...]Herangi i tenci rangi i te rua tekau ma toru 23 0 nga
      ra o Hune 1858 nga Pauna moni e rua tekau takitahi £20 He utu tenci[...]wa atu ko Taiapua ikonei ka rere tonu i te rohe o nga whenua kua
      hokona a Wiremu Kingi kia te Kuini i m[...]te Korrnt x his mark.
      Araneta TE Ino x her mark.
      Nga kai-titiro— : Na Raytera te Lio o te Ranat.
      Cha[...]Te Ino x her mark.
      Na Raxiena rr to 0 te Rayat.

      Nga kai-titiro—

      Chas. McLawsin, Settler, Greytown.[...]hituhia nei i tenei rai te rua tekau ma tora 23 0 nga
      rao Hune i te tau o to tatou Ariki kotahi mano e[...]arn 1858
      He Pukapuka tino wakaae pono na matou na nga Rangatira Ngatikahungunue mau nei
      nga ingoa ki tenei Pukapuka kia tino tukua rawatia te[...]atou kainga ki
      a Wikitoria te Kuini o Ingarani ki nga Kingi Kuini ranci o muri iho ia ia a ake
      t[...]
      [...]itoria te Kuini o Ingarini mona kia utua matou ki nga pauna continued.
      mar erima tekau £50 Ko aua moni[...]matou i tenei rana te Herangi i
      homai.
      Ka timata nga rohe ki Otai mau rawa atu ko Paparu ka rere i Kur[...]i enei rohe ki
      a Wikitoria te Kuini o Ingarini ki nga Kingi Kuini ranei o muri iho i a ia ake tonu atu.
      A mo to matou wakaaetanga ki nga tikanga katoa o roto i tenei Pukapuka ka tuhia
      ih[...]A mo te wakaaetanga o te Kuini o Ingarini mona ki nga tikangakatoa o roto i tenei
      Pukapuka kua tuhia iho te ingoa o te Herangi tetahi o nga Kai whakarite whenua o
      te Kawana o Nui Tireni.

      W[...]r.
      Na Rawrera te Ino o re Raat.
      Neato x his mark.
      Nga kai titiro ki enei homaitanga utu me enci[...]
      [...]ner Puxarvra e tuhituhia nei i tenci ra i te 15 o nga ra o Hanuere 1862 he

      — pukapuka tino hoko tino[...]a kei Ruamahanga ko Aranga te Kura tona ingoa, mo nga moni E rua
      Receipt for £20. tekau (£20) kua rivo wai ki au i tenei ra na te Makarini i homai.
      Boundaries. Nga rohe o te whenua ka timata ki te “rakau o tamar[...]uta i runga i to

      rohe o te Kuini mau rawa atu ko nga Koau. Ka rere i roto i nga Koau, ko Iatua popoti
      mau rawa atu ko te Totara a[...]e rawa atu ko te Rakau o
      Tamaru, ka tutaki ikonei nga rohe.









      18 January, 1856—[...]iro atu
      Received by Matiaha, hoki kia Matiaha ma, nga moni £60 i te 18 o Hanuere 18®6 mo tenei whenua[...]karini i tenci rai te kotahi tekau ma waru (18) o nga ra





      o Hanuere 1862, Pauna moni e toru tekau (£30) a hei whakamutunga rawatanga
      TUHITARATA, tenci o nga moni ki au mo oku whenua katoa i Tuhitarata i Wai[...]te



      Receipt for £30. Kawanatanga kua oti ano nga utu mo aua whenua he arohatanga tenei na t[...]
      [...]kia maton i tenei ra i te rua tekau ma tahi 21 o nga ra o Hanuere i te
      tau o io tatou Ariki 1862 nga pauna moni kotahi rau ¢ rima tekau takitahi £150 ko nga
      utu enci i wakaritea ¢ matou tahi ko te M ni mo to matou whenua ki Wairarapa ©
      mau nei nga rohe ki tenei pukapuka, Kotahi rau e rima ickau k[...]a mau noa
      ko te Taheke ka whati ikonci mau noa ki Nga Kiori rere atu i Nga Kiori ka mau ano ko
      te awa o te Wakachu mau noa a[...]ga
      tutaki noa ki Ruamahanga.

      Kotahi te rau 100 o nga eka e wakatakotoria mo Wiremu Tamihana Hiko ki ro[...]astarnror. x his mark. Panatene Nvgv x his mark.

      Nga kai-titiro—
      W. E. Thomas, J.P.
      George I’. Swa[...]rapa
      Jake to the Taheke here it turns and goes to Nga Kiori and on to the River Wakaehu
      and on t[...]
      [...]mo mai ki a matou i tenei ra te 30 o Hanuere 1862 nga moni e wha tekau Pauna
      Disrarcr. £40 na Te Makarini i homai ko etahi enei o nga utu mo to matou nei whenua kei

      ane Muungaraki kua oti te wakarite i a Toera mai te 22 0 nga ra o Nowema 1859 i te
      MAINUIORU, |, rironga in ratou nga moni £100 muri tho ia te Kepn i te 13 Hanuere 1860 i te
      lissh racetved— rironga ia ia nga moni £10 huihui enci moni kotahi rau ¢ rima ‘[...]manara Kva rio mai kia matou i tenei ra i te 26 0 nga ra o Pepuere i te tau 186:
      Distmer. moni e rua te[...]— oti ra ano taua whenua te rari ka wakaritea nga utu mo taua wi Nga rohe
      Rect Ue oto whenua ka timata ki te Walarauat[...]s, Wakarautumai te uru.

      ‘Ts Matenca Karnoxe x.
      Nga Kai titiro— Na Te Maniuena.
      Maleoim Fras[...]
      [...]1862. Warnanara
      Kva rmo mai ki au na te Makarini nganga ra o Nowema, 1870. ‘WATRARAPA
      Na KvA rrno mai ia matou inaianei i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to matou Tawaha Disrnicr.
      pnua i a ki Cawa[...]ko TAUHERENIKAU
      Tauherenikau” Waingawa Ko enei nga koha kua riro mai nei i amatou he koha no te Roce[...]atanga a tac noa mai ki to [Five'per conts.]
      30 o nga ra o Hune 1869. Ko te nui o nga koha kua riro mai nei e wha rau e toru
      tekau pauna moni a ma te Kawanatanga e whakaatu mai ki a matou nga pira o nga pibi
      j hokoa o roto o taua Tawaha tae noa[...]
      [...]ver Cents), Warrarara District.

      Kereitaone, 9 o nga ra o Nowema, 1870.
      Na xva Rio mai ia matou inaianci i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to maton
      Tawaha whenua i tukua ki te Kawan[...]e ingoa o taua
      Tawaha ko “ Pahaoa’’ Ko enci nga koha kua riro mai nei i a matou he koha no to
      tim[...]whenua ki te Kawanatanga a tae noa mai ki te
      30 o nga ra o Hune 1869. Ko te nui o nga koha kua riro mai nei e rua rau e rima
      tekau pauna moni. A mate Kawanatanga ¢ whakaatu mai kia maton nga pirao nga
      pihi i hokoa o roto o tava Tawaha tae noa ki taua[...]e pen Ceyts), Watrarara District.
      Kercitaone, 9 0 nga ra o Nowema, 1870.
      Na KvA Rimo mai ia matou inaianei i tenci_ra tetahi wahi o nga koha mo to matou
      Tawaha whenua i tukua ki te Kawa[...]ha ko “'Turakirae block No. Ll and 7” Ko enci nga koha kua riro mai neii a
      matou he koha no[...]
      [...]on mai ki te 30 6 nya ra o Hune 1869. Ko te nui o nga koha kua riro mai
      e rua rau e via tekau pauna moni, A ma te Kawanatanga e whakaatu mai kia
      matou nga pira o nga pihi i hokow o roto o taua Tawaha tae noa ki taua[...]e per Cents), Wairarapa Drsreicr.

      Kereitaone, 90 nga rao Nowema, 1870.
      Na kKva Rimo mai ia matou inaianei i tenei ra tetabi wahi o nga kohao to matou Tawaha
      whenua i tukua ki te Kawana[...]whenua ki te Kawanatanga a tae noa mai
      ki te 30 o nga rao Hune L869, K¢ te nui o nga koha kua riro mai nei e rua rau @
      rima tekau pauna moui. A ima te K. atu ai kia matou nga pira o
      nga pihi i hokoa o roto o taua Tawaha tae noa[...]
      [...]rer Cents), Wairarapa Disraicr.

      Kereitaone, 9 o nga ra o Nowema, L870.

      Na kVA RIRO mai ia maton inaianei i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to matou Tawaha
      whenua i tukua ki te Kawan[...]ingoa o taua Tawaha ko
      “Tuhitarata ” ko enci nga koha kua riro mai nei ia matou he kohano te timat[...]whenua ki te Kawanatanga a tae noa mai-ki te 30 0 nga rao
      Hune 1869, Ko te nui o nga koha kua riro mai nei E rua rau pauna moni (£200) a ma
      te Kawanatanga e whakaatu mai ki a matou nga pira o nga pihi i hokoa o roto o taua
      Tawaha tae noa ki taua[...]rer Cents), Wairarapa Disraicr.

      Kereitaone, 9 o nga ra o Nowema, 1870.

      Na xua igo inaiia matou inaianei i tenei ra tetahi wahio nga koha o to matou Tawaha
      whenua i tukua ki te Kawan[...]e ingoa o taua Tawaha ka
      “Turanganui” ko enei nga koha kua riro mai nei i a matou he koha no te tim[...]te whenua ki te Kawanatanga a tae noa ki te 30 o nga rao
      Hune 1869 Ko te nui o nga koha kua riro mai nei E rua rau pauna moni a ma te
      Kawanatanga © whakaatu mai ki a matou nga pira o nga pihi i hokoa o roto o taua
      Tawaha tae nos[...]
      [...]ver Cents), Warrarara Districr. a
      Kereitaone, 9 o nga ra o Nowema, 1870. Wararara
      Na xva riro maiia matou inaianci i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to matou Tawaha Drerecr:
      when



      tukua ki[...]MA NO. 1,
      Waiwharawhara ki Whareama No. 1 Ko enei nga koha kua riro mai nei ia matou he koha Receipt fo[...]tanga a tae noa mai [Five per cents.]

      ki te 30 o nga ra o Hune 1869. Ko te nui o nga koha kua riro mai nei kotahi rau kotahi

      tekau nga pauna moni, A ma te Kawanatanga e whakaatu mai ki a matou nga pira o

      nga pihi i hokoa o roto o taua Tawaba tae noa[...]
      [...]r Cents), Warrarars District.
      hia Kercitaone, 9 0 nga ra o Nowema, 1870.

      rei i tenei ra tetahi wahi o nga koha o te matou
      Tawaha whenua i tukua ki te Kawan[...]ma Block No. 2 (Patunui ki Waiwharawhara) ko enei nga koha kua
      riro mai nei ja matou he koha no te tima[...]whenua ki
      te Kawanatanga o tac noa mai ki te 30 0 nga rao Hune 1870, Ko te nui o nga koha
      kua riro mai nei kotahi rau kotahi tekau nga pauna moni a ma te Kawanatanga e
      whakaatu mai ki a_matou nga pira o nga pihi i hokoa o roto o taua Tawaha tac
      now ki a ta[...]e rer Cents), Warrarara Disrricr.
      Kereitaone, 9 0 nga ra o Nowema, 1870.

      Kea Rrro mai i a matou inaianei i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to matou Tawaha
      whenua i tukua ki te Kawan[...]ingoa o taua Tawaha
      kakahi’ (Manawatu) Ko enei nga koha kua riro mai nei ia matou he koha no
      anga ma[...]whenua ki te Kawanatanga a tae noa mai ki te
      30 0 nga ra o Hune, 1869. Ko te nui o nga koha kua riro mai nei kotahi rau pauna
      moni a ma te Kawanatanga e whakaatu mai ki a matou nga pira o nga pihi i hokoav
      roto o taua Tawaha tac noa k[...]
      [...]rrarara Disrricr. 11 November.
      . Kereitaone, 11 o nga ra o Nowema, 1870. Watnarara
      Na Kwa Rmo mai i a matou inaianei i tenei ra tetahi wahi o nga koha o to matou Disreicr.
      Tawaha whenua i tukua k[...]a MAKOURA.

      Tawaha ko Makoura (Mahitaone) Ko enci nga koha kua riro mai nei i a matou he
      koha no te tim[...]whenua ki te Kawanatanga a tae
      nox mai ki te 80 0 nga ra o Hune 1869, Ko te nui o nga koha kua riro mai nei @ Receipt for £100.
      kotahi ran pauna a ma te Kawanatanga e whakaatu mai ki a matou nga pira o nga [Five per cents]
      pihi i hokoa o roto o aua Tawaha[...](na Te Henere Kepa i homai ki Disraict.
      a matou) nga pauna moni e rua mano (£2000) he wahi tenei no te moni e takoto ana i WAIRARAPA.

      nga ringaringa o te Kawanatanga hei utu ki a matou ko te ingoa o taua moni ko Receipt for £2,000.
      nga koha o Wairarapa. [Total five per cents.][...]
      [...]arauria Ngawhara.
      Te Keepa Oraora x tana tohu.
      Ko nga ingoa o nga Kai-titiro—
      Herbert S. Wardcll, R.M., Wairarapa[...]nara Kva mmo mai ki a matou i tenei rai te rimao nga mo Mei kotahi mano e







      te Ka

      whitu tekau ma torn nga moni kotahi rau panna ta
      homai ki a matou hei utu[...]te matou m:
      katoa i runga i nya whenua e mau nei nga ingoa hi r: timata ki te taha ki te
      Raki ko te Ka[...]to maton mana moo matou tikanga katoa ki runga ki
      nga wahi katon i whai take ai matou a kua riro atu it[...]tasanairv.
      Kararriana Korov. Mo: a tamariki hoki.
      Nga kai titiro ki te tubinga ingoa a Piripi Iha-
      raira—
      John L. M. Carey, Clerk
      J. B. Keast, Clerk

      Nga kai titiro ki te tuhinga o tetohua Retinana ~
      at

      Korou me nga tubinga ingoa a Karaiti
      Korou a Erihapeti[...]
      [...]a matou i tenei ra na Te Raka (8. Locke) i homai nga moni e Rima Disrzict.

      tekau pauna mo rung[...]